Om te leven hebben we vitamines, mineralen, eiwitten, vetten en koolhydraten nodig Jier zie je welke, wat hun rol in het lichaam is,
 in welke voedingsmiddelen ze zitten wat de gevolgen van  een tekort en wat de gevolgen van een overschot zijn. Er wordt hier geen onderscheid
gemakt tussen wel of niet aanbevolen in het G4 dieet.        
           
Vitaminen en mineralen          
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen Gevolgen van tekort Gevolgen van overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
In vet oplosbare vitaminen          
Vitamine A (retinol) Vitamine A (retinol), een vet-oplosbare  vitamine, is betrokken bij de weerstand. Het wordt daarom ook wel de anti-infectie vitamine genoemd. Daarnaast speelt het een rol bij de groei, het gezichtsvermogen en de gezondheid van huid, tandvlees en haar. Voor zwangere vrouwen is vitamine A een aandachtspunt.Normaal gezichtsvermogen, gezonde huid en andere oppervlakteweefsels, bescherming tegen infecties Voordat er sprake is van een vitamine A-tekort moet iemand gedurende een langere tijd geen tot weinig voedingsmiddelen hebben gegeten die vitamine A of bèta-caroteen (dat door het lichaam kan worden omgezet in vitamine A) bevatten.  levertraan, runderlever, eidooier, boter, room  droge en schilferige huid en dof haar v.Nachtblindheid; verdikking van de huid rondom de haarzakjes; uitdroging van het oogwit en van het hoornvlies (cornea); bij aanhoudend tekort zwelt het hoornvlies op en ten slotte ontstaan er zweren en barst het hoornvlies waarbij de inhoud van het oog weglekt; blindheid; vlekken op het oogwit; risico van infecties en overlijden Vitamine A zorgt voor een goede weerstand en bij een te lage inname hiervan zal de weerstand dan ook verminderen   'hypervitaminose A' (van het Griekse 'hyper' = te veel). Symptomen zijn onder meer gebrek aan eetlust, verminderd gezichtsvermogen, hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid, duizeligheid, spierpijn, oogafwijkingen, haarverlies en/of roodheid en schilferen van de huid. Een langdurige overdosering van vitamine A kan ontstaan als je gedurende een langere tijd meer dan 3000 microgram/dag gebruikt. Dit staat gelijk aan het eten van meer dan negen sneetjes brood met leverpastei per dag. Tijdens de zwangerschap kan een teveel aan vitamine A bij daarvoor gevoelige personen de vrucht beschadigen. Daarom wordt het gebruik van lever tijdens de zwangerschap afgeraden. Lever bevat per 100 gram namelijk al 11.000 microgram vitamine A, ver boven de veilige bovengrens van 3000 microgram per dag. Overdosering: Hoofdpijn, vervellen van de huid, vergroting van milt en nieren, verdikking van botten en gewrichtspijn; overdosering bij zwangeren leidt tot misvormingen bij de foetus 900 microgram
    Lever (1 stuk, 100 gram)  1100      
    Leverpastei (voor 1 sneetje)  35      
    Boter, halvarine, margarine (voor 4 sneetjes)  15 Melk (2 glazen)  10 Kaas (2 plakken)  5Belangrijke bronnen voor vitamine A zijn lever, vis, (half)volle melk en melkproducten en boter. Groenten en fruit bevatten bèta-caroteen, dat door het lichaam naar behoefte wordt omgezet in vitamine A. Daarnaast wordt er in Nederland vitamine A toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten tot het niveau van boter.Lever bevat grote hoeveelheden vitamine A. Daarom raadt de Gezondheidsraad zwangere vrouwen  af om lever te eten. Voorbeeld: 100 gram lever bevat al 11.000 microgram vitamine A, bijna vier keer zo veel als de veilige bovengrens van 3000 microgram per dag!      
           
Bèta-caroteen Bèta-caroteen (pro-vitamine A) wordt in het lichaam omgezet in vitamine A. Het heeft dezelfde functies als vitamine A. Het zorgt voor een goede weerstand en is erg belangrijk voor het gezichtsvermogen, maar ook voor gezonde botten, tanden, huid en haar en voor de groei. Bèta-caroteen is een anti-oxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen. Vrije radicalen zijn stoffen die schade aan cellen kunnen veroorzaken. Bèta-caroteen komt voor in (donker)groene bladgroente, zoals spinazie, en in koolsoorten. Ook wortelen bevatten erg veel bèta-caroteen, net als mango's en mandarijnen. Bèta-caroteen geeft de karakteristieke kleur aan oranje en gele groenten en fruit.Natuurlijke voedingsbronnen % ADH (volwassen man) Wortels (gekookt, 150 gram) * 195 Boerenkool (gekookt, 150 gram) * 125 Spinazie (gekookt, 150 gram)* 70 Broccoli (gekookt, 150 gram) * 50* Na omzetting in vitamine A Als carotenoïden (in de darm omgezet in vitamine A): donkergroene bladgroenten, gele groenten en vruchten, palmolie (1)Natuurlijke voedingsbronnen   % ADH (volwassen man)   Bij een hoge dosering van bèta-caroteen kan er een verkleuring van de huid optreden, maar er zijn geen aanwijzingen dat deze invloed op de gezondheid heeft. Bij een hoge inname van bèta-caroteen kan er geen hypervitaminose A (teveel aan vitamine a  ontstaan, omdat de opname in de darm en de omzetting van bèta-caroteen in vitamine A bij wijze van reactie automatisch worden vertraagd. Rokers moeten oppassen met het gebruik van extra supplementen bèta-caroteen. Als zij hoge doseringen bèta-caroteensupplementen gebruiken, hebben ze, volgens de The alpha-tocoferol, beta carotene cancer prevention study group, mogelijk een grotere kans op het krijgen van longkanker. Voor bèta-caroteen bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH). In het lichaam wordt het omgezet in vitamine A. De Gezondheidsraad hanteert hiervoor een factor zes: het lichaam zet 600 microgram bèta-caroteen om in 100 microgram vitamine A. Hierover is echter nog discussie: in Amerika wordt bijvoorbeeld een omrekeningsfactor van 1:12 aangehouden in plaats van 1:6. Voor bèta-caroteen heeft de Gezondheidsraad geen aanbevolen hoeveelheden opgesteld.
Vitamine D Resorptie van calcium en fosfor uit de darm, botmineralisatie, botgroei en botgenezing Als vitamine D 2 (ergocalciferol): bestraalde gist, met vitamine D 2 verrijkte melk Als vitamine D 3 (cholecalciferol): levertraan, eidooier, met vitamine D 3 verrijkte margarine; vorming in de huid bij blootstelling aan zonlicht (ultraviolet licht)   Overdosering: Slechte eetlust, misselijkheid, braken, verhoogde drang tot urineren, zwakte, nervositeit, dorst, jeukende huid, nierinsufficiëntie, calciumafzettingen overal in het lichaam 10 microgram
Vitamine E Vitamine E (tocoferol), een vetoplosbare vitamine, speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen en het in stand houden van spier- en andere weefsels. Ook is het belangrijk voor de weerstand. Vitamine E is een antioxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen. Vitamine E komt voor in zonnebloempitten,  plantaardige oliën en in plantaardige producten zoals granen, noten, zaden, groenten en fruit. Dierlijke producten bevatten relatief weinig vitamine E.Plantaardige olie, tarwekiemen, bladgroenten, eierdooier, margarine, peulvruchtenVitamine E    Overdosering: Verhoogde behoefte aan vitamine K.In theorie zal een teveel aan vitamine E een stapeling in verschillende weefsels veroorzaken en hierdoor kan het de processen in die weefsels nadelig beïnvloeden. In de praktijk zijn er tot nu toe echter geen nadelige effecten bekend. 10 milligram Volwassenen mannen (22-50 jaar) hebben per dag 11,8 milligram vitamine E nodig, volwassen vrouwen 9,3 milligram (1000 gram is een kilo is een liter, 1 gram is 10 mg, 1 gram=1ml, dus ADH is 1 ml vitamine E p.d.)
    Vitamine E komt voor in plantaardige oliën en in plantaardige producten zoals granen, noten, zaden, groenten en fruit. Dierlijke producten zijn relatief arm aan vitamine E.      
    Natuurlijke voedingsbronnen  % ADH (volwassen man)  Zonnebloemolie (1 eetlepel, 10 gram)  65 Noten (handje, 50 gram)  30 Halvarine (voor 4 sneetjes)  20 Ei (1 stuk)  10 Pindakaas (voor 1 sneetje)  10( 1 eetlepel is 5 ml, dus 2 eetlepels Tarwekiemolie p.dag) (Dus met 1 eetlepel okinawaolie al 5mg vitamine E binnen      
Vitamine K Vorming van bloedstollingsfactoren, normale bloedstolling       65 microgram
Vitaminen en mineralen (Vervolg)          
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen   Gevolgen  van overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
In water oplosbare vitaminen          
Vitamine B 1 (thiamine) Koolhydraatstofwisseling, hart- en zenuwfunctieVitamine B1 (thiamine) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Vitamine B1 zorgt voor de verbranding van koolhydraten uit ons voedsel, waardoor we energie krijgen. Daarnaast speelt het ook een rol in het zenuwstelsel. Droge gist, volkoren granen, vlees (vooral varkensvlees en lever), verrijkte graanproducten, noten, peulvruchten, aardappelenDe belangrijkste bronnen van deze vitamine zijn varkensvlees en graanproducten. 100 gram mager varkensvlees bevat ongeveer de helft van de hoeveelheid die we dagelijks nodig hebben. De meeste voedingsmiddelen hebben een laag gehalte aan vitamine B1. Volkorenbrood (4 sneetjes)  35 Zilvervliesrijst (gekookt, 150 gram)  15 Aardappelen (gekookt, 150 gram)  10 Melk (2 glazen)  10Natuurlijke voedingsbronnen    % ADH (volwassen man)Varkensvlees (1 stuk, 100 gram)  55   Er zijn geen nadelige effecten bekend van een te hoge inname van vitamine B1. 1,2 milligram
           
           
Vitamine B 2 (riboflavine) Koolhydraatstofwisseling, gezonde slijmvliezenVitamine B2 speelt een rol bij de instandhouding van het zenuwstelsel en de spijsvertering. Ook is het van belang voor een gezonde huid en gezond haar. Melk, kaas, lever, vlees, eieren, verrijkte graanproductenBelangrijke bronnen van vitamine B2 zijn zuivel, vlees(waren), groenten, fruit en graanproductenNatuurlijke voedingsbronnen   % ADH (volwassen man) Melk (2 glazen)  50 Ei (1 stuk)  15 Leverpastei (voor 1 sneetje)  5 Noten (handje, 50 gram)  5 Broccoli (gekookt, 150 gram)  20     1,5 milligramDe Gezondheidsraad heeft de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B2 voor volwassen mannen (22-50 jaar) vastgesteld op 1.5 milligram en voor vrouwen op 1.1 milligram. Dit komt overeen met 4 glazen melk. Zwangere vrouwen B2 (mg/dag)   1,4 Borstvoeding B2 (mg/dag)   1,7 Babies 0-11mndn B2 (mg/dag)   0.4    Peuters 1-4 jrB2 (mg/dag)   0,5 kinderen 5-7 jr B2 (mg/dag)   0,7 7-10 jr 0,7-1,0
Nicotinezuur (niacine) Chemische reacties in cellen, koolhydraatstofwisseling Droge gist, lever, vlees, vis, peulvruchten, verrijkte volkoren graanproducten     16 milligram
Vitamine B 6 (pyridoxine) Aminozuur- en vetzuurstofwisseling, functioneren van het zenuwstelsel, gezonde huid Droge gist, lever, orgaanvlees, volkoren graanproducten, vis, peulvruchten     2 milligram
Biotine Koolhydraat- en vetzuurstofwisseling Lever, nieren, eidooier, gist, bloemkool, noten, peulvruchten     60 microgram
Vitamine B12 (cobalamine) Rijping van rode bloedcellen, zenuwfunctie, DNA-syntheseVitamine B12 (cobalamine) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Vitamine B12 voorkomt een bepaalde vorm van bloedarmoede. Daarnaast speelt het een rol bij de vorming van gezonde rode bloedcellen en zorgt het voor een goede werking van het zenuwstelsel. Verder speelt het een rol bij de stofwisseling van foliumzuur. Vitamine B12 komt alleen voor in voedingsmiddelen van dierlijke afkomst, zoals vlees en zuivel:Lever, vlees (vooral rundvlees, varkensvlees, orgaanvlees), eieren, melk en melkproducten.Vegetariërs, maar zeker veganisten, moeten er extra op letten dat deze vitamine voldoende in hun voeding aanwezig is. Als dit niet het geval is, zijn supplementen noodzakelijk.Natuurlijke bronnen   % ADH (volwassen man en vrouw) Hamburger ( 1 stuk, 100 gram)  90 Kabeljauw (1 stuk, 100 gram)  70 Kwark (schaaltje, 200 gram)  Ei (1 stuk)  20 Kaas (2 plakken)  5 Spinazie (gekookt, 150 gram)  40 Broccoli (gekookt, 150 gram)  35   Het lichaam kan bij een hoge inname zelf de opname van vitamine B12 uit de voeding beperken. Er zijn daarnaast geen nadelige effecten op het lichaam bekend van een hoge vitamine B12-inname. 2 microgram. De Gezondheidsraad heeft de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 voor volwassenen (22-50 jaar) vastgesteld op 2,8 microgram per dag.
Foliumzuur (=Vitamine B11) Rijping van rode bloedcellen, DNA- en RNA-synthese. Foliumzuur  (vitamine B11) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de vorming van rode bloedcellen en het erfelijk materiaal (DNA). Ook is het erg belangrijk bij de deling van de cellen tijdens de groei: foliumzuur verlaagt de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje. Daarnaast verlaagt foliumzuur het homocysteïnegehalte van het bloed. Een hoog homocysteïnegehalte wordt in verband gebracht met een grotere kans op hart- en vaatziekten. Verse groene bladgroenten, fruit, lever (maar dat mag je niet eten vanwege hoge gehalte aan vitamine A) en ander orgaanvlees, droge gist. Foliumzuur komt voor in groene groenten, fruit, volkoren producten en in mindere mate in melk en melkproducten.Natuurlijke bronnen   % ADH (volwassen man en vrouw) Bruin brood (4 sneetjes)  15 Ei (1 stuk)  10   Een hoge inname van synthetisch foliumzuur (uit supplementen of uit verrijkte voeding) kan nadelige gevolgen hebben. Het belangrijkste effect is dat een te hoge foliumzuur-inname een vitamine B12-tekort kan maskeren. Foliumzuur gaat namelijk de verschijnselen van een vitamine B12-tekort tegen. Het helpt wel tegen een vorm van bloedarmoede, maar niet tegen de aandoeningen van het zenuwstelsel die het gevolg zijn van een vitamine B12-tekort. Hierdoor kan het gebeuren dat het tekort aan vitamine B12 niet wordt opgemerkt totdat er ernstigere gevolgen van dit tekort ontstaan. 200 microgram. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid foliumzuur is voor volwassen mannen en vrouwen (22-50 jaar) vastgesteld op 300 microgram. Vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn, krijgen het advies om een supplement te nemen van vier weken voor tot acht weken na de conceptie. Dit verkleint de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje.
    Spruitjes (gekookt, 150 gram)  45      
           
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen   Gevolgen overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
In water oplosbare vitaminen          
Pantotheenzuur Koolhydraat- en vetstofwisseling Lever, gist, groenten     6 milligram
Vitamine C Groei van botten en bindweefsel, wondgenezing, bloedvatfunctie, antioxidant Citrusvruchten, tomaten, aardappelen, kool, paprika's     60 milligram
Mineralen          
Natrium Zuur-base-evenwicht, zenuw- en spierfunctie Zout, rundvlees, varkensvlees, sardines, kaas, groene olijven, maïsbrood, aardappelchips, zuurkool     1 gram
Chloride Elektrolytenbalans        
Kalium Zenuw- en spierfunctie, zuur-base-evenwicht en vochtbalans Volle en magere melk, bananen, gedroogde pruimen, rozijnen   Overdosering: Hoge kaliumspiegels in het bloed, verlamming, hartstoornissen 2 gram
Calcium Vorming van botten en tanden, bloedstolling, zenuw- en spierfunctie, normaal hartritme. Van belang bij bot- en tandvorming, bloedstolling, spiercontractie en hartfunctie. Een cofactor van veel enzymen. Melk en melkproducten, vlees, vis, eieren, graanproducten, bonen, fruit, groenten andijvie, bloemkool, broccoli, groen van bieten, groene bonen, kekers, kievitsbonen, kool, koolrabi, koolraap, lijnzaad, linzen, luzernespruiten, okra, pastinaak, rabarber, selderij, sla, snijbiet, soja-bonen, spinazie, tomaten, uien, waterkers, wortels. Amandelen, ananas, avocado's, bananen, citroenen, dadels, frambozen, gedroogde abrikozen, gedroogde pruimen, grapefruit, krenten, kokosnoten, perziken, pruimen, lemmetjes, rozijnen, vijgen, zure bosbes, zwarte walnoten. Gegrilde kip, lever; garnalen, kreeft, oesters. Sojameel. De meeste kaassoorten, gecondenseerde melk, karnemelk, taptemelk. Bieslook, geitenbaard, guichelheil, herderstasje, kamille, kleefkruid, klein hoefblad, lijnzaad, maretak, netel, paardebloemwortels, paardestaart, parelmos (Iers mos), pijlwortel, stalkruid, vlasleeuwebek, weegbree, zilverschoon, zuring. Beendermeelcalcium, calcium uit eierschalen of uit oesterschelpen, calciumgluconaat, calciumlactaat, dolomiet (bitterkalk), kelp.   Overdosering: Hoge calciumspiegels in het bloed, verlies darmtonus, nierinsufficiëntie, abnormaal gedrag (psychose)De giftige hoeveelheid is nog niet vastgesteld, maar een aantal symptomen van calciumvergiftiging zijn te onderkennen; calciumneerslag in de nieren of andere organen en een trage werking van deze organen. 1 gramSlechts 20 tot 30% van de inname wordt geabsorbeerd in de twaalfvingerige of dunne darm; de rest wordt via ontlasting e.d. verwijderd.
        Als de calcium-inname hoog is, dient de magnesium-inname dit ook te zijn. Te weinig magnesium resulteert in calcium ophoping in spieren, hart en nieren (veroorzaakt zo nierstenen). Om nu het evenwicht in het lichaam op peil te houden wordt de normale (minimale) dagelijkse behoefte aan calcium volgens sommigen gesteld op 800 mg, volgens anderen op 1800 mg. Zwangere vrouwen hebben 400 mg. meer nodig, en zogende moeders 500 mg meer.
Chloride Handhaaft osmotische waarde en zuurgraad. Essentieel in maagsappen extracellulair volume.elektrolytenbalans Aardappelen, asperges, kool, pastinaak, sla, spinazie, tomaten, uien, wortels. Ananas, bananen, citroenen, dadels, druiven, kokosnoten, sinaasappelen. Dierlijke organen. Vis in het algemeen; oesters, zalm. Volkoren tarwe. Eidooiers, het wit van eieren, kaas, melk. Alle planten bevatten meer of minder chloor in de vorm van natriumchloride.(zie natrium)   Buitengewoon zoutgebruik (= natriumchloride) verhoogt de kans op hoge bloeddruk.Er is geen giftige dosis vastgesteld, maar elke hoeveelheid chloor groter dan 14 gram wordt als overmatig beschouwd.Andere vergiftigingsverschijnselen kunnen zijn atherosclerose, het snakken naar adem, duizeligheid en het blauw worden ten gevolge van zuurstofgebrek. 1,5 gramDe normale (minimale) dagelijkse behoefte is niet vastgesteld, doch ons eten bevat voldoende zout om 3 tot xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />9 gram chloor per dag binnen te krijgen.
        Allergische reacties zoals astma en netelroos kunnen het gevolg zijn van zwaar gechloreerd drinkwater. Bovendien wordt er van uit gegaan dat chloor in sommige gevallen de oorzaak is van functionele olitis.  
Fosfor Vorming van botten en tanden, zuur-base-evenwicht, bestanddeel van nucleïnezuren, energieproductie Eetbaar zeewier, hui (wei), kelp, natriumchloride (of keukenzout).   Overdosering: Voor mensen met nierinsufficiëntie, hoge fosfaatspiegels in het bloed 0,9 gram
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen    Gevolgen van overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
Mineralen          
Magnesium Vorming van botten en tanden, zenuw- en spierfunctie, enzymactivering Groene bladgroenten, noten, graanproducten, zeevis, schaal- en schelpdieren   Overdosering: Hoge magnesiumspiegels in het bloed, lage bloeddruk, ademhalingsinsufficiëntie, hartritmestoornissen 0,3 gram
Spoorelementen          
IJzer Vorming van enzymen, die veel chemische reacties in het lichaam beïnvloeden, en het belangrijkste bestanddeel van rode bloedcellen en spiercellen Sojabonenmeel, rundvlees, nieren, lever, bonen, bladgroente, schelpdieren, perziken; van het ijzer in de voeding wordt echter minder dan 20% in het lichaam opgenomen    Overdosering: IJzerafzettingen, leverbeschadiging (cirrose), diabetes mellitus, huidpigmentatie 12 milligram
Zink Bestanddeel van enzymen en insuline, gezonde huid, wondgenezing, groei Boekweit, boekweitgrutten, pompoenpitten, orgaanvlees, zeevis en schaal- en schelpdieren; een groot gedeelte van het zink in de voeding wordt niet opgenomen     15 milligram
Koper Bestanddeel van enzymen, vorming van rode bloedcellen, botvorming Orgaanvlees, oesters, noten, gedroogde peulvruchten, volkoren graanproducten   Overdosering: Koperafzettingen in de hersenen, leverbeschadiging 2 milligram
Mangaan Bestanddeel van enzymen Volkoren graanproducten, gedroogde vruchten   Overdosering: Zenuwschade 3,5 milligram
Fluoride   Andijvie, bieten, bloemkool, chinese kool, groene kool, peterselie, rode kool, spruiten, uien, waterkers, zuurkool. Avocado's, jenever-bessen, paardekastanjes, vlierbessen. Nieren. Haver en volkoren tarwe. Eidooiers, geitekaas, melk, roquefort. Alsem, kamille, karwei, knoflook, maagdenpalm, peterselie, zouthout. Natuurlijk hard water en calciumfluoride      
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen   Gevolgen  overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
Spoorelementen          
Molybdeen Enzymactivering Zuivelproducten, graanproducten     150 microgram
Selenium Noodzakelijk voor de synthese van een enzym met antioxidantwerking Vlees en andere producten van dierlijke oorsprong; het seleniumgehalte in de bodem beïnvloedt het gehalte in planten   Overdosering: Uitval van haar en nagels, huidontsteking, mogelijk zenuwafwijkingen 60 microgram
Jodium Jodium is nodig voor de vorming van schildklierhormonen die belangrijk zijn voor de groei en de stofwisseling. Vorming van schildklierhormonen, die de energiehuishouding regelen Jodium kan van nature voorkomen in zeewater, in aarde en in drinkwater. Via deze wegen komt jodium in voedsel als zeevis en groenten terecht. Ook melk- en melkproducten leveren een bijdrage aan de jodiuminname. In de Warenwet is vastgelegd dat brood en broodvervangers, vleesproducten, keukenzout en keukenzoutvervangers verrijkt mogen zijn met jodium.Zeevis en schaal- en schelpdieren, jodiumzout, zuivelproducten, drinkwater bevat wisselende hoeveelheden (afhankelijk van de streek)   Overdosering: Veroorzaakt soms hoge schildklierhormoonspiegelsBij een teveel aan jodium kan de ziekte van Basedow ontstaan, waardoor de schildklier sneller gaat werken. Verschijnselen van deze ziekte zijn slapeloosheid, nervositeit en gebrek aan eetlust. 150 microgram In Nederland is geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor jodium opgesteld. Daarom houdt het Vitamine Informatie Bureau de Europese richtlijnen aan. In Europa is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen vastgesteld op 130 microgram per dag. Gedurende de zwangerschap geldt eenzelfde hoeveelheid. Voor vrouwen die borstvoeding geven wordt in Europa een ADH van 160 microgram per dag aangehouden.
Fluoride Vorming van botten en tanden Thee, koffie, gefluorideerd water, kamille, karwij,    Overdosering: Fluorose (overmatige stapeling van fluoride), gevlekte tanden en putjes in het blijvende gebit, benige uitgroeisels van de wervelkolom 2,5 milligram
eiwitten of proteïnen Weefsels in het lichaam zijn opgebouwd uit cellen. Alle cellen bevatten eiwit, bijvoorbeeld spieren en organen, het zenuwstelsel, de botten en het bloed. Een volwassene bestaat gemiddeld voor 12 kilo uit eiwit. Het lichaam bouwt dit eiwit op uit aminozuren. Vooral bij kinderen wordt veel weefsel opgebouwd. Maar ook in de zwangerschap en bij het aanmaken van borstvoeding.

Er is ook eiwit nodig voor bestaande cellen. Die vernieuwen zich namelijk steeds. Daarbij breekt het lichaam eiwit af om dit door nieuw eiwit te vervangen. Bij een volwassene is dat per dag zo’n 200 tot 300 gram. Zo verwijdert het lichaam onder andere beschadigd eiwit, dat tot een verstoorde celfunctie en celgroei zou kunnen leiden. Bij (brand)wonden is extra eiwit nodig om de weefsels te herstellen.

Het lichaam gebruikt de aminozuren uit het afgebroken eiwit om nieuw eiwit op te bouwen. Maar daarbij gaan ook aminozuren verloren. Daarnaast verliest het lichaam steeds kleine hoeveelheden eiwit met haren, nagels, huidschilfers, zweet en urine. Dit moet steeds worden aangevuld. Dat geldt nog eens extra bij aandoeningen die gepaard gaan met een verhoogde eiwitafbraak of aminozuurverliezen.

Eiwitten zijn ook betrokken bij veel regelprocessen in het lichaam. Zo zijn alle enzymen eiwitten. Enzymen zetten allerlei stoffen in het lichaam om in andere, zoals bij de spijsvertering. Ook antilichamen, beter bekend als afweerstoffen, zijn eiwitten, net als veel hormonen, zoals insuline.

Eiwitten spelen ook een rol bij het transport van stoffen in het bloed en in de cel. Hemoglobine bijvoorbeeld, dat zuurstof vanuit de longen naar de weefsels vervoert.
Sommige cellen bevatten zogenaamde “receptoreiwitten”. Daaraan kunnen bepaalde stoffen zich hechten. Deze eiwitten spelen zo een rol bij de overdracht van signalen.

Enkele aminozuren uit eiwit zijn voorlopers van neurotransmitters. Dit zijn stoffen die een rol hebben in zenuw- en hersencellen en betrokken zijn bij de overdracht van prikkels. Voorbeelden zijn tryptofaan, als voorloper van serotonine, en tyrosine, als voorloper van dopamine.

Eiwit levert energie: per gram 4 kilocalorieën. Het lichaam kan aminozuren uit eiwit in eten of uit de spieren omzetten in glucose. Dat gebeurt vooral als het over te weinig glucose beschikt. Bijvoorbeeld wanneer je heel lang niets hebt gegeten, of als je heel weinig koolhydraten eet. Maar ook als je meer eiwit eet dan je lichaam nodig heeft. De overtollige aminizuren worden dan uitgeplast.

Eiwit in eten kan helpen om niet te zwaar te worden. Mensen die veel eiwit eten, blijken wat minder te eten. Dat komt omdat eiwit goed verzadigt: je krijgt niet zo snel weer honger. Opname en verwerking van eiwit door het lichaam

Het lichaam breekt eiwit uit voedsel af tot afzonderlijke aminozuren. Dat gebeurt met behulp van enzymen in de maag en de dunne darm. Eiwit wordt sneller verteerd als het is gedenatureerd. Dat wil zeggen: als de ruimtelijke structuur van het eiwit is ontmanteld. Dat gebeurt in de darm, onder invloed van maagzuur, maar ook bij het koken, door verhitting.
Eiwit dat niet in de dunne darm kan worden verteerd, wordt in de dikke darm verder afgebroken of omgezet door bacteriën. Hierbij kan zwavelwaterstof vrijkomen, de bekende rotte-eierengeur.

De aminozuren die bij de vertering in de dunne darm zijn vrijgemaakt worden door de darm opgenomen en via het bloed naar de lever en andere weefsels getransporteerd. Ze worden dan gebruikt voor de aanmaak van lichaamseiwit (gemiddeld ongeveer 70% van de aminozuren uit eten), De rest wordt uitgeplast of verbrand (omgezet in energie).

Lichaamseiwitten worden voortdurend afgebroken en weer opnieuw opgebouwd. Dit gebeurt vooral in de lever en de darm, maar ook in spierweefsel. In totaal wordt dagelijks zo’n 200-300 gram eiwit vervangen. In eiwit zitten aminozuren waar het lichaam niet buiten kan. Genoeg eiwit eten is dus belangrijk voor een goede gezondheid. Verder helpt een eetpatroon met relatief veel eiwit om op gewicht te blijven. Dat komt doordat eiwit goed verzadigt en belangrijk is om het spierweefsel in stand te houden.
Lekker en gevarieerd
Bestel nu het barbecue kookboek

Weg met de saaie standaardgerechten van een gemiddelde barbecue! Het kookboek ‘53 recepten voor een gezonde barbecue’ biedt uitkomst: met recepten voor heerlijke salades, groentespiesjes en gevulde pitabroodjes.
Bestel het boek
encyclopedie / Eiwitten
Eiwitten

Veel levensmiddelen bevatten eiwit. Eiwit is belangrijk. Het levert calorieën en aminozuren. Aminozuren zijn bouwstenen voor het eiwit in lichaamscellen. Sommige aminozuren kan het lichaam zelf maken. Andere moeten uit het eten komen. Deze aminozuren heten essentiële aminozuren.

Er zijn dierlijke en plantaardige eiwitten. Dierlijke eiwitten zitten vooral in vlees, vis, melk, kaas en eieren, maar kunnen ook in andere producten zitten, zoals in snacks, koek en gebak. Plantaardige eiwitten zitten vooral in brood, graanproducten, peulvruchten, noten en paddenstoelen. Dierlijk eiwit bevat voldoende van alle essentiële aminozuren. Bij plantaardig eiwit verschilt dat per product. Daarom moeten vegetariërs en vooral veganisten erop letten welke producten met eiwit zij eten. Door de goede combinaties van producten te kiezen kan je toch voldoende van alle essentiële aminozuren binnen krijgen.

Volwassen personen hebben gemiddeld ongeveer 0,8 g eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig. Sommige groepen hebben wat meer nodig. Dat zijn vegetariërs, kinderen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, mensen met bepaalde aandoeningen, bij het genezen van wonden en kracht- en duursporters.

Een gebalanceerde voeding bevat ten minste 10, en maximaal 25 procent van de energie van de totaal geconsumeerde voeding als eiwit.

Inhoud

    Omschrijving
    Gezondheidseffecten
    Voedingsadvies

Omschrijving

Eiwit is, net als koolhydraten en vet, een voedingsstof. Eiwit levert calorieën en aminozuren. Aminozuren zijn bouwstenen voor het eiwit in lichaamscellen. Een ander woord voor eiwit is “proteïne”.

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten.

De eiwitkwaliteit per product verschilt. Die hangt af van hoe goed het lichaam het kan verteren en van de hoeveelheid essentiële aminozuren.

Eiwitten bestaan uit ketens van aminozuren. In totaal kan eiwit in eten 22 verschillende soorten aminozuren bevatten. De samenstelling, volgorde en structuur van deze aminozuren verschilt. Daardoor is elk eiwit uniek. Er zijn vele duizenden combinaties mogelijk van aminozuren.

Eiwitten kunnen ook voorkomen in combinatie met andere stoffen. Bijvoorbeeld samen met vetzuren en cholesterol in lipoproteïnes.

Een aminozuur is opgebouwd uit koolstof (C), zuurstof (O), stikstof (N) en soms ook zwavelmoleculen (S). Aminozuren kunnen op allerlei manieren aan elkaar gekoppeld zijn. Deze verbindingen zijn de zogenaamde peptiden. Korte aminozuurketens heten ”polypeptiden”.

De algemene structuur van een aminozuur is:

Een aminozuur bevat dus een amine (NH2) en een carboxyl-(zuur)groep (COOH). R is de restketen die voor elk aminozuur anders is.

Van de 22 aminozuren kan het lichaam er 13 zelf maken. De andere 9 moet je via eten binnenkrijgen. Dat zijn de zogenaamde essentiële aminozuren. Daarnaast zijn er 6 “semi-essentieel”.

Dat wil zeggen dat het lichaam ze normaal gesproken zelf kan maken. Alleen onder bepaalde omstandigheden, zoals bij sommige aandoeningen en ziektes, kan het lichaam er niet genoeg van maken. Dan is aanvulling via het eten nodig.
Essentiële aminozuren:

Histidine
Isoleucine
Leucine
Lysine
Methionine
Fenylalanine
Threonine
Tryptofaan
Valine
Niet essentiële aminozuren:

Alanine
Asparaginezuur
Cysteïne
Cystine
Glutaminezuur
Tyrosine
Hydroxyproline
Semi-essentiële aminozuren:
Arginine
Asparagine
Glutamine
Glycine
Serine
Proline

Ornithine en citrulline worden in supplementen soms aangeduid als aminozuur. Dat zijn ze niet. Het zijn stofwisselingsproducten die in het lichaam uit aminozuren kunnen worden gevormd. Ook taurine wordt wel als aminozuur aangeduid maar is dat niet. Het bevat geen zuur (carboxyl-)groep.

Bekende eiwitten in voeding zijn bijvoorbeeld caseïne in melk en zuivelproducten.
Bekende groepen lichaamseigen eiwitten zijn onder andere globulines, albumine, keratines, en histonen.

Functies van eiwit

Weefsels in het lichaam zijn opgebouwd uit cellen. Alle cellen bevatten eiwit, bijvoorbeeld spieren en organen, het zenuwstelsel, de botten en het bloed. Een volwassene bestaat gemiddeld voor 12 kilo uit eiwit. Het lichaam bouwt dit eiwit op uit aminozuren. Vooral bij kinderen wordt veel weefsel opgebouwd. Maar ook in de zwangerschap en bij het aanmaken van borstvoeding.

Er is ook eiwit nodig voor bestaande cellen. Die vernieuwen zich namelijk steeds. Daarbij breekt het lichaam eiwit af om dit door nieuw eiwit te vervangen. Bij een volwassene is dat per dag zo’n 200 tot 300 gram. Zo verwijdert het lichaam onder andere beschadigd eiwit, dat tot een verstoorde celfunctie en celgroei zou kunnen leiden. Bij (brand)wonden is extra eiwit nodig om de weefsels te herstellen.

Het lichaam gebruikt de aminozuren uit het afgebroken eiwit om nieuw eiwit op te bouwen. Maar daarbij gaan ook aminozuren verloren. Daarnaast verliest het lichaam steeds kleine hoeveelheden eiwit met haren, nagels, huidschilfers, zweet en urine. Dit moet steeds worden aangevuld. Dat geldt nog eens extra bij aandoeningen die gepaard gaan met een verhoogde eiwitafbraak of aminozuurverliezen.

Eiwitten zijn ook betrokken bij veel regelprocessen in het lichaam. Zo zijn alle enzymen eiwitten. Enzymen zetten allerlei stoffen in het lichaam om in andere, zoals bij de spijsvertering. Ook antilichamen, beter bekend als afweerstoffen, zijn eiwitten, net als veel hormonen, zoals insuline.

Eiwitten spelen ook een rol bij het transport van stoffen in het bloed en in de cel. Hemoglobine bijvoorbeeld, dat zuurstof vanuit de longen naar de weefsels vervoert.
Sommige cellen bevatten zogenaamde “receptoreiwitten”. Daaraan kunnen bepaalde stoffen zich hechten. Deze eiwitten spelen zo een rol bij de overdracht van signalen.

Enkele aminozuren uit eiwit zijn voorlopers van neurotransmitters. Dit zijn stoffen die een rol hebben in zenuw- en hersencellen en betrokken zijn bij de overdracht van prikkels. Voorbeelden zijn tryptofaan, als voorloper van serotonine, en tyrosine, als voorloper van dopamine.

Eiwit levert energie: per gram 4 kilocalorieën. Het lichaam kan aminozuren uit eiwit in eten of uit de spieren omzetten in glucose. Dat gebeurt vooral als het over te weinig glucose beschikt. Bijvoorbeeld wanneer je heel lang niets hebt gegeten, of als je heel weinig koolhydraten eet. Maar ook als je meer eiwit eet dan je lichaam nodig heeft. De overtollige aminizuren worden dan uitgeplast.

Eiwit in eten kan helpen om niet te zwaar te worden. Mensen die veel eiwit eten, blijken wat minder te eten. Dat komt omdat eiwit goed verzadigt: je krijgt niet zo snel weer honger.

Plantaardige bronnen zijn:

    brood
    granen, zoals rijst en pasta
    peulvruchten, zoals bonen en linzen
    noten
    paddenstoelen en producten die hiervan zijn gemaakt

Dierlijke bronnen zijn:

    vlees
    vis
    gevogelte, zoals kip
    melk(producten)
    kaas
    eieren

Vlees is het rijkst aan eiwit: 20 tot 30%. Vis scoort ook goed. Aardappels en rijst bevatten juist lage hoeveelheden.

Vaak staat op het etiket hoeveel eiwit het product bevat per 100 gram of 100 ml, en soms ook per portie. Als eiwit aan een product is toegevoegd, hoort dit in de ingrediëntendeclaratie te staan, samen met de bron, bijvoorbeeld tarwe-eiwit, soja hydrolysaat.

Een hydrolysaat is een product waarin het eiwit al gedeeltelijk is gesplitst in kleinere eiwit(peptide-)ketens en aminozuren. In Nederland is het verboden om aminozuren toe te voegen aan voedingsmiddelen en supplementen.

Eieren en (koe)melk hebben de hoogste eiwitkwaliteit. Van plantaardig eiwit scoort soja relatief het hoogst en tarwe het laagst. Soja scoort bijna even goed als rundvlees.

Dierlijk eiwit bevat voldoende van alle essentiële aminozuren. Bij plantaardig eiwit verschilt dat per product. Alleen soja bevat voldoende van alle essentiële aminozuren. Daarom moeten vegetariërs en vooral veganisten erop letten welke producten met eiwit zij eten. Graan en peulvruchten vullen elkaar goed aan. Graan is namelijk rijk aan methionine en arm aan lysine. Bij peulvruchten is het net andersom. Ook erwtensoep en brood of rijst en linzen zijn goede combinaties.
Opname en verwerking van eiwit door het lichaam

Het lichaam breekt eiwit uit voedsel af tot afzonderlijke aminozuren. Dat gebeurt met behulp van enzymen in de maag en de dunne darm. Eiwit wordt sneller verteerd als het is gedenatureerd. Dat wil zeggen: als de ruimtelijke structuur van het eiwit is ontmanteld. Dat gebeurt in de darm, onder invloed van maagzuur, maar ook bij het koken, door verhitting.
Eiwit dat niet in de dunne darm kan worden verteerd, wordt in de dikke darm verder afgebroken of omgezet door bacteriën. Hierbij kan zwavelwaterstof vrijkomen, de bekende rotte-eierengeur.

De aminozuren die bij de vertering in de dunne darm zijn vrijgemaakt worden door de darm opgenomen en via het bloed naar de lever en andere weefsels getransporteerd. Ze worden dan gebruikt voor de aanmaak van lichaamseiwit (gemiddeld ongeveer 70% van de aminozuren uit eten), De rest wordt uitgeplast of verbrand (omgezet in energie).

Lichaamseiwitten worden voortdurend afgebroken en weer opnieuw opgebouwd. Dit gebeurt vooral in de lever en de darm, maar ook in spierweefsel. In totaal wordt dagelijks zo’n 200-300 gram eiwit vervangen.
Consumptiecijfers

Uit de Voedselconsumptiepeilingen blijkt dat Nederlanders gemiddeld meer dan genoeg eiwit binnenkrijgen. Mannen tussen 19 en 30 jaar eten zo’n 95 gram eiwit per dag en vrouwen in die leeftijd circa 68 gram. Dat komt neer op respectievelijk 14 en 14,6 energieprocent.

Gezondheidseffecten

In eiwit zitten aminozuren waar het lichaam niet buiten kan. Genoeg eiwit eten is dus belangrijk voor een goede gezondheid. Verder helpt een eetpatroon met relatief veel eiwit om op gewicht te blijven. Dat komt doordat eiwit goed verzadigt en belangrijk is om het spierweefsel in stand te Eiwit is belangrijk. Het levert calorieën en aminozuren. Aminozuren zijn bouwstenen voor het eiwit in lichaamscellen. Sommige aminozuren kan het lichaam zelf maken. Andere moeten uit het eten komen. Deze aminozuren heten essentiële aminozuren.
Eiwit en hart- en vaatziekten

Eiwit heeft voor zover bekend geen duidelijk effect op het risico op hart- en vaatziekten. Een eiwitrijke voeding, in combinatie met veel groente en fruit en weinig verzadigd vet, lijkt de bloeddruk iets te kunnen verlagen. Dit blijkt uit de zogenaamde DASH-studie (“Dietary Approach to Stop Hypertension’).

Korte ketens van aminozuren kunnen de bloeddruk iets verlagen. Deze zogenaamde peptiden komen niet van nature voor maar kunnen worden toegevoegd aan bijvoorbeeld zuivel waardoor producten met bepaalde eigenschappen ontstaan, functionele voeding.
Eiwit en overgewicht

Het lichaam benut de energie uit eiwit iets minder goed dan die uit koolhydraten en vetten. Een deel van de calorieën uit eiwit wordt direct na de maaltijd omgezet in warmte. Dat is het zogenaamde “thermogene effect”. Bovendien verzadigt eiwit, vooral dierlijk eiwit, meer dan koolhydraten en vetten.

Het lijkt erop dat een eiwitrijke voeding geen effect heeft op het gewicht als het aantal calorieën hetzelfde is als bij een voeding met weinig eiwit. Wel kan een eetpatroon met veel eiwit helpen om niet te veel calorieën binnen te krijgen. Mensen eten minder als ze relatief veel eiwit binnenkrijgen. Dat verklaart ook het succes van diëten waarbij meer dan een kwart van de calorieën uit eiwit komt.

Bij het afvallen beperkt voldoende eiwit eten het verlies aan spierweefsel. Dat is gunstig, omdat spierweefsel meer energie verbruikt dan vetweefsel. Zo kan eiwit helpen na het afvallen op gewicht te blijven.
Uit onderzoek komen aanwijzingen naar voren dat een ontbijt met relatief veel eiwit je alerter maakt in vergelijking met een maaltijd met relatief veel koolhydraten. Met name het eiwit alfa-lactalbumine, dat vooral voorkomt in zuivel, zou gunstig zijn om goed wakker te worden.

Dat heeft te maken met het aminozuur tryptofaan, dat voorkomt in alfa-lactalbumine. Tryptofaan wordt omgezet in de neurotransmitter serotonine. Serotonine heeft invloed op hoe je je voelt.http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/eiwitten.aspx

    brood
    granen, zoals rijst en pasta
    peulvruchten, zoals bonen en linzen
    noten
    paddenstoelen en producten die hiervan zijn gemaakt
    vlees
    vis
    gevogelte, zoals kip
    melk(producten)
    kaas
    eieren
Eieren en (koe)melk hebben de hoogste eiwitkwaliteit. Vegetariërs en/of veganisten kunnen de kwaliteit verhogen door meerdere bronnen van eiwit te eten. Zo vullen graan, in de vorm van bijvoorbeeld tarwe, pasta, rijst en brood en peulvruchten, in de vorm van bonen, linzen, erwten, pinda’s elkaar goed aan. Graan is namelijk rijk aan methionine en arm aan lysine. Bij peulvruchten is het net andersom. Ook erwtensoep en brood zijn om die reden een goede combinatie, net als rijst en linzen.
 
Op korte termijn kan een tekort aan eiwit leiden tot afbraak van spierweefsel. Dat gebeurt vooral wanneer het lichaam minder energie binnenkrijgt dan het nodig heeft. Op langere termijn leidt een tekort aan eiwit tot een gebrek aan spierkracht en een verminderde weerstand.

Bij kinderen leidt een langdurig tekort aan eiwit tot groeistoornissen (kwasiorkor). Ook zullen de spieren zich slecht ontwikkelen. Uiteindelijk kan de dood het gevolg zijn. Dit soort langdurige tekorten komen eigenlijk alleen voor in bepaalde ontwikkelingslanden. Ze gaan meestal samen met een tekort aan voedsel.
Er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat veel eiwit schadelijk is voor gezonde volwassenen. Uit voorzorg wordt voor volwassenen een bovengrens aangehouden van 25 energieprocent. Dat wil zeggen dat niet meer dan een kwart van alle calorieën uit eiwit moet komen.

Voor de leeftijdsgroep 0-5 maanden is dit 10 energieprocent, voor de groep 6-11 maanden 15 energieprocent, en voor één tot driejarigen 20 energieprocent. Bij jonge kinderen zijn de nieren namelijk nog niet goed ontwikkeld.
Gemiddeld hebben gezonde mensen per kilogram lichaamsgewicht 0,8 gram eiwit per dag nodig. Dat komt neer op zo’n 56 gram eiwit voor iemand van 70 kilo. Gemiddeld hebben gezonde mensen per kilogram lichaamsgewicht 0,8 gram eiwit per dag nodig. Dat komt neer op zo’n 56 gram eiwit voor iemand van 70 kilo.

De richtlijn van de Gezondheidsraad is hierop gebaseerd. Gemiddeld moet volgens de Gezondheidsraad bij volwassenen ten minste zo’n 10% van alle calorieën afkomstig zijn uit eiwit.

De precieze behoefte hangt af van het lichaamsgewicht, leeftijd en omstandigheden. Vegetariërs hebben bijvoorbeeld meer eiwit nodig om voldoende aminozuren binnen te krijgen. Ook verschilt de behoefte van persoon tot persoon. De ene mens heeft immers meer spierweefsel dan de andere.
    Vegetariërs en veganisten
    Veganisten hebben tot 25 procent meer eiwit nodig. Dat komt neer op zo’n 15 gram per dag extra voor een volwassene. Verder moeten vegetariërs maar vooral veganisten erop letten dat ze verschillende bronnen van eiwit eten. Dat is belangrijk om voldoende van alle essentiële aminozuren binnen te krijgen.
    Kinderen
    Kinderen en jongeren hebben per kilogram lichaamsgewicht meer eiwit nodig dan volwassenen omdat ze nog groeien. Zwangere vrouwen Zwangere vrouwen hebben extra eiwit nodig voor de placenta en het ongeboren kind.
    Vrouwen die borstvoeding geven
    Vrouwen die borstvoeding geven, hebben extra eiwit nodig om moedermelk aan te maken.
    Mensen met bepaalde aandoeningen of wonden
    Bij bepaalde aandoeningen of wonden is extra eiwit nodig. Bij verwondingen of (ernstige) verbrandingen is bijvoorbeeld eiwit nodig om de beschadigde weefsels weer op te bouwen. Dat geldt nog eens extra bij aandoeningen die gepaard gaan met een verhoogde eiwitafbraak of aminozuurverliezen.
    Kracht- en duursporters
    Verder hebben duur- en krachtsporters wat meer eiwit nodig. Het gaan om sporten waarbij de ontwikkeling van spierkracht centraal staat, zoals bodybuilding, kogelstoten en gewichtheffen, en duursporten zoals schaatsen (sprint), zwemmen (korte afstanden), sprinten (atletiek), skiën, boksen en turnen. Deze sporters krijgen vanzelf meer eiwit binnen, doordat zij ook meer zullen eten dan een gemiddeld persoon.
    Duursporters hebben circa 1,2-1,4 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Krachtsporters hebben circa 1,7-1,8 gram per kilo lichaamsgewicht nodig.
    Dat is per kilo lichaamsgewicht 0,4 tot 1 gram extra in vergelijking met een gemiddelde volwassene. Toch hebben kracht- en duursporters geen speciale eiwitrijke voedingsmiddelen of preparaten nodig. De meeste mensen krijgen al meer eiwit binnen dan ze nodig hebben.
    Bovendien eten sporters meer omdat ze meer energie verbruiken. Daardoor krijgen ze automatisch meer eiwit binnen. Ook speciale sportdranken met kleine hoeveelheden eiwit zijn niet nodig. Deze sportdranken kunnen in combinatie met voldoende koolhydraten wel bijdragen aan een wat sneller herstel.
    Baby’s
    Baby’s hebben in verhouding tot hun lichaamsgewicht het meeste eten nodig van iedereen. Dat komt doordat ze heel snel groeien.
    Baby’s die flesvoeding krijgen: 1,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht in de eerste maanden.
    Tussen de 3 en 6 maanden: 1,4 gram per kilo lichaamsgewicht.
    Tot 11 maanden: 1,2 gram per kilo lichaamsgewicht.
    Borstvoeding bevat voldoende eiwit voor een optimale groei. Dat geldt ook voor flesvoeding. De maximale hoeveelheid eiwit ligt voor baby’s tot 5 maanden op maximaal 10 energieprocent. Hun nieren zijn nog niet helemaal ontwikkeld. Daarom kunnen ze meer eiwit niet goed verwerken. Om die reden is gewone koemelk niet geschikt voor baby’s tot de leeftijd van 1 jaar.

 Tabel: de aanbevolen hoeveelheid eiwit per groep
 Jongens en mannen   In grammen per kilogram per dag  In grammen per dag (op basis van een gemiddeld lichaamsgewicht)    In energieprocent
 0 t/m 2 maanden   1,8   9   8
 3 t/m 5 maanden   1,4   10   7
 6 t/m 11 maanden   1,2   10   6
 1 t/m 3 jaar   0,9   14   5
 4 t/m 8 jaar   0,9   22   5
 9 t/m 13 jaar   0,9   36   6
 14 t/m 18 jaar   0,8   56   7
 19 t/m 30 jaar   0,8   61   8
 31 t/m 50 jaar   0,8   59   8
 51 t/m 70 jaar   0,8   60   9
 > 70 jaar   0,8   60   11
 Meisjes en vrouwen        
 0 t/m 2 maanden   1,8   8   8
 3 t/m 5 maanden   1,4   9   6
 6 t/m 11 maanden   1,2   10   6
 1 t/m 3 jaar   0,9   13   5
 4 t/m 8 jaar   0,9   21   5
 9 t/m 13 jaar   0,9   37   6
 14 t/m 18 jaar   0,8   49   8
 19 jt/m 30 jaar   0,8   52   9
 31 t/m 50 jaar   0,8   50   9
 51 t/m 70 jaar   0,8   52   10
 > 70 jaar   0,8   51   11
 zwangerschap   0,9   62   9
 borstvoeding   1   65   9
 (bron: Rapport Voedingsnormen Gezondheidsraad, 2001)
Vetten          
Voedingsstof Voornaamste rol     Gevolgen  overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
omega 3 (alfalinoleenzuur)     * Voedt en beschermt de huid, onder andere bij veroudering. (gaat over omega 3 -6-9)     * Helpt bij verlaging van het cholesterolgehalte.    * Houdt de bloedvaten soepel en elastisch.    * Bevordert een gezonde bloeddruk.     * Bevordert het natuurlijke afweersysteem.    * Bevordert de stofwisseling in het algemeen.    * Beschermt gezonde cellen en weefsels bij veroudering.     * Bevordert een normale en regelmatige menstruatie.     * Helpt bij overgangsverschijnselen zoals bij opvliegers en prikkelbaarheid. Omega 3 vetzuren zijn belangrijk bij het tot stilstand brengen van ontstekingsprocessen, voor een gezond vaatsysteem, de ontwikkeling van het ruggenmerg en het zenuwstelsel, het opbouwen van een sterk afweersysteem. Ze beïnvloeden ons IQ en gedrag. Ze zijn van essentieel belang bij het beschermen tegen allergische reacties. Daarnaast zijn ze de belangrijkste vetten die voor de opbouw van de hersenen en het vormen van het oognetvlies zorgen. noten      2,2-3,3 gram bij dieet van 2000 kcal
      * Houdt de gewrichten soepel. paddenstoelen en producten die hiervan zijn gemaakt  
omega 6 (linolzuur, gammalinoleenzuur))   zonnebloemolie 2 theelepels, teunisbloemolie 2 theelepels, maisolie 1 eetlepel, borageolie 2 eetlepels, lijnzaadolie 2 eetlepels, canolaolie 2,5 eetlepel, olijfolie 5 eetlepels(ongeraffineerd, Enig Feiten over Vetten, p. 115)   Een teveel van Omega 6 vetzuren kan chronische ontstekingen veroorzaken, ook kanker, hart- en vaatziekten, beroerte, suikerziekte, gewrichtsklachten en auto-immuunziekten (hier maakt het lichaam antistoffen tegen eigen cellen). Japanse onderzoeken hebben recentelijk uitgewezen, dat de meeste welvaartsziekten niet ontstaan door te veel eiwitten of teveel verzadigde vetten, maar door te weinig Omega 3 vetzuren! 4,4-6,7 gram bij dieet van 2000 kcal
Voedingsstof Voornaamste rol Voornaamste bronnen   Gevolgen  overdosering Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar)
Plantaardige oestrogenen   · peulvruchten als sojabonen, linzen, kikkererwten, kidneyboontjes, erwten  knoflook · selderij · zaden als lijnzaad, sesamzaad, pompoenpitten, maanzaad, zonnebloempitten · lijnolie · granen als rijst, haver, gerst, rogge, tarwe · fruit als appels, peren, pruimen, kersen, cranberry’s, citroenen en grapefruits · groenten als broccoli, wortelen, rabarber, aardappelen · kiemspruiten als alfalfa en taugé · bepaalde kruiden en specerijen als kaneel, salie, rode klaver, hop, venkel, peterselie      
    ·      
Koolhydraten (=suikers of sacharides) Koolhydraten zijn voedingsstoffen die energie leveren aan het lichaam, net als eiwitten en vetten.Koolhydraten geven het lichaam energie. Vooral voor de hersenen en rode bloedcellen zijn koolhydraten erg belangrijk. De hersenen kunnen zelfs niet zonder glucose, een soort koolhydraat. Koolhydraten zitten vooral in graanproducten zoals brood, rijst en pasta, maar ook in aardappelen  en peulvruchten. Gezonde keuzes zijn koolhydraatbronnen die veel voedingsvezels bevatten zoals volkorenbrood, volkorenpasta, zilvervliesrijst en peulvruchten Als je te weinig koolhydraten eet kan dat betekenen dat je niet genoeg van alle gezonde voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en vezels binnenkrijgt. Als je te weinig koolhydraten binnenkrijgt, dan gebruikt het lichaam spiereiwit als energiebron. Dat wil je voorkomen, want dat gaat ten koste van je spieren. Als je te veel koolhydraten eet, kan dat betekenen dat je te weinig eiwitten of vetten eet. Te veel koolhydraten wil zeggen dat meer dan 70% van de calorieën uit koolhydraten komt. Dat is niet goed voor de gezondheid. . Volgens de Gezondheidsraad hebben we dagelijks minimaal een bepaalde hoeveelheid koolhydraten nodig. Bij volwassenen moet tussen 40 en 70% van alle calorieën uit koolhydraten komen, adviseert de Gezondheidsraad. Voor kinderen gelden iets andere getallen. Tabel: De aanbevolen hoeveelheid koolhydraten
   
 (leeftijds)groep   aanbevolen hoeveelheid (als percentage van alle calorieën op een dag)
 0 t/m 5 maanden   45
 6 t/m 11 maanden   50
 1 t/m 3 jaar   45
 4 t/m 8 jaar   45
 9 t/m 13 jaar   45
 14 t/m 18 jaar   40
 19 t/m 30 jaar   40
 31 t/m 50 jaar   40
 51 t/m 70 jaar   40
 > 70 jaar   40
 Zwangere vrouwen   40
 Vrouwen die borstvoeding geven   40

 

             
Mensen die echter een beperkend dieet volgen, nemen in veel gevallen te weinig van een bepaalde vitamine of een bepaald mineraal op. Strikte vegetariërs kunnen bijvoorbeeld een tekort krijgen aan vitamine B12,            
een stof die alleen in dierlijke producten wordt aangetroffen. Daar staat tegenover dat het zonder medisch toezicht gebruiken van grote hoeveelheden (megadoses) vitamine- en mineralensupplementen schadelijke            
 gevolgen (vergiftiging) kan hebben.                    
http://www.merckmanual.nl/content.html?alinea=1720&redirectnext=1&redirect=1                  
http://www.vitamine-info.nl                    
http://www.natuurlijk-welzijn.org/artikel/Omega154.html                  
                     
Vitaminen en mineralen                    
                     
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort Gevolgen van overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
In vet oplosbare vitaminen      
Vitamine A (retinol) 900 microgram De Gezondheidsraad heeft de veilige bovengrens voor vitamine A vastgesteld op 3000 microgram per dag. Als vitamine A: levertraan, runderlever, eidooier, boter, room Als carotenoïden (in de darm omgezet in vitamine A): donkergroene bladgroenten, gele groenten en vruchten, palmolie (1)Natuurlijke voedingsbronnen   % ADH (volwassen man)
Lever (1 stuk, 100 gram)  1100
Leverpastei (voor 1 sneetje)  35
Boter, halvarine, margarine (voor 4 sneetjes)  15
Melk (2 glazen)  10
Kaas (2 plakken)  5Belangrijke bronnen voor vitamine A zijn lever, vis, (half)volle melk en melkproducten en boter. Groenten en fruit bevatten bèta-caroteen, dat door het lichaam naar behoefte wordt omgezet in vitamine A. Daarnaast wordt er in Nederland vitamine A toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten tot het niveau van boter.

Lever bevat grote hoeveelheden vitamine A. Daarom raadt de Gezondheidsraad zwangere vrouwen  af om lever te eten. Voorbeeld: 100 gram lever bevat al 11.000 microgram vitamine A, bijna vier keer zo veel als de veilige bovengrens van 3000 microgram per dag!
Vitamine A (retinol), een vet-oplosbare  vitamine, is betrokken bij de weerstand. Het wordt daarom ook wel de anti-infectie vitamine genoemd. Daarnaast speelt het een rol bij de groei, het gezichtsvermogen en de gezondheid van huid, tandvlees en haar. Voor zwangere vrouwen is vitamine A een aandachtspunt.Normaal gezichtsvermogen, gezonde huid en andere oppervlakteweefsels, bescherming tegen infecties   Wat zijn de gevolgen van een tekort aan vitamine A?
Voordat er sprake is van een vitamine A-tekort moet iemand gedurende een langere tijd geen tot weinig voedingsmiddelen hebben gegeten die vitamine A of bèta-caroteen (dat door het lichaam kan worden omgezet in vitamine A) bevatten. Vitamine A zorgt voor een goede weerstand en bij een te lage inname hiervan zal de weerstand dan ook verminderen. Daarnaast kan een tekort een droge en schilferige huid en dof haar veroorzaken.Tekort: Nachtblindheid; verdikking van de huid rondom de haarzakjes; uitdroging van het oogwit en van het hoornvlies (cornea); bij aanhoudend tekort zwelt het hoornvlies op en ten slotte ontstaan er zweren en barst het hoornvlies waarbij de inhoud van het oog weglekt; blindheid; vlekken op het oogwit; risico van infecties en overlijden
 Wat zijn de gevolgen van een teveel aan vitamine A?Te veel vitamine A kan leiden tot 'hypervitaminose A' (van het Griekse 'hyper' = te veel). Symptomen zijn onder meer gebrek aan eetlust, verminderd gezichtsvermogen, hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid, duizeligheid, spierpijn, oogafwijkingen, haarverlies en/of roodheid en schilferen van de huid. Een langdurige overdosering van vitamine A kan ontstaan als je gedurende een langere tijd meer dan 3000 microgram/dag gebruikt. Dit staat gelijk aan het eten van meer dan negen sneetjes brood met leverpastei per dag. Tijdens de zwangerschap kan een teveel aan vitamine A bij daarvoor gevoelige personen de vrucht beschadigen. Daarom wordt het gebruik van lever tijdens de zwangerschap afgeraden. Lever bevat per 100 gram namelijk al 11.000 microgram vitamine A, ver boven de veilige bovengrens van 3000 microgram per dag. Overdosering: Hoofdpijn, vervellen van de huid, vergroting van milt en nieren, verdikking van botten en gewrichtspijn; overdosering bij zwangeren leidt tot misvormingen bij de foetus     Caroteen is niet hetzelfde als Vitammine A en heeft geen overdoseringsgevaar
Bèta-caroteen Voor bèta-caroteen bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH). In het lichaam wordt het omgezet in vitamine A. De Gezondheidsraad hanteert hiervoor een factor zes: het lichaam zet 600 microgram bèta-caroteen om in 100 microgram vitamine A. Hierover is echter nog discussie: in Amerika wordt bijvoorbeeld een omrekeningsfactor van 1:12 aangehouden in plaats van 1:6. Voor bèta-caroteen heeft de Gezondheidsraad geen aanbevolen hoeveelheden opgesteld. Het lichaam zet niet meer bèta-caroteen om in vitamine A dan het nodig heeft. De inname van bèta-caroteen leidt daarom niet tot een te hoog vitamine A-niveau en kan dus worden beschouwd als een veilige vorm van vitamine A. Bèta-caroteen heeft daarnaast wel een eigen bovengrens. Op basis van een onderzoek van The alpha-tocoferol, beta carotene cancer prevention study group, hanteert het Vitamine Informatie Bureau een hoeveelheid van 10 mg per dag in verband met een mogelijk verhoogde kans op longkanker bij rokers. Bèta-caroteen komt voor in (donker)groene bladgroente, zoals spinazie, en in koolsoorten. Ook wortelen bevatten erg veel bèta-caroteen, net als mango's en mandarijnen. Bèta-caroteen geeft de karakteristieke kleur aan oranje en gele groenten en fruit.Natuurlijke voedingsbronnen % ADH (volwassen man) Wortels (gekookt, 150 gram) * 195 Boerenkool (gekookt, 150 gram) * 125 Spinazie (gekookt, 150 gram)* 70 Broccoli (gekookt, 150 gram) * 50* Na omzetting in vitamine A Bèta-caroteen (pro-vitamine A) wordt in het lichaam omgezet in vitamine A. Het heeft dezelfde functies als vitamine A. Het zorgt voor een goede weerstand en is erg belangrijk voor het gezichtsvermogen, maar ook voor gezonde botten, tanden, huid en haar en voor de groei. Bèta-caroteen is een anti-oxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen. Vrije radicalen zijn stoffen die schade aan cellen kunnen veroorzaken.   Het is nog niet duidelijk of bèta-caroteen volledig kan voorzien in de vitamine A-behoefte. Omdat er geen effecten van een tekort aan bèta-caroteen bekend zijn, is er geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) aan te geven. Een lagere inname van bèta-caroteen zal in ieder geval een verminderde aanmaak van vitamine A tot gevolg hebben. Als de inname van vitamine A rechtstreeks uit de voeding daarbij ook onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ligt, kan er een vitamine A-tekort ontstaan. Bij een hoge dosering van bèta-caroteen kan er een verkleuring van de huid optreden, maar er zijn geen aanwijzingen dat deze invloed op de gezondheid heeft. Bij een hoge inname van bèta-caroteen kan er geen hypervitaminose A (teveel aan vitamine a  ontstaan, omdat de opname in de darm en de omzetting van bèta-caroteen in vitamine A bij wijze van reactie automatisch worden vertraagd. Rokers moeten oppassen met het gebruik van extra supplementen bèta-caroteen. Als zij hoge doseringen bèta-caroteensupplementen gebruiken, hebben ze, volgens de The alpha-tocoferol, beta carotene cancer prevention study group, mogelijk een grotere kans op het krijgen van longkanker.      
Vitamine D 10 microgram   Als vitamine D 2 (ergocalciferol): bestraalde gist, met vitamine D 2 verrijkte melk Als vitamine D 3 (cholecalciferol): levertraan, eidooier, met vitamine D 3 verrijkte margarine; vorming in de huid bij blootstelling aan zonlicht (ultraviolet licht) Resorptie van calcium en fosfor uit de darm, botmineralisatie, botgroei en botgenezing   Tekort: Afwijkingen bij botgroei en botgenezing, rachitis (Engelse ziekte) bij kinderen, osteomalacie (botverweking) bij volwassenen, (soms) spierkrampen Overdosering: Slechte eetlust, misselijkheid, braken, verhoogde drang tot urineren, zwakte, nervositeit, dorst, jeukende huid, nierinsufficiëntie, calciumafzettingen overal in het lichaam      
Vitamine E 10 milligram Volwassenen mannen (22-50 jaar) hebben per dag 11,8 milligram vitamine E nodig, volwassen vrouwen 9,3 milligram (1000 gram is een kilo is een liter, 1 gram is 10 mg, 1 gram=1ml, dus ADH is 1 ml vitamine E p.d.) De maximale veilige dosis van vitamine E is, door de Gezondheidsraad, vastgesteld op 300 milligram per dag (=30ml), dit is ongeveer 25 x de ADH. Deze hoeveelheid komt overeen met 4,5 kilogram noten. Vitamine E komt voor in zonnebloempitten,  plantaardige oliën en in plantaardige producten zoals granen, noten, zaden, groenten en fruit. Dierlijke producten bevatten relatief weinig vitamine E.Plantaardige olie, tarwekiemen, bladgroenten, eierdooier, margarine, peulvruchtenVitamine E
Vitamine E komt voor in plantaardige oliën en in plantaardige producten zoals granen, noten, zaden, groenten en fruit. Dierlijke producten zijn relatief arm aan vitamine E.
Natuurlijke voedingsbronnen  % ADH (volwassen man)
Zonnebloemolie (1 eetlepel, 10 gram)  65
Noten (handje, 50 gram)  30
Halvarine (voor 4 sneetjes)  20
Ei (1 stuk)  10
Pindakaas (voor 1 sneetje)  10( 1 eetlepel is 5 ml, dus 2 eetlepels Tarwekiemolie p.dag) (Dus met 1 eetlepel okinawaolie al 5mg vitamine E binnen
Vitamine E (tocoferol), een vetoplosbare vitamine, speelt een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen en het in stand houden van spier- en andere weefsels. Ook is het belangrijk voor de weerstand. Vitamine E is een antioxidant: het beschermt de cellen in het lichaam tegen vrije radicalen.   Tekort: Openbarsten van rode bloedcellen, zenuwbeschadigingErnstige verschijnselen als gevolg van een vitamine E-tekort zijn zeer zeldzaam en komen bijna alleen voor als gevolg van een ernstige stoornis in de opname van voedingsstoffen. In een onderzoek hiernaar werden zelfs na vijf jaar geen effecten aangetoond. Eventuele symptomen van een vitamine E-gebrek zijn bloedarmoede en schade aan de hersenen (hersenverweking). Bij kinderen die te vroeg geboren zijn, is de opname van vitamine E in de darm nog zeer beperkt doordat de spijsvertering nog niet goed werkt. Deze te lage opname van vitamine E kan bloedarmoede, oedeem en verhoging van het aantal bloedplaatjes tot gevolg hebben.  Overdosering: Verhoogde behoefte aan vitamine K.In theorie zal een teveel aan vitamine E een stapeling in verschillende weefsels veroorzaken en hierdoor kan het de processen in die weefsels nadelig beïnvloeden. In de praktijk zijn er tot nu toe echter geen nadelige effecten bekend.      
Vitamine K 65 microgram     Vorming van bloedstollingsfactoren, normale bloedstolling   Tekort: Bloedingen        
Vitaminen en mineralen (Vervolg)                    
                     
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort Gevolgen  van overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
In water oplosbare vitaminen      
Vitamine B 1 (thiamine) 1,2 milligram Er zijn weinig tot geen nadelige effecten bekend van een hoge vitamine B1-inname. Er is daarom geen veilige bovengrens vastgesteld. Het Vitamine Informatie Bureau hanteert een richtlijn van maximaal 5 x de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) per dag. Deze richtlijn is gebaseerd op de maximaal veilige bovengrenzen die opgesteld zijn in Nederland, de Europese Unie en de Verenigde Staten. Droge gist, volkoren granen, vlees (vooral varkensvlees en lever), verrijkte graanproducten, noten, peulvruchten, aardappelenDe belangrijkste bronnen van deze vitamine zijn varkensvlees en graanproducten. 100 gram mager varkensvlees bevat ongeveer de helft van de hoeveelheid die we dagelijks nodig hebben. De meeste voedingsmiddelen hebben een laag gehalte aan vitamine B1.
Natuurlijke voedingsbronnen    % ADH (volwassen man)
Varkensvlees (1 stuk, 100 gram)  55
Volkorenbrood (4 sneetjes)  35
Zilvervliesrijst (gekookt, 150 gram)  15
Aardappelen (gekookt, 150 gram)  10
Melk (2 glazen)  10
Koolhydraatstofwisseling, hart- en zenuwfunctieVitamine B1 (thiamine) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Vitamine B1 zorgt voor de verbranding van koolhydraten uit ons voedsel, waardoor we energie krijgen. Daarnaast speelt het ook een rol in het zenuwstelsel.   Tekort: Beriberi bij jonge kinderen en volwassenen, met hartfalen en abnormale zenuw- en hersenfunctieEen tekort aan vitamine B1 kan leiden tot problemen gerelateerd aan het zenuwstelsel zoals depressie, een verlaagde irritatiedrempel, concentratieproblemen en geheugenverlies. Andere verschijnselen zijn spierzwakte, verminderde reflexen, verminderde eetlust, gewichtsverlies en maagstoornissen. Na aanvulling van vitamine B1 verdwijnen de meeste verschijnselen, maar de veranderingen in het zenuwstelsel zijn blijvend. Beriberi is de klassieke vorm van een vitamine B1-tekort. Een ernstig vitamine B1-tekort kan het gevolg zijn van chronisch overmatig alcoholgebruik in combinatie met een voeding die weinig vitamine B1 bevat. Het geheel van de psychische stoornissen die hierbij optreden (geheugenverlies, dementie en delirium) wordt het Wernicke-Korsakoff-syndroom genoemd. Er zijn geen nadelige effecten bekend van een te hoge inname van vitamine B1.      
Vitamine B 2 (riboflavine) 1,5 milligramDe Gezondheidsraad heeft de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B2 voor volwassen mannen (22-50 jaar) vastgesteld op 1.5 milligram en voor vrouwen op 1.1 milligram. Dit komt overeen met 4 glazen melk. Zwangere vrouwen B2 (mg/dag)   1,4 Borstvoeding B2 (mg/dag)   1,7 Babies 0-11mndn B2 (mg/dag)   0.4    Peuters 1-4 jrB2 (mg/dag)   0,5 kinderen 5-7 jr B2 (mg/dag)   0,7 7-10 jr 0,7-1,0   Melk, kaas, lever, vlees, eieren, verrijkte graanproductenBelangrijke bronnen van vitamine B2 zijn zuivel, vlees(waren), groenten, fruit en graanproductenNatuurlijke voedingsbronnen   % ADH (volwassen man)
Melk (2 glazen)  50
Broccoli (gekookt, 150 gram)  20
Ei (1 stuk)  15
Leverpastei (voor 1 sneetje)  5
Noten (handje, 50 gram)  5
Koolhydraatstofwisseling, gezonde slijmvliezenVitamine B2 speelt een rol bij de instandhouding van het zenuwstelsel en de spijsvertering. Ook is het van belang voor een gezonde huid en gezond haar.   Tekort: Gebarsten en schilferende lippen en mondhoeken, ontsteking van de huid (dermatitis)        
Nicotinezuur (niacine) 16 milligram   Droge gist, lever, vlees, vis, peulvruchten, verrijkte volkoren graanproducten Chemische reacties in cellen, koolhydraatstofwisseling   Tekort: Pellagra (dermatose, ontsteking van de tong, abnormale darm- en hersenfunctie)        
Vitamine B 6 (pyridoxine) 2 milligram   Droge gist, lever, orgaanvlees, volkoren graanproducten, vis, peulvruchten Aminozuur- en vetzuurstofwisseling, functioneren van het zenuwstelsel, gezonde huid   Tekort: Stuipen bij zuigelingen, vormen van bloedarmoede (anemie), zenuw- en huidaandoeningen        
Biotine 60 microgram   Lever, nieren, eidooier, gist, bloemkool, noten, peulvruchten Koolhydraat- en vetzuurstofwisseling   Tekort: Ontsteking van huid en lippen        
Vitamine B12 (cobalamine) 2 microgram. De Gezondheidsraad heeft de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 voor volwassenen (22-50 jaar) vastgesteld op 2,8 microgram per dag. Er zijn geen nadelige effecten bekend van een hoge inname van vitamine B12. Daarom is er geen bovengrens aan te geven. Het Vitamine Informatie Bureau hanteert een richtlijn van maximaal vijf keer de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) per dag. Vitamine B12 komt alleen voor in voedingsmiddelen van dierlijke afkomst, zoals vlees en zuivel:Lever, vlees (vooral rundvlees, varkensvlees, orgaanvlees), eieren, melk en melkproducten.Vegetariërs, maar zeker veganisten, moeten er extra op letten dat deze vitamine voldoende in hun voeding aanwezig is. Als dit niet het geval is, zijn supplementen noodzakelijk.Natuurlijke bronnen   % ADH (volwassen man en vrouw)
Hamburger ( 1 stuk, 100 gram)  90
Kabeljauw (1 stuk, 100 gram)  70
Kwark (schaaltje, 200 gram)  50
Ei (1 stuk)  20
Kaas (2 plakken)  5
Rijping van rode bloedcellen, zenuwfunctie, DNA-syntheseVitamine B12 (cobalamine) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Vitamine B12 voorkomt een bepaalde vorm van bloedarmoede. Daarnaast speelt het een rol bij de vorming van gezonde rode bloedcellen en zorgt het voor een goede werking van het zenuwstelsel. Verder speelt het een rol bij de stofwisseling van foliumzuur.   Tekort: Pernicieuze anemie en andere vormen van bloedarmoede (bij strenge vegetariërs en mensen met een parasitaire infectie, sommige psychiatrische aandoeningen, slecht gezichtsvermogen. Bij de gebruikelijke Westerse voeding ontstaat slechts zelden een vitamine B12-tekort. Een uitzondering hierop zijn ouderen. Bij hen komt een tekort relatief veel voor. De meest voorkomende oorzaak van een tekort is een verstoorde opname in het maagdarmkanaal die vooral op latere leeftijd optreedt. Ook mensen die gedurende een langere tijd helemaal geen dierlijke producten gebruiken, zoals veganisten, kunnen een vitamine B12-tekort ontwikkelen.
De verschijnselen van een tekort aan vitamine B12 treden vaak pas na jaren op, omdat het lichaam van deze vitamine een voorraad aanlegt. Een vitamine B12-tekort kan een tekort aan foliumzuur veroorzaken, omdat deze twee vitamines samenwerken. Een vitamine B12-tekort heeft een vorm van bloedarmoede tot gevolg, met symptomen als vermoeidheid, ademnood, angina pectoris (pijn op de borst) en een gebrek aan eetlust. Daarnaast kan een vitamine B12-tekort het zenuwstelsel aantasten. Vitamine B12 is mogelijk belangrijk voor de geheugen- en denkfuncties. Ouderen kunnen bijvoorbeeld als gevolg van een vitamine B12-tekort problemen krijgen met hun geheugen.
Het lichaam kan bij een hoge inname zelf de opname van vitamine B12 uit de voeding beperken. Er zijn daarnaast geen nadelige effecten op het lichaam bekend van een hoge vitamine B12-inname.      
Foliumzuur (=Vitamine B11) 200 microgram. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid foliumzuur is voor volwassen mannen en vrouwen (22-50 jaar) vastgesteld op 300 microgram. Vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn, krijgen het advies om een supplement te nemen van vier weken voor tot acht weken na de conceptie. Dit verkleint de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje. Van een hoge inname van natuurlijk foliumzuur dat in de voeding voorkomt zijn nog nooit nadelige effecten waargenomen. Een hoge inname van synthetisch foliumzuur (uit supplementen of uit verrijkte voeding) kan daarentegen wel nadelige gevolgen hebben. Dit komt omdat het foliumzuur niet ‘vrijgemaakt’ hoeft te worden, wat bij voeding wel het geval is. Om deze reden heeft de Gezondheidsraad de volgende bovengrenzen voor het gebruik van synthetisch foliumzuur opgesteld:
Leeftijd  Bovengrens (microgram/dag)
0 tot 5 maanden 85
6 tot 11 maanden 130
1 tot 3 jaar 200
4 tot 8 jaar 350
9 tot 13 jaar 600
14 tot 18 jaar 900
19 tot >70 jaar 1000
Zwangere vrouwen 1000
Vrouwen die borstvoeding geven 1000
De bovengrens voor volwassenen is vastgesteld op 1000 microgram (ruim drie keer de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van volwassenen). Deze hoeveelheid komt voor in ongeveer 1400 gram broccoli. Dit is alleen ter vergelijking, omdat de bovengrens alleen geldt voor synthetisch foliumzuur.
Verse groene bladgroenten, fruit, lever (maar dat mag je niet eten vanwege hoge gehalte aan vitamine A) en ander orgaanvlees, droge gist. Foliumzuur komt voor in groene groenten, fruit, volkoren producten en in mindere mate in melk en melkproducten.Natuurlijke bronnen   % ADH (volwassen man en vrouw)
Spruitjes (gekookt, 150 gram)  45
Spinazie (gekookt, 150 gram)  40
Broccoli (gekookt, 150 gram)  35
Bruin brood (4 sneetjes)  15
Ei (1 stuk)  10
Rijping van rode bloedcellen, DNA- en RNA-synthese. Foliumzuur  (vitamine B11) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Vroeger dacht men dat er maar één vitamine B was. Later bleek vitamine B uit meerdere afzonderlijke vitamines te bestaan. B-vitamines zijn wateroplosbare vitamines. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de vorming van rode bloedcellen en het erfelijk materiaal (DNA). Ook is het erg belangrijk bij de deling van de cellen tijdens de groei: foliumzuur verlaagt de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje. Daarnaast verlaagt foliumzuur het homocysteïnegehalte van het bloed. Een hoog homocysteïnegehalte wordt in verband gebracht met een grotere kans op hart- en vaatziekten.   Tekort: Afname van het aantal van alle soorten bloedcellen (pancytopenie), grote rode bloedcellen (vooral bij zwangere vrouwen, zuigelingen en mensen met absorptieaandoeningen) Een hoge inname van synthetisch foliumzuur (uit supplementen of uit verrijkte voeding) kan nadelige gevolgen hebben. Het belangrijkste effect is dat een te hoge foliumzuur-inname een vitamine B12-tekort kan maskeren. Foliumzuur gaat namelijk de verschijnselen van een vitamine B12-tekort tegen. Het helpt wel tegen een vorm van bloedarmoede, maar niet tegen de aandoeningen van het zenuwstelsel die het gevolg zijn van een vitamine B12-tekort. Hierdoor kan het gebeuren dat het tekort aan vitamine B12 niet wordt opgemerkt totdat er ernstigere gevolgen van dit tekort ontstaan.      
    Deze richtlijn is gebaseerd op de maximaal veilige bovengrenzen die opgesteld zijn in Nederland, de Europese Unie en de Verenigde Staten.          
                     
                     
Vitaminen en mineralen (Vervolg)                    
                     
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort en overdosering Gevolgen overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen:  
In water oplosbare vitaminen      
Pantotheenzuur 6 milligram   Lever, gist, groenten Koolhydraat- en vetstofwisseling   Tekort: Aandoeningen van het zenuwstelsel, branderig gevoel aan de voeten        
Vitamine C 60 milligram   Citrusvruchten, tomaten, aardappelen, kool, paprika's Groei van botten en bindweefsel, wondgenezing, bloedvatfunctie, antioxidant   Tekort: Scheurbuik (bloedingen, losse gebitselementen, ontstoken tandvlees)        
Mineralen      
Natrium 1 gram   Zout, rundvlees, varkensvlees, sardines, kaas, groene olijven, maïsbrood, aardappelchips, zuurkool Zuur-base-evenwicht, zenuw- en spierfunctie   Tekort: Laag natriumgehalte in het bloed, verwardheid, coma Overdosering: Hoge natriumspiegels in het bloed, verwardheid, coma        
Chloride       Elektrolytenbalans   Tekort: Verstoring van het zuur-base-evenwicht        
Kalium 2 gram   Volle en magere melk, bananen, gedroogde pruimen, rozijnen Zenuw- en spierfunctie, zuur-base-evenwicht en vochtbalans   Tekort: Laag kaliumgehalte in het bloed, verlamming, hartstoornissen Overdosering: Hoge kaliumspiegels in het bloed, verlamming, hartstoornissen Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
Calcium 1 gramSlechts 20 tot 30% van de inname wordt geabsorbeerd in de twaalfvingerige of dunne darm; de rest wordt via ontlasting e.d. verwijderd.
Om nu het evenwicht in het lichaam op peil te houden wordt de normale (minimale) dagelijkse behoefte aan calcium volgens sommigen gesteld op 800 mg, volgens anderen op 1800 mg. Zwangere vrouwen hebben 400 mg. meer nodig, en zogende moeders 500 mg meer.
 
  Melk en melkproducten, vlees, vis, eieren, graanproducten, bonen, fruit, groenten andijvie, bloemkool, broccoli, groen van bieten, groene bonen, kekers, kievitsbonen, kool, koolrabi, koolraap, lijnzaad, linzen, luzernespruiten, okra, pastinaak, rabarber, selderij, sla, snijbiet, soja-bonen, spinazie, tomaten, uien, waterkers, wortels. Amandelen, ananas, avocado's, bananen, citroenen, dadels, frambozen, gedroogde abrikozen, gedroogde pruimen, grapefruit, krenten, kokosnoten, perziken, pruimen, lemmetjes, rozijnen, vijgen, zure bosbes, zwarte walnoten. Gegrilde kip, lever; garnalen, kreeft, oesters. Sojameel. De meeste kaassoorten, gecondenseerde melk, karnemelk, taptemelk. Bieslook, geitenbaard, guichelheil, herderstasje, kamille, kleefkruid, klein hoefblad, lijnzaad, maretak, netel, paardebloemwortels, paardestaart, parelmos (Iers mos), pijlwortel, stalkruid, vlasleeuwebek, weegbree, zilverschoon, zuring. Beendermeelcalcium, calcium uit eierschalen of uit oesterschelpen, calciumgluconaat, calciumlactaat, dolomiet (bitterkalk), kelp. Vorming van botten en tanden, bloedstolling, zenuw- en spierfunctie, normaal hartritme. Van belang bij bot- en tandvorming, bloedstolling, spiercontractie en hartfunctie. Een cofactor van veel enzymen. Aambeien, aandoeningen van tanden en tandvlees, acne, allergien, anemie (bloedarmoede), arteriosclerose, artritis, atherosclerose, been of voetkramp, botbreuk, cataract (grijze staar), coeliakie (inheemse spruw), constipatie (verstopping), diabetes (suikerziekte), diarree, dikkedarmontsteking, duizeligheid, epilepsie, ettering van de tandkassen, psychische klachten, gewone verkoudheid, hemofilie, hypertensie (hoge bloeddruk), koorts, maagzweer (peptisch), nagelproblemen, nefritis (nierontsteking), osteomalacie (beenverweking), osteoporose (atrofie van het skelet), ouder worden, overgewicht en zwaarlijvigheid, pernicieuze anemie (behoort tot auto-immuun ziekten), rachitis (engelse ziekte), slapeloosheid, spierkrampen in het algemeen, syndroom van Meniere, tetanie voorbijgaande wondkramp), tuberculose, wormen, ziekte van Parkinson, zonnebrand. Tekort: Laag calciumgehalte in het bloed en spierkramp Osteoporose (late symptomen): veelvuldig breuken in de wervelkolom en andere botten, de rug wordt krom, de wortels van ruggemergzenuwen raken bekneld, chronische pijn, gewichtsverlies. Osteomalacie: veelvuldige breuken.Spierkrampen, stuipaanvallen, pijn onder in de rug. Tetanie, weke botten, broze botten, rug en beenpijnen; slapeloosheid, depressie; geirriteerdheid. Overdosering: Hoge calciumspiegels in het bloed, verlies darmtonus, nierinsufficiëntie, abnormaal gedrag (psychose)De giftige hoeveelheid is nog niet vastgesteld, maar een aantal symptomen van calciumvergiftiging zijn te onderkennen; calciumneerslag in de nieren of andere organen en een trage werking van deze organen.
Als de calcium-inname hoog is, dient de magnesium-inname dit ook te zijn. Te weinig magnesium resulteert in calcium ophoping in spieren, hart en nieren (veroorzaakt zo nierstenen).
 
Preparaten met digitalis: onregelmatige hartslag.
IJzersuppleties: vermindert de resorptie van ijzer, tenzij men tegelijkertijd vitamine C neemt.
Magnesium bevattende medicijnen of supplementen verhoogt de gehalten van deze stoffen in het bloed.
Orale voorbehoedsmiddelen (de pil) en oestrogeen: kan de calciumresorptie vergroten.
Kaliumsupplementen: grotere kans op een onregelmatige hartslag.
Tetracyclines (oraal): vermindert de resorptie van tetracycline.
Vitamine A (megadoses): versnelt botverzwakking.
Vitamine D (megadoses): veroorzaakt een zeer sterkte verhoging van de resorptie van calciumsupplementen.
Tabak,
Alcohol,
Thee,
Koffie: vermindert de resorptie.
Neem calcium niet met melk of andere zuivelprodukten, zodat het lichaam zowel calcium kan opnemen uit het voedsel als uit calcium-supplementen.
Voedsel: Eet liever geen spinazie, rabarber, zemelen, volkorenprodukten, vers fruit of verse groenten tegelijkertijd met calcium. Ze kunnen een efficiente resorptie van calcium verhinderen.
 
 
Chloride 1,5 gramDe normale (minimale) dagelijkse behoefte is niet vastgesteld, doch ons eten bevat voldoende zout om 3 tot xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />9 gram chloor per dag binnen te krijgen.   Aardappelen, asperges, kool, pastinaak, sla, spinazie, tomaten, uien, wortels. Ananas, bananen, citroenen, dadels, druiven, kokosnoten, sinaasappelen. Dierlijke organen. Vis in het algemeen; oesters, zalm. Volkoren tarwe. Eidooiers, het wit van eieren, kaas, melk. Alle planten bevatten meer of minder chloor in de vorm van natriumchloride.(zie natrium) Handhaaft osmotische waarde en zuurgraad. Essentieel in maagsappen extracellulair volume.elektrolytenbalans Braken, diarree. Kan het zuur-base-evenwicht in de lichaamsvloeistoffen verstoren (zeldzaam). Buitengewoon zoutgebruik (= natriumchloride) verhoogt de kans op hoge bloeddruk.
Er is geen giftige dosis vastgesteld, maar elke hoeveelheid chloor groter dan 14 gram wordt als overmatig beschouwd.
Allergische reacties zoals astma en netelroos kunnen het gevolg zijn van zwaar gechloreerd drinkwater. Bovendien wordt er van uit gegaan dat chloor in sommige gevallen de oorzaak is van functionele olitis.
Andere vergiftigingsverschijnselen kunnen zijn atherosclerose, het snakken naar adem, duizeligheid en het blauw worden ten gevolge van zuurstofgebrek.
Kalium,
Natrium: handhaaft het normale zuur-base-evenwicht in het lichaam.
   
Fosfor 0,9 gram   Eetbaar zeewier, hui (wei), kelp, natriumchloride (of keukenzout). Vorming van botten en tanden, zuur-base-evenwicht, bestanddeel van nucleïnezuren, energieproductie   Verlies van haar en tanden, slechte spiersamentrekking, verzwakte spijsvertering, misselijkheid, (voortdurend) braken, verwardheid, slapte, coma. Overdosering: Voor mensen met nierinsufficiëntie, hoge fosfaatspiegels in het bloed      
            Als opzettelijk wordt verzuimd chloride aan babyvoeding toe te voegen, ontwikkelt zich bij de baby alkalose (alkalivermeerdering), hypovolemie (te gering bloedvolume) en belangrijk urineverlies. Ook kunnen er psychomotorische storingen, geheugenverlies en vertraging in de groei optreden.
                     
                     
Vitaminen en mineralen (Vervolg)                    
                     
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort  Gevolgen van overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen:  
Mineralen      
Magnesium 0,3 gram   Groene bladgroenten, noten, graanproducten, zeevis, schaal- en schelpdieren Vorming van botten en tanden, zenuw- en spierfunctie, enzymactivering   Tekort: Lage magnesiumspiegels in het bloed, abnormale zenuwfunctie Overdosering: Hoge magnesiumspiegels in het bloed, lage bloeddruk, ademhalingsinsufficiëntie, hartritmestoornissen      
Spoorelementen      
IJzer 12 milligram   Sojabonenmeel, rundvlees, nieren, lever, bonen, bladgroente, schelpdieren, perziken; van het ijzer in de voeding wordt echter minder dan 20% in het lichaam opgenomen Vorming van enzymen, die veel chemische reacties in het lichaam beïnvloeden, en het belangrijkste bestanddeel van rode bloedcellen en spiercellen   Tekort: Bloedarmoede, slikproblemen, lepeltjesnagels, darmafwijkingen, verminderd arbeidsvermogen, verstoord leervermogen  Overdosering: IJzerafzettingen, leverbeschadiging (cirrose), diabetes mellitus, huidpigmentatie      
Zink 15 milligram   Boekweit, boekweitgrutten, pompoenpitten, orgaanvlees, zeevis en schaal- en schelpdieren; een groot gedeelte van het zink in de voeding wordt niet opgenomen Bestanddeel van enzymen en insuline, gezonde huid, wondgenezing, groei   Tekort: Vertraagde groei, vertraagde geslachtsrijpheid, verminderde smaakzin        
Koper 2 milligram   Orgaanvlees, oesters, noten, gedroogde peulvruchten, volkoren graanproducten Bestanddeel van enzymen, vorming van rode bloedcellen, botvorming   Tekort: Bloedarmoede bij ondervoede kinderen Overdosering: Koperafzettingen in de hersenen, leverbeschadiging      
Mangaan 3,5 milligram   Volkoren graanproducten, gedroogde vruchten Bestanddeel van enzymen   Tekort: Gewichtsverlies, huidirritatie, misselijkheid en braken, verandering van haarkleur, vertraagde haargroei Overdosering: Zenuwschade      
Fluoride   Een van de bekendste functies van fluor is de bescherming van tanden en kiezen tegen gaatjes. Fluor verlaagt de zuurgraad in de mondholte tijdens de consumptie van koolhydraten. Voorts lijkt het dat fluor in samenwerking met calcium de botten versterkt Natuurlijke bronnen:
Andijvie, bieten, bloemkool, chinese kool, groene kool, peterselie, rode kool, spruiten, uien, waterkers, zuurkool. Avocado's, jenever-bessen, paardekastanjes, vlierbessen. Nieren. Haver en volkoren tarwe. Eidooiers, geitekaas, melk, roquefort. Alsem, kamille, karwei, knoflook, maagdenpalm, peterselie, zouthout. Natuurlijk hard water en calciumfluoride
             
                     
                     
Vitaminen en mineralen (Vervolg)                    
                     
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort Gevolgen  overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
Spoorelementen      
Molybdeen 150 microgram   Zuivelproducten, graanproducten Enzymactivering   Tekort: Verstoring van het zuur-base-evenwicht, snelle hartslag, snelle ademhaling, blinde vlekken, nachtblindheid, prikkelbaarheid        
Selenium 60 microgram   Vlees en andere producten van dierlijke oorsprong; het seleniumgehalte in de bodem beïnvloedt het gehalte in planten Noodzakelijk voor de synthese van een enzym met antioxidantwerking   Tekort: Spierpijn en zwakte Overdosering: Uitval van haar en nagels, huidontsteking, mogelijk zenuwafwijkingen      
Jodium 150 microgram In Nederland is geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor jodium opgesteld. Daarom houdt het Vitamine Informatie Bureau de Europese richtlijnen aan. In Europa is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen vastgesteld op 130 microgram per dag. Gedurende de zwangerschap geldt eenzelfde hoeveelheid. Voor vrouwen die borstvoeding geven wordt in Europa een ADH van 160 microgram per dag aangehouden. De maximaal veilige dosis voor jodium is 600 microgram/dag. Bij de veilige dosis gaat het om een gemiddelde waarde, waarbij een ruime marge is genomen. Dit betekent dat éénmalige of kortdurende overschrijding van de maximaal veilige dosis geen direct gevaar oplevert. Jodium kan van nature voorkomen in zeewater, in aarde en in drinkwater. Via deze wegen komt jodium in voedsel als zeevis en groenten terecht. Ook melk- en melkproducten leveren een bijdrage aan de jodiuminname. In de Warenwet is vastgelegd dat brood en broodvervangers, vleesproducten, keukenzout en keukenzoutvervangers verrijkt mogen zijn met jodium.Zeevis en schaal- en schelpdieren, jodiumzout, zuivelproducten, drinkwater bevat wisselende hoeveelheden (afhankelijk van de streek) Jodium is nodig voor de vorming van schildklierhormonen die belangrijk zijn voor de groei en de stofwisseling. Vorming van schildklierhormonen, die de energiehuishouding regelen   Tekort: Vergroting van de schildklier (struma), krop (hypothyroïdie), doofstomheid, abnormale groei en hersenontwikkeling van de foetus Overdosering: Veroorzaakt soms hoge schildklierhormoonspiegelsBij een teveel aan jodium kan de ziekte van Basedow ontstaan, waardoor de schildklier sneller gaat werken. Verschijnselen van deze ziekte zijn slapeloosheid, nervositeit en gebrek aan eetlust.      
Fluoride 2,5 milligram   Thee, koffie, gefluorideerd water, kamille, karwij, Vorming van botten en tanden   Tekort: Verhoogd risico van cariës, mogelijk dunner worden van botten  Overdosering: Fluorose (overmatige stapeling van fluoride), gevlekte tanden en putjes in het blijvende gebit, benige uitgroeisels van de wervelkolom      
                     
Vetten                    
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort Gevolgen  overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
omega 3 (alfalinoleenzuur) 2,2-3,3 gram bij dieet van 2000 kcal   1,5 theelepel lijnzaad olie, 1,5 eetlepel Canolaolie, 2 eetlepels walnootolie, 3 eetlepels sojaolie (ongeraffineerd, Enig Feiten over Vetten, p. 114)Als Omega 3 bron is koud geperste lijnzaadolie de beste, beter zelfs dan capsules met visolie. Want vissen zijn tegenwoordig ook erg aangetast door watervervuiling. Waar vindt men nog gezonde vissen? En de vissen moeten plankton en algen eten om Omega 3 vetten binnen te krijgen, omdat deze de eigenlijke leverancier ervan zijn. Dit feit is één van de redenen waarom het macrobiotische dieet, waar veel algen op het menu staan, zo gezond kan zijn. Er zijn ook capsules met Omega 3 VZ op de markt, die gemaakt zijn uit algen in vegetarische capsules (zonder gelatine): Neuromind, te koop bij de firma Decola, en Neuromin van de firma Biodynamics / België. Maar die zijn duur. Het is bovendien beter om aan een dagelijkse opname met de voeding te wennen.     * Voedt en beschermt de huid, onder andere bij veroudering. (gaat over omega 3 -6-9)
    * Houdt de gewrichten soepel.
    * Helpt bij verlaging van het cholesterolgehalte.
    * Houdt de bloedvaten soepel en elastisch.
    * Bevordert een gezonde bloeddruk.
    * Bevordert het natuurlijke afweersysteem.
    * Bevordert de stofwisseling in het algemeen.
    * Beschermt gezonde cellen en weefsels bij veroudering.
    * Bevordert een normale en regelmatige menstruatie.
    * Helpt bij overgangsverschijnselen zoals bij opvliegers en prikkelbaarheid.
Omega 3 vetzuren zijn belangrijk bij het tot stilstand brengen van ontstekingsprocessen, voor een gezond vaatsysteem, de ontwikkeling van het ruggenmerg en het zenuwstelsel, het opbouwen van een sterk afweersysteem. Ze beïnvloeden ons IQ en gedrag. Ze zijn van essentieel belang bij het beschermen tegen allergische reacties. Daarnaast zijn ze de belangrijkste vetten die voor de opbouw van de hersenen en het vormen van het oognetvlies zorgen.
  Onderzoek in Amerika wijst uit dat er een samenhang bestaat tussen Alzheimer, dementie en depressie en een lage opname van Omega 3 vetzuren. Ook heeft de World Health Organisation geadviseerd om alle babyvoeding te verrijken met DHA (afbouwproduct van de ALA), omdat deze bij Amerikaanse moeders als te laag werd bevonden. Het gevolg is dat baby's, die borstvoeding krijgen, nog een extra tekort eraan hebben. Bij de baby's die een aanvulling kregen met DHA werd het gezichtsvermogen beter en hun IQ hoger dan van een vergelijkbare groep. Zelfs bij psychoses, schizofrenie en manische depressiviteit werden door een Amerikaanse psychiater goede verbeteringen gemeld door behandeling met vlasolie (bevat Omega 3).       Een klein lijkende maar toch belangrijke verandering van de omegabalans door te weinig opname van Omega 3 met de voeding kan gauw nadelige gevolgen voor de gezondheid hebben. De snelle verandering van gewoontes wat betreft vetopname in de laatste 50 tot 100 jaar zijn er de oorzaak van dat de menselijke fysiologie, die voor een optimaal functioneren afhankelijk is van een gelijke opname van de omega's, behoorlijk verstoord is. Diëten met overwegend Omega 6 vetten ten koste van de Omega 3, begunstigen ontstekingsprocessen. Omega 3 vetten echter stimuleren ontstekingsremmende processen. Daarom werden de Omega 6 VZ als de slechte en Omega 3 VZ als de goede bestempeld. In werkelijkheid zijn beiden essentieel voor de gezondheid en gaat het dus om de balans tussen die twee. En omdat wij allen een tekort aan Omega 3 VZ hebben, is het belangrijk om deze eerst tot ons te nemen, om een evenwicht te bereiken. De opname wordt gestimuleerd door vitamine E, C, B3, B6, Magnesium en Zink.  
omega 6 (linolzuur, gammalinoleenzuur)) 4,4-6,7 gram bij dieet van 2000 kcal   zonnebloemolie 2 theelepels, teunisbloemolie 2 theelepels, maisolie 1 eetlepel, borageolie 2 eetlepels, lijnzaadolie 2 eetlepels, canolaolie 2,5 eetlepel, olijfolie 5 eetlepels(ongeraffineerd, Enig Feiten over Vetten, p. 115)       Een teveel van Omega 6 vetzuren kan chronische ontstekingen veroorzaken, ook kanker, hart- en vaatziekten, beroerte, suikerziekte, gewrichtsklachten en auto-immuunziekten (hier maakt het lichaam antistoffen tegen eigen cellen). Japanse onderzoeken hebben recentelijk uitgewezen, dat de meeste welvaartsziekten niet ontstaan door te veel eiwitten of teveel verzadigde vetten, maar door te weinig Omega 3 vetzuren!      
Voedingsstof Gemiddelde aanbevolen hoeveelheid (ADH) (10-65 jaar) Hoeveel is veilig Voornaamste bronnen Voornaamste rol Kan gunstig werken op Gevolgen van tekort Gevolgen  overdosering Wisselwerking met medicijnen, vitaminen of mineralen: Wisselwerking met andere stoffen: Opmerkingen
Plantaardige oestrogenen     · peulvruchten als sojabonen, linzen, kikkererwten, kidneyboontjes, erwten
· knoflook
· selderij
· zaden als lijnzaad, sesamzaad, pompoenpitten, maanzaad, zonnebloempitten
· lijnolie
· granen als rijst, haver, gerst, rogge, tarwe
· fruit als appels, peren, pruimen, kersen, cranberry’s, citroenen en grapefruits
· groenten als broccoli, wortelen, rabarber, aardappelen
· kiemspruiten als alfalfa en taugé
· bepaalde kruiden en specerijen als kaneel, salie, rode klaver, hop, venkel, peterselie
 
   
 
           
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
             
                 
               
                     
                     
                     
                   
                     
                 
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
             
             
                   
             
                     
             
             
             
                   
                     
                 
                     
                   
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
             
                     
                     
                     
                     
                     
                 
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                   
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
                     
12 Rumex rugosis Tuinzuring                  
                     
Groep XIII: Middelen, gebruikt bij miltaandoeningen                  
1 Chelidonium majus Stinkende gouwe Helersblêd XIV              
2 Galeopsis Hennepnetel Himpnettel                
3 Trigonella foenum-graecum Fenegriek                  
  I                  
Groep XIV: Middelen, gebruikt bij leveraandoeningen                  
1 Berberis vulgaris Zuurbes Soerbei                
2 Cnicus benedictus Gezegende distel Karbendiks IV              
3 Silybum marianum* Mariadistel                  
                     
4 Chelidonium majus* Stinkende gouwe Helersblêd                
5 Cichorum intybus* Wilde cichorei Sûkerei                
6 Frangula alnus Sporkehout Sprakelhout XII              
7 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV              
8 Hepatica triloba* Leverbloempje                  
                     
9 Leptandra virginica                    
                     
                     
10 Marrubium vulgare Malrove                  
  IV                  
11 Podophyllum peltatum* Alruin of Mandragora                  
                     
12 Taraxacum officinale* Paardebloem Hynsteblom                
Groep XV: Middelen, gebruikt bij oor aandoeningen                  
1 Allium cepa Ui Sipel                
2 Cannabis sativa Hennep Himp VII              
3 Cimicifuga corditolium                    
                     
                     
4 Lamium album* Witte dovenetel Sûchnettel                
5 Prunus dulcis Amandel Mangels                
4 Euphrasia stricta* Ogentroost Eachkrûd                
5 Foeniculum vulgare Venkel Pinkel IV              
6 Rosa centifolia* Provence-roos Roas                
7 Ruta graveolens Wijnruit                  
  IV                  
Groep XVII: Tonica (lever-, gal- en ingewandstonica) (maagtonica vermeld onder IV)                  
1 Agrimonia eupatoria Gewone agrimonie Fakkel II              
2 Armoracia rusticana Mierik Piperwoartel II              
3 Borago officinalis* Bemagie Blaubekje                
4 Calendula officinalis Goudsbloem Goudsjeblom IV              
5 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV              
6 Geum urbanum Gewoon nagelkruid Nagelkrûd III              
7 Hypericum perforatum* St. Janskruid St. Janskrûd                  
                     
8 Majorana hortensis* Wilde marjolein Marjolein                
9 Taraxacum palustre Paardebloem Hynsteblom XIV              
                     
Groep XVI: Middelen bij oogaandoeningen                  
1 Althaea officinalis Heemst Theewoartel I              
2 Atropa bella-donna Wolfskers Belladonna IV              
3 Daphne mezereum Peperboompje Piperbeamke III              
Groep XVIII: Wondmiddelen (zie ook huidmiddelen III)                  
1 Achillea millefolium* Gewoon duizendblad Skieppegerf                
2 Agrostemma githago* Bolderik Reade roggeblom                
3 Alchemilla vulgaris Vrouwenmantal Grutte liuweprint                
4 Anthyllis vulneraria* Wondklaver Wûnklaver                
5 Calendula officinalis Goudsbloem Goudsjeblom IV              
6 Geranium robertianum Robertskruid Sweltsjeblom VII              
7 Hypericum pertoratum St. Janskruid St. Janskrûd XVII              
8 Lamium album Witte dovenetel Sûchnettel XV              
9 Linum usitadssimum Vlas Flaaks VII              
10 Matricaria recudta Echte kamille Kamelle II              
11 Origanum vulgare Wilde marjolein Wylde marjolein XI              
12 Pimpinella major Grote bevernel Wyld anys                
13 Pimpinella saxifraga Kleine bevernel Lyts wyld anys                
14 Potentilla reptans* Vijfvingerkruid Hantsjeblêd                
15 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel IX              
16 Rosmarinus officinalis* Rozemarijn                  
                     
17 Sanicula europaea* Heelkruid                  
                     
18 Solidago virgaurea Guldenroede Goudgjirde VII              
19 Thymus serpyllum • Wilde tijm Wylde time I              
20 Tussilago fartara Klein hoefblad Lyts hoefblêd I              
21 Veronica officinalis* Mannetjes ereprijs San-blaublomke                
Groep XIX: Pijnstillende middelen                    
1 Aconitum napellus* Blauwe monnikskap Blaumûtskes                
2 Atropa bella-donna Wolfskers Belladonna IV              
3 Chelidonium majus Stinkende gouwe Helersblêd XIV              
4 Corydalis bulbosa* Holwortel Holwoartel                
5 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV              
6 Hyoscyamus niger Bilzekruid Bilzekrûd I              
7 Lactuca virosa Gifsla Giftich slaad                
8 Papaver sommferum* Slaapbol Moankop                
Groep XX: Kalmerende middelen                    
1 Humulus lupulus Hop Hopwynsels                
2 Valeriana ofticinalis Echte valeriaan Grutte faleriaan                
Groep XXI: Smaak- en reukstoffen                    
1 Crocus sativus Saffraancrocus Saffraankrookje XI              
2 Iris florentina Florentijnse lis                  
  XI                  
3 Iris germanica Duitse lis                  
                     
4 Lavandula augustitolia Lavendel                  
  XX                  
5 Melilotus officinalis Akkerhoningklaver Hunichklaver                
6 Rosa centifolia Provence-roos Roas XVI              
Groep XXII: Middelen, gebruikt bij aandoeningen van het bewegingsapparaat (rheumatiekmiddelen, middelen gebruikt bij spierpijnen, enz.)                
1 Aconitum napellus Blauwe monninkskap Blaumûtskes XIX              
2 Arnica montana* Wolverlei Wylde goudsjeblom                
3 Borago otficinalis Bernagie Blaubekje XVII              
4 Colchicum autumnale Herfsttijloos Libbene deade VI              
5 Ilex aquifolium Hulst Hulst I              
6 Lavandula angustitolia* Lavendel                  
  XX                  
7 Lavandula ladfolia* Lavendel                  
                     
8 Ledum palustre Moerasrozemarijn                  
                     
9 Rosmarinus officinalis* Rozemarijn                  
                     
10 Salix alba Schietwilg Wylch X              
11 Sambucus nigra Vlier Flear I              
12 Rubia tinctoria Meekrap Miede VII              
Groep XXIII: Legende planten (Folkloristische gewassen)                  
1 Achillea ptarmica Wilde bertram Knopkes                
2 Aconitum lycoctonum spp. vulparia Gele monnikskap                  
                     
3 Aesculus hippocastanum Witte paardekastanje Kastanje VIII              
4 Agrostemma githago* Bolderik Reade roggeblom XVIII              
5 Alchemilla vulgaris Vrouwenmantel Grutte liuweprint                
6 Alliaria petiolata Look-zonder-look Sipelkrûd                
7 Alnus glutinosa Zwarte els Els                
8 Anchusa officinalis Gewone ossetong Skiere kowetonee                
9 Angelica sylvestris Gewone engelwortel Ingelwoartel                
10 Anthyllis vulneraria Wondklaver Wûnklaver XVIII              
11 Aquilegia vulgaris Wilde akelei Akkelei                
12 Armeria maritima Engels gras Seegers                
13 Athyrium filix-femina Wijfjesvaren Wyfkefear                
14 Atriplex hortensis var. purpureus Tuinmelde Tûnmelt                
15 Bellis perennis Madeliefje Koweblomke                
16 Buxus sempervirens Palmboompje Palmbeamke                
17 Calla palustris Slangewortel Slangewoartel                
18 Castanea sativa Tamme kastanje Nuete kastanje                
19 Centaurea cyanus Korenbloem Roggeblom                
20 Chrysanthemum leucanthemum Margriet Wylde margryt                
21 Convallaria majalis Lelietje-der-dalen Delleelje                
22 Cornus mas Gele kornoelje Giele komelle                
23 Corylus avellana Hazelaar Hazzenût                
24 Dipsacus fullonum Wilde kaardebol Kaarde                
25 Eupatorium cannabinum Koninginnekruid Leverkrûd                
26 Galega officinalis Galega                  
  V                  
27 Galium verum Echt walstro Giel slyt III              
28 Geranium robertianum Robertskruid Sweltsjeblom VIII              
29 Glaucium flavum Gele hoornpapaver Gielkrûd                
30 Hedera helix Klimop Klimmerblêd                
31 Ilex aquifolium Hulst Hulst                  
  I                  
32 Impatiens noli-tangere Groot springzaad Springsied                
33 Juniperus communis Jeneverbes Jeneverstrûk VII              
34 Knautia arvensis Beemdkroon                  
                     
35 Lamium maculatum Gevlekte dovenetel Bûnte nettel                
36 Lilium candidum Witte lelie Witte leelje                
37 Linaria vulgaris Vlasbekje Flaaksliuwebekje                
38 Lithospermum officinale Glad parelzaad                  
                     
39 Lunaria annua Judaspenning Judaspeinje                
40 Lycium barbarum Gewone boksdoom                  
                     
41 Lysimachia numinularia Penningkruid Peinjekrûd                
42 Mentha aquatica Watermunt Wylde balsum                
43 Mentha longifolia Hertsmunt                  
                     
44 Menta rotundifolia Wollige munt Wite balsum                
45 Myrtus communis                    
                     
                     
46 Nepeta cataria Kattekruid                  
                     
47 Nymphaea alba Waterlelie Swanneblom                
48 Osmunda regalis Koningsvaren Plûmfear                
49 Paeonia officinalis Pioen Pioenroas                
50 Pastinaca sativa Pastinaak Bierwoartel                
51 Petasites hybridus Groot hoefblad Grut hoefblêd                
52 Picea abies Fijnspar Spjirre                
53 Plantage lanceolata Smalle weegbree Hûnetonge                
54 Plantago major Brede weegbree Weversblêd                
55 Plantago media Ruige weegbree Rûch weversbled                
56 Polygonum persicaria Perzikkruid Tûnreadskonk II              
57 Polypodium vulgare Gewone eikvaren Iikfear                
58 Potentilla reptans Vijfvingerkruid Hantsjeblêd XVIII              
59 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel IX              
60 Primula veris Echte sleutelbloem Peaskeblom                
61 Prunus padus Vogelkers Wylde sering                
62 Pteridium aquilinum Adelaarsvaren Njirrekrûd                
63 Quercus robur Zomereik Iik XI              
64 Rosa canina Hondsroos Kantsjeroas                
65 Salvia pratensis Veldsalie Wylde sealje                
66 Sambucus ebulus Kruidvlier Krûdflear                
67 Sambucus nigra Vlier Flear I              
68 Sedum telephium ssp. telephium Gewone hemelsleutel Himellof                
69 Sempervivum tectorum Huislook Hûslok                
70 Sisymbrium officinale Gewone raket Raket                
71 Sorbus aucuparia Lijsterbes Koetsebeibeam                
72 Stachys officinalis Betonie                  
                     
73 Taxus baccata Taxus Taksis                
74 Viburnum opulus Gelderse roos Krûshoutbeam II              
Groep XXIV: Wormmiddelen en insecticiden                  
1 Allium sativum* Knoflook Knyflok                
2 Artemisia maritima* Zee-alsem See-alsem                
3 Chenopodium bonus-henricus Brave Hendrik                  
                     
4 Cucurbita pepo Sierpompoen Klabats                
5 Delphinium staphisagria Ridderspoor Ridderspoar                
6 Dryopteris filix-mas* Mannetjesvaren Mantsjefear                
7 Gentiana lutea Gele gentiaan                  
  IV                  
8 Helianthus annuus* Zonnebloem Sinneblom                
9 juglans regia Okkernoot Nutebeam IX              
10 Pyrethrum cinerariaefolium* Pyrethrum                  
                     
11 Tanacetum vulgare* Boerenwormkruid Wjirmkrûd                
12 Thymus vulgaris Echte tijm Time I              
13 Veratrum album Nieswortel                  
                     
Groep XXV: Urine-drijvende middelen (zie ook VII)                  
1 Anthriscus sylvestris Flukekruid Piipkrûd                
2 Betula pendula* Ruwe berk Bjirk                
3 Filipendula ulmaria Moerasspirea Wyld geiteburd X              
4 Fraxiniis excelsior Gewone es Esk VII              
5 Gradola officinalis Genadekruid Genedekrûd II              
6 Levisticum officinale* Lavas Lobbestrûk                
7 Petroselinum crispum* Peterselie Peterseelje                
8 Polygonum hydropiper Waterpeper Bitterblêd II              
9 Saponaria officinalis Zeepkruid Sjippekrûd                
10 Taraxacum palustre Paardebloem Hynsteblom XIV              
N.B. Bloedsuikerspiegelverlagende geneeskruiden                  
1 Galega oftcinalis Galega                  
  V                  
2 Phaseolus vulgaris Boon Beane                
3 Urtica dioica Grote brandnetel Grutte brannettel VI              
                     
http://home.wanadoo.nl/m.bourgonjen/Apotheek/kruidhof.htm                  
                     
                     
                     
Giftige planten: kamerplanten en snijbloemen                  
                     
    * Allamanda: waarschijnlijk gehele plant giftig                  
    * Anemoon: meeste soorten giftig, vooral het sap                  
    * Anthurium: vooral zeer jonge bladen en kolven giftig                  
    * Asclepias: waarschijnlijk gehele plant giftig                  
    * Azalea: gehele plant zeer giftig                    
    * Christusdoorn: gehele plant giftig vanwege giftig melksap                  
    * Clerodendrum: gehele plant giftig                    
    * Clivia: gehele plant giftig, met name wortelstok en bladen giftig                  
    * Croton: melksap matig giftig                    
    * Dieffenbachia: gehele plant giftig                    
    * Gatenplant: bladen en stengels giftig                    
    * Gloriosa: gehele plant zeer giftig, met name de knollen                  
    * Herfststijloos: gehele plant zeer giftig                    
    * Hoya: gehele plant in meer of mindere mate giftig                  
    * Hyacint: vooral bollen en zaad giftig                    
    * Iris/Lis: gehele plant giftig                    
    * Kamerbrem: gehele plant giftig                    
    * Kegelsleutelbloem: gehele plant giftig                    
    * Kerstroos: gehele plant giftig                    
    * Kerstster/Poinsettia: gehele plant giftig vanwege giftig melksap                  
    * Klimop: bessen en bladen giftig                    
    * Lathyrus: vooral zaden giftig                    
    * Lelietjes-van-dalen: gehele plant zeer giftig, met name bloemen en bessen                  
    * Narcis: gehele plant giftig, met name de bol en het bloemenwater                  
    * Oleander: gehele plant giftig, vooral de bladeren, zeer giftig                  
    * Oranjeboompje: oranje-rode appeltjes matig giftig                  
    * Philodendron: gehele plant giftig                    
    * Sierpeper: vruchten mogelijk giftig, zeer scherp smakend                  
    * Sneeuwklokje: gehele plant giftig                    
    * Vinca: gehele plant zeer giftig, met name wortels                  
    * Maretak: gehele plant giftig                    
    * Zantedeschia: gehele plant giftig                    
                     
TERUG MENU                    
Giftige planten: tuinplanten en natuurplanten                  
                     
    * Akelei: gehele plant giftig, met name zaden                  
    * Akeleiruit: gehele plant giftig                    
    * Amerikaanse vogelkers: gehele plant giftig, met name schors en zaden                  
    * Anemoon: meeste soorten giftig, vooral het sap                  
    * Bastaardridderspoor: gehele plant zeer giftig, vooral blad en zaad                  
    * Bergvlier: bladen, onrijpe bessen en schors zeer giftig                  
    * Bilzekruid: gehele plant zeer giftig, met name wortels en zaden                  
    * Bitterzoet: gehele plant zeer giftig, met name onrijpe bessen                  
    * Blauwe regen: gehele plant giftig, vooral takken, peulen en zaden                  
    * Blazenstruik: zaden en bladeren giftig                    
    * Bolderik: gehele plant zeer giftig, vooral de zaden                  
    * Boterbloem: gehele plant giftig                    
    * Brem: gehele plant giftig                    
    * Cimicifuga: gehele plant giftig                    
    * Cotoneaster: gehele plant giftig, met name de bessen                  
    * Doornappel: gehele plant zeer giftig, met name de wortels en zaden                  
    * Erwtenstruik: zaden giftig, evenals waarschijnlijk de gehele plant                  
    * Gevlekte aronskelk: gehele plant zeer giftig                  
    * Gevlekte scheerling: gehele plant zeer giftig                  
    * Gewone vogelmelk: gehele plant giftig                    
    * Goudenregen: gehele plant zeer giftig, vooral de rijpe zaden                  
    * Grootbloemige clematis: gehele plant giftig                  
    * Heggerank: gehele plant giftig, vooral bessen en wortels                  
    * Heksenmelk: gehele plant giftig, met name melksap en zaden                  
    * Herftstijloos: gehele plant zeer giftig                    
    * Hondspeterselie: gehele plant zeer giftig                    
    * Hulst: bladeren en bessen giftig                    
    * Hyacint: vooral bollen en zaden giftig                    
    * Kardinaalsmuts: zaden, bladen en bast giftig, bladen zijn 's zomers giftiger dan in de herfst                
    * Karmozijnbes: gehele plant zeer giftig, met name wortels en onrijpe bessen                  
    * Kijzerkroon: gehele plant, vooral de bol giftig                  
    * Kerstroos: gehele plant giftig                    
    * Kievitsbloem: gehele plant, vooral de bol giftig                  
    * Klein kruiskruid: gehele plant giftig                    
    * keurige wolfsmelk: melksap en zaden giftig                  
    * Klimop: bessen en bladen giftig                    
    * Lathyrus: vooral zaden giftig                    
    * Laurierkers: gehele plant giftig                    
    * Lelietje-van-dalen: gehele plant zeer giftig, met name bloemen en bessen                  
    * Lupine: gehele plant giftig, vooral de zaden                  
    * Maagdenpalm: gehele plant giftig                    
    * Monnikskap: gehele plant zeer giftig, vooral de knollen                  
    * Narcis: gehele plant giftig, met name de bol en het bloemenwater                  
    * Overblijvend bingelkruid: vooral zaden en wortels giftig                  
    * Paardebloem: melksap enigszins giftig                    
    * Paardekastanje: bast, blad en vruchten giftig                  
    * Pachysandra: gehele plant giftig                    
    * Palmboompje: bladen en vruchten giftig                    
    * Peperboompje: gehele plant zeer giftig, met name de bessen en de schors                  
    * Reuzenberenklauw: sap kan ernstige huidontstekingen veroorzaken                  
    * Rhododendron/Azalea: gehele plant is giftig                  
    * Salomonszegel: vooral bessen giftig                    
    * Slaapbol/blauwmaanzaad: gehele plant giftig, alleen zaden niet giftig                  
    * Sneeuwklokje: bol en blad giftig                    
    * Stinkende gouw: gehele plant zeer giftig, vooral het oranje-gele melksap                  
    * Tabak: gehele plant giftig, behalve de rijpe zaden                  
    * Taxus: gehele plant zeer giftig, alleen de zaadmantel niet                  
    * Thuja: gehele plant zeer giftig                    
    * Trollius: gehele plant giftig                    
    * Vingerhoedskruid: gehele plant zeer giftig                  
    * Voorjaarsadonis: gehele plant giftig                    
    * Voorjaarszonnebloem: gehele plant giftig                  
    * Waterscheerling: gehele plant zeer giftig, met name stengel en wortelstok                  
    * Wegedoorn: gehele plant zeer giftig, onrijpe vruchten giftiger dan rijpe                  
    * Wilde liguster: bast, bladen en bessen giftig                  
    * Wildemanskruid: gehele plant giftig, vooral het sap                  
    * Witte acacia: vooral bast en peulen giftig, de bloemen niet                  
    * Wolfskers: gehele plant, vooral de bessen, zeer giftig, opname van gif door huid mogelijk                  
    * Wonderboom: vooral zaden zeer giftig                    
    * Zevenboom: gehele plant zeer giftig, met name de twijgjes                  
    * Zomerklokje: bol en bladen giftig                    
    * Zwarte nachtschade: gehele plant zeer giftig, vooral de onrijpe bessen                  
                     
TERUG MENU                    
Monitored by BelStat - Your Site Counts                    
                     
http://users.skynet.be/avroonen/giftplanten.html                  
                     
huidvriendelijke oliën                    
Een groot aantal oliën is bijzonder huidvriendelijk. Bij normale toepassing zijn allergische reacties of irritaties uiterst zelden, maar ook niet geheel uit te sluiten. Daarom in twijfelgevallen altijd eerst testen.            
Enige van deze oliën kunnen bij de meeste mensen zelfs puur op de huid aangebracht worden.                
                     
Aniba rosaeodora Rozenhout                    
Anethum graveolens Dille (hele kruid)                    
Anthemis nobilis Roomse Kamille *                    
Boswellia carterii Wierook                    
Bursera delpechiana Linaloe                    
Cananga odorata Ylang Ylang                    
Cedrus atlantica Atlasceder                    
Cinnamomum camphora Ho-Blad                    
Citrus aurantium Neroli                    
Commiphora myrrha/molmol Mirre                    
Cupressus sempervirens Cipres                    
Daucus carota Wortelzaad                    
Elletaria cardamomum Kardamom                    
Hyssopus officinalis Hysop                    
Iris germanica Iris                    
Lavandula hybrida Lavandin                    
Lavandula officinalis Lavendel                    
Leptospermum scoparium Manuka                    
Matricaria chamomilla Blauwe Kamille *                    
Melaleuca viridiflora Niaouli                    
Origanum majorana Marjolein                    
Pelargonium graveolens Geranium                    
Pogostemon patchouli Patchouli                    
Rosa damaszena Roos                    
Salvia sclarea Scharlei                    
Santalum album Sandelhout                    
Vetiveria zizanoides Vetiver                    
* alleen verdund huidvriendelijk                    
                     
                     
                     
oliën met fototoxische eigenschappen                    
Dit zijn oliën of essencen die de werking van ultraviolette stralen op de huid versterken. Essentiële oliën die cumarinen bevatten werken bijv. sensibiliserend wat betekent dat deze moleculen zich aan de melaninecellen van de huid kunnen binden. De melaninecellen versterken hierdoor de absorbatie van het ultraviolette licht waardoor, afhankelijk van het huidtype, meer of minder sterke verbrandingen kunnen ontstaan. Cumarinen bevinden zich hoofdzakelijk in oliën die door persing worden gewonnen.
                     
Er wordt geadviseerd geen Citrusoliën op de huid te gebruiken en indien wel de onderstaande verdunningen niet te overschreiden. Ook bij het gebruik van deze mengsels dient de huid 12 uur niet aan de ultraviolette stralen van zon of solarium blootgesteld te worden.          
                     
Angelica archangelica Engelwortel 0,78%                    
Citrus bergamia Bergamot 0,4%                    
Citrus aurantifolia Limoen 0,7%                    
Citrus aurantium Pommerans 1,4%                    
Citrus limon Citroen 2%                    
Citrus paradisi Pompelmoes 4%                    
Cuminum cyminum Komijn 0,4%                    
Lavandula officinalis Lavendel                    
Levisticum officinale Lavas                    
Lippia citriodora Citroenverbena                    
Petrosellinum sativum Peterselie                    
Ruta graveolens Wijnruit 0,78%                    
Tagetes tenuifolia Afrikaantje 0,05%                    
                     
Meerdere tests hebben aangetoond dat Sinaasappel, Citrus sinensis, en Mandarijn, Citrus reticulata, geen fototoxische werking bezitten, dit geldt eveneens voor de gedestilleerde Limoen, Citrus aurantifolia            
                     
                     
                     
voor kinderen geschikte oliën                    
Gebruik bij kinderen uitsluitend de allerbeste kwaliteit oliën en neem oliën die vers zijn, afhankelijk van de soort olie max. 1 jaar oud. Overschrijd de in het recept aangegegeven hoeveelheid niet e            
n pas alleen sterke verdunningen toe, maximaal 1,5% in een basisolie.                  
Ook kunt u uw neus als tester gebruiken, als de geur nog net waar te nemen is, is deze voor het kind sterk genoeg want kinderen hebben een veel betere reukzin dan volwassenen.              
U kunt natuurlijk ook uw kind zelf laten oordelen en verschillende oliën of mengsels laten proberen. Let wel op: de flesjes horen niet in handen van kinderen.              
De volgende oliën worden door de meeste kleintjes aangenaam gevonden.                  
                     
Amyris, Amyris balsamifera                    
Benzoe, Styrax tonkinensis                    
Bergamot, Citrus bergamia                    
Cajeput, Melaleuca leucadendra                    
Ceder, Cedrus atlantica                    
Citroen, Citrus limon                    
Citroen Eucalyptus, Eucalyptus citriodora                    
Citronella, Cymbopogon nardus/winterianus                    
Cipres, Cupressus sempervirens                    
Engelwortel, Angelika archangelica                    
Hysop, Hyssopus decumbens                    
Iriswortel, Iris pallida *                    
Kamille blauw, Matricaria chamomilla                    
Kamille Rooms, Anthemis nobilis                    
Kaneel, Cinnamomum verum **                    
Komijn, Carum carvi **                    
Koriander, Coriandrum sativum                    
Lavendel, Lavandula officinalis                    
Lemongrass, Cymbopogon flexuosus                    
Linaloe, Bursdera delpechiana                    
Mandarijn, Citrus reticulata *                    
Manuka, Leptospermum scoparium                    
Neroli, Citrus aurantium flos *                    
Petitgrain, Citrus aurantium fol.                    
Pomerans, Citrus aurantium                    
Roos, Rosa damaszena/centifolia *                    
Rozenhout, Aniba rosaeodora                    
Sandelhout, Santalum album *                    
Schwarzkümmel, Nigella sativa                    
Strobloem, Helicrysum italicum **                    
Styrax, Liquidamber orientalis                    
Tea Tree, Melaleuca alternifolia *                    
Tijm, Thymus vulgaris ct. Linalool                    
Venkel, Foeniculum vulgare **                    
Zilverspar, Abies alba                    
                     
                     
* niet bij baby`s onder 2 maanden / ** alleen onder deskundig toezicht gebruiken                  
                     
                     
                     
huid-irriterende oliën                    
Vooral fenol bevattende oliën kunnen bij gevoelige mensen de huid irriteren. Als de olie toch toegepast wordt, bijv. tijdens griep of verkoudheid,                
kan deze het beste op de robuuste huid van de voetzolen aangebracht worden. De verdunning mag ook in dit geval de 3% niet overschrijden.                
                     
Cinnamomum cassia Kassia                    
Cinnamomum verum Kaneel schors en blad                    
Syzygium aromaticum Kruidnagel                    
Origanum vulgaris Oregano                    
                     
Satureja hortensis/montana Bonenkruid                    
Thymus vulgaris Tijm Ct. thymol & Ct. carvacrol                  
Myroxylon balsamum Perubalsam                    
Oliën die rijk aan aldehyden zijn kunnen een gevoelige huid ook irriteren. Mengen met pineen- of limoneen- bevattende oliën kan de kans op irritatie verminderen.              
Kaneel aldehyde kan zeer irriterend werken en Citrusoliën moeten bij een warm bad voorzichtig gedoseerd worden, 10 druppels kunnen afhankelijk van de watertemperatuur en huidgevoeligheid al teveel zijn.            
Niet iedere zichbare reactie (rode vlekken) van de huid duidt op een allergie het kan een eenvoudige irritatie zijn die snel weer verdwijnt.                
Voordat een olie of één van zijn bestanddelen door het lichaam als allergeen gezien wordt moet het eerst door de huid opgenomen worden.                
 Bij de ontstane reactie wordt histamine gevormd wat kan lijden tot jeuk of een huiduitslag.                  
Bij gevoelige personen dient een olie eerst getest te worden: neem daartoe de dubbele concentratie als die later gebruikt zal worden.                
Meng deze met basisolie, breng dit aan op de binnenkant van de onderarm en laat het 48 uur inwerken zonder de plek te wassen of te wrijven.              
Ontstaat een rode plek, jeuk, zwelling of zelfs blaasjes dan kan de betreffende olie niet toegepast worden.                
Perubalsem, overigens geen etherische olie maar een resinoide, is bekend als een zeer sterk allergeen.                
                     
                     
                     
oliën die de bloeddruk kunnen beinvloeden                  
Mensen die last hebben van een te hoge bloeddruk dienen bij langdurig gebruik van oliën van lipbloemigen, behalve Lavendel of Melisse, regelmatig hun bloeddruk laten controleren              
daar deze oliën stimulerend werken.                    
                     
kunnen licht bloeddrukverhogend werken                  
                     
Hyssopus officinalis Hyssop                    
Rosmarinus officinalis Rozemarijn                    
Salvia officinalis Salie                    
Thymus vulgaris Tijm                    
                     
kunnen bloeddrukverlagend werken                    
                     
Cananga odorata Ylang-Ylang                    
Daucus carota Wortelzaad                    
Santalum album Sandelhout                    
Tagetes tenuifolia Afrikaantje                    
                     
                     
                     
                     
oliën die de oogdruk kunnen verhogen                    
Cymbopogon flexuosus Lemongras                    
Litsea cubeba Litsea                    
Melissa officinalis Melisse                    
                     
                     
                     
voorzichtig bij epilepsie met:                    
Cinnamomum camphora Kamfer                    
Foeniculum vulgare Venkel                    
Hyssopus officinalis Hysop                    
Mentha pulegium Poleimunt                    
Myristica fragrans Nootmuskaat                    
Petrosellinum sativum Peterselie                    
Pimpinella anisum Groene Anijs                    
Rosmarinis officinalis Rozemarijn                    
Salvia officinalis Salie                    
Salvia sclarea Scharlei                    
Thuja occidentalis Thuja                    
Juniperus virginiana Ceder virginiana                    
                     
                     
                     
niet gebruiken bij borstkanker                    
Angelica archangelica Engelwortel                    
Carum carvi Komijn                    
Cupressus sempervirens Cipres                    
Foeniculum vulgare Venkel                    
Pimpinella anisum Groen Anijs                    
Salvia officinalis Salie                    
Salvia sclarea Scharlei                    
Vetiveria zizanoides Vetiver                    
                     
                     
                     
oliën met hallucinerende werking                    
Myristica fragrans Nootmuskaat                    
Pimpinella anisum Anis                    
Salvia sclarea Scharlei                    
                     
                     
                     
oliën met mogelijke carcinome eigenschappen                  
Acorus calamus Kalmoes                    
Betula lenta Berk                    
Juniperus oxycedrus Cade                    
Sassafras albidum Sassafras                    
Thuja occidentalis Thuja                    
                     
                     
                     
                     
                     
gebruik etherische oliën tijdens zwangerschap                  
Over het gebruik van etherische oliën tijdens de zwangerschap bestaan veel tegenstrijdige berichten.                
Vast staat echter dat vrouwen het gebruik van alle emmenagoge (menstruatie stimulerende) oliën vooral in de eerste drie-vier maanden van de zwangerschap moeten vermijden              
Dit geldt in het bijzonder voor vrouwen die problemen tijdens eerdere zwangerschappen gehad hebben.                
Het embryo is in de eerste drie tot vier maanden bijzonder gevoelig en reageert op alle mogelijke storingen.                
Later kunnen "problematische" oliën indien gewenst wel gebruikt worden het liefst onder toezicht van bijv. een arts.                
                     
Gesteld kan worden dat alle oliën die bij de zwangerschap beter niet gebruikt kunnen worden ook bij baby`s en kleine kinderen niet toegepast mogen worden              
                     
Zwangere vrouwen hebben bijna altijd een zeer gevoelige reukzin zodat ze alle krachtige en penetrante geuren mijden. Ze kunnen er soms misselijk van worden.              
Dit beschermersinstinct kan bij de keuze van etherische olië goed van pas komen. Dus uitsluitend oliën gebruiken die werkelijk een fijn gevoel geven.              
                     
emmenagoge oliën                    
Achillea millefolium Duizendblad                    
Cinnamomum zeylandicum Kaneel                    
Foeniculum vulgare var. dulce Venkel                    
Melaleuca viridiflora Niaouli                    
Myristica fragrans Nootmuskaat                    
Pimpinella anisum Anijs                    
Salvia officinalis Salie                    
                     
mogelijk menstruatiecyclus stimulerend                    
Artemisia dracunculus Dragon                    
Chamomilla recutita Blauwe Kamille                    
Commiphora molmol Mirre                    
Cedrus atlantica Atlasceder                    
Juniperus communis Jeneverbes                    
Levisticum officinale Lavas                    
Lippia citriodora Verveine                    
Melaleuca leucadendron Cajeputi                    
Mentha x piperita Pepermunt                    
Ocimum basilicum Basilicum                    
Origanum majorana Marjolein                    
Rosa damaszena & centifolia Roos                    
Rosmarinus officinalis Rozemarijn                    
Salvia sclarea Scharlei                    
Vetiveria zizanoides Vetiver                    
                     
Enige aromatherapeuten zien Mirre en Roos niet als stimulerende oliën maar menen dat deze oliën hormoonregulerend werken.              
Tot door onderzoek hier meer zekerheid over verkregen is, adviseren wij deze oliën desondanks niet te gebruiken.                
Als uterotonisch (baarmoeder versterkend) en weeën stimulerend worden de onderstaande oliën gezien. Deze mogen slechts kort voor de geboorte gebruikt worden,              
uiteraard in overleg met arts of vroedvrouw.                  
                     
Cymbopogon martini Palmarosa                    
Foeniculum vulgare var. dulce Venkel                    
Lippia citriodora Verveine                    
Mentha x piperita Pepermunt                    
Myristica fragrans Nootmuskaat                    
Pimenta dioica Bay St. Thomas                    
Pimpinella anisum Anis                    
Syzygium aromaticum Kruidnagel                    
Thymus vulgaris ct. geraniol Tijm                    
Bij voortijdige weeën kan Marjolein, Origanum majorana, een goede ondersteuning zijn, raadpleeg ook hier eerst een arts of vroedvrouw.              
                     
http://www.anthemis.nl/aromagevaar.htm                  
                     
Alfabetisch overzicht van tijdens de zwangerschap te mijden kruiden                  
                     
De meeste kruiden worden hier twee maal genoemd, éénmaal met de officiële Nederlandse naam, éénmaal met hun botanische naam, tenzij deze zeer sterk op elkaar lijken en alfabetisch vlak bij elkaar liggen...            
                     
Dit overzicht omvat de kruiden die terug te vinden zijn die terug te vinden zijn op de lijst die de kruiden omvat waarvan de verkoop in voorgedoseerde vorm door de Belgische wetgeving is toegestaan. Het zijn dus om kruiden waarvan het gebruik onder deskundige begeleiding over het algemeen weinig risico's inhoudt, doch die tijdens de zwangerschap toch dienen te worden vermeden. Hierna volgt ook nog een lijst van kruiden waarvan de verkoop in voorgedoseerde vorm niet is toegestaan, maar die nu en dan toch in theemengsels en dergelijke voorkomen.
                     
Onderstaande lijst noemt de kruiden waarvan het gebruik onder vorm van thee, tinctuur, in tabletten of capsules afgeraden wordt. Houdt er rekening mee dat etherische olën in elk geval af te raden zijn - tenzij onder zeer gekwalificeerde begeleiding - dus ook van kruiden die hieronder niet vermeld worden.        
                     
Achillea millefolium - Duizendblad                    
    In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, en ook de toepassing in de laatste weken van de zwangerschap.            
Acorus calamus - Kalmoes                    
    In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, mits spaarzaam.              
Aesculus hippocastanum - Paardekastanje                    
    Bevat hepatotoxische (= giftig voor de lever) looistoffen, daarom inwendig gebruik vermijden... Uitwendige toepassing kan wel interessant zijn.              
Griekse Alant - Inula helenium                    
    Door de menstruatiebevorderende werking.                  
Allium sativum - Knoflook                    
    Mag matig gedoseerd als keukenkruid worden gebruikt.                  
    Bevat echter prikkelende zwavelverbindingen, en hoge dosis moeten daarom vermeden worden, ook onder vorm van knoflookolie of knoflooksupplementen, en dit ook tijdens de borstvoeding.            
    Een gefermenteerd knoflookpreparaat met niet-prikkelende zwavelverbindingen is wel toegestaan.                
Aloë vera, Aloë ferox - Echte Aloë                    
    Bevat anthrachinonen, en moet om die reden volledig vermeden worden. Een anthrochinon-vrij preparaat kan wel gebruikt worden (Aloe-Juice ®).              
Angelica archangelica - Engelwortel                    
    Baarmoederprikkelend, en daarom te mijden in hogere dosering. Culinaire toepassing mag.                
Angelica sinensis - Chinese Engelwortel                    
    Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling.                
Anijs - Pimpinella anisum                    
    Baarmoederstimulerend in hoge doses. Kan spaarzaam worden toegepast als keukenkruid.                
Apium graveolens - Selder                    
    De in de etherische olie aanwezig apiol heeft in hoge dosering een baarmoederstimulerende werking. Culinair gebruik is in bescheiden mate toegestaan, maar het zaad en ook seldersap moeten vermeden worden.            
Arctostaphylos uva-ursi - Beredruif                    
    Ook te mijden tijdens borstvoeding.                    
Armoriaca rusticana - Mierik(swortel)                    
    Gebruik de verse wortel niet tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap (mosterdolie!). De gedroogde wortel hooguit zeer spaarzaam gebruiken.              
Basilicum - Ocimum basilicum                    
    De aanwezige etherische olie heeft een baarmoederstimulerende werking, daarom slechts spaarzaam gebruiken als keukenkruid. Kan wel tijdens de bevalling.              
Bernagie, Komkommerkruid - Borago officinalis                  
    Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking.                  
Beredruit - Arctostaphylos uva-ursi                    
    Ook te mijden tijdens borstvoeding.                    
Betonie - Stachys officinalis                    
    Hoge doseringen moeten worden vermeden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kleine hoeveelheden voor culinair gebruik zijn toegestaan, net zoals gebruik tijdens de bevalling.            
Bittere Sinaasappel - Citrus aurantium                    
    Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie.                  
Blaaswier - Fucus vesiculosus                    
    Wordt omwille van het hoge jodiumgehalte en de daaruit eventueel voortvloeiende schildklierstimulerende werking best volledig vermeden.                
Borago officinalis - Bernagie, Komkommerkruid                  
    Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking.                  
Boswelia carterii - Wierook                    
    Omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking.                  
Calendula officinalis - Goudsbloem                    
    Inwendig gebruik is af te raden omwille van de baarmoederstimulerende en de phyto-oestrogene werking en de aanwezigheid van alkaloïden. Het kruid kan na de bevalling wel erg nuttig zijn bij de verzorging van hechtingen en tepelkloven.          
Camellia sinensis - (groene) Thee                    
    Beperk het gebruik tot maximaal twee kopjes per dag. Bevat alkaloïden, en kan leiden tot hartkloppingen en een versneld hartritme.                
Capsella bursa-pastoris - Herderstasje                    
    Kan door de baarmoederstimulerende werking eventueel tot premature contracties leiden, daarom best helemaal vermijden. Kan wel tijdens en na de bevalling gebruikt worden.              
Capsicum annuum - Cayennepeper                    
    De aanwezige etherische oliën hebben een baarmoederstimulerende werking. Bovendien kan het gebruik van het kruid een branderig gevoel in de slokdarm veroorzaken. Mag weliswaar in beperkte mate als keukenkruid worden toegepast, maar wordt onder deze vorm tijdens de borstvoeding toch best vermeden.        
Carum carvi - Karwij                    
    Hoge doseringen moeten omwille van de baarmoederstimulerende werking vermeden worden. Kan wel spaarzaam worden toegepast als keukenkruid.              
Cascara - Rhamnus purshianus                    
    Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend.                
Cayennepeper - Capsicum annuum                    
    De aanwezige etherische oliën hebben een baarmoederstimulerende werking. Bovendien kan het gebruik van het kruid een branderig gevoel in de slokdarm veroorzaken. Mag weliswaar in beperkte mate als keukenkruid worden toegepast, maar wordt onder deze vorm tijdens de borstvoeding toch best vermeden.        
Chelidonium maius - Stinkende Gouwe                    
    Door de aanwezigheid van alkaloïden en bitterstoffen sterk baarmoederstimulerend, en kan zelfs premature contracties veroorzaken. Daarom best volledig vermijden.              
Chinese Engelwortel - Angelica sinensis                    
    Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling.                
Chicorium intybus - Chicorei                    
    Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap.                
Cimifuga racemosa - Zilverkaars, Black Kohosh                  
    Omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kan wel gebruikt worden in de laatste weken voor de zwangerschap en tijdens de bevalling.              
Cinamonum verum - Kaneel                    
    Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik kan wel worden toegestaan, en ook gebruik tijdens de bevalling is mogelijk.              
Cinchona officinalis - Kinabast                    
    Wordt best helemaal vermeden omwille van de aanwezigheid van alkaloïden en de baarmoederstimulerende werking. Bovendien wordt vermoed dat een aantal inhoudstoffen potentieel toxisch zijn voor de foetus.            
Citrus aurantium - bittere Sinaasappel                    
    Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie.                  
Cnicus benedictus - Gezegende Distel                    
    Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken van de zwangerschap.                
Coffea sp. - Koffie                    
    Wordt omwille van de aanwezige alkaloïden best zoveel mogelijk vermeden tijdens de zwangerschap. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap.            
Commiphora molmol - Mirre, Myrrhe                    
    Hoge doseringen moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Lage doseringen zijn eventueel toegestaan, alsook gebruik tijdens de bevalling.            
Crocus sativus - Saffraan                    
    Hoge doses moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik is wel toegestaan.                
Dioscorea villosa - Wilde Yam                    
    door de baarmoederstimulerende werking best volledig te vermijden tijdens de zwangerschap, tenzij op voorschrift van een arts; mag eventueel wel gedurende de bevalling gebruikt worden.            
Gezegende Distel - Cnicus benedictus                    
    Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken van de zwangerschap.                
Duizendblad - Achillea millefolium                    
    In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, en ook de toepassing in de laatste weken van de zwangerschap.            
Engelwortel - Angelica archangelica                    
    Baarmoederprikkelend, en daarom te mijden in hogere dosering. Culinaire toepassing mag.                
Fenegriek - Trigonella foenum-graecum                    
    Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en phyto-oestrogene eigenschappen. Mag culinair in kleine hoeveelheden worden gebruikt.              
Framboos(blad) - Rubus idaeus                    
    Zeker gedurende het eerste zwangerschapstrimester te mijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. In de laatste zes tot acht weken wordt het kruid wel interessant.            
Canadese Geelwortel - Hydrastis canadensis                  
    Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan.          
Cat's Claw - Uncaria tomentosa                    
    Best geheel vermijden.                    
Chinese Engelwortel - Angelica sinensis                    
    Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling.                
Eugenia aromatica - Kruidnagel                    
    Baarmoederstimulerend, best volledig te vermijden, tenzij eventueel tijdens de laatste zwangerschapsweken en de bevalling.                
Equisetum arvense - Heermoes                    
    Bevat een voor de foetus te hoog gehalte silicium. Kortdurend gebruik onder medische begeleiding is eventueel toegestaan.                
Foeniculum vulgare - Venkel                    
    In hoge dosering hebben de zaden een baarmoederstimulerende werking tgv de etherische olie. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan.                
Frangula alnus - Vuilboom, Sporkehout                    
    Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt.              
Fucus vesiculosus - Blaaswier                    
    Wordt omwille van het hoge jodiumgehalte en de daaruit eventueel voortvloeiende schildklierstimulerende werking best volledig vermeden.                
Canadese Geelwortel - Hydrastis canadensis                  
    Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan.          
Gezegende Distel - Cnicus benedictus                    
    Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken v an de zwangerschap.                
Ginseng (Aziatische, Amerikaanse)- Panax ginseng, P. Quinguefolius                  
    Hoogstens kortdurend gebruiken, zoniet bestaat er een risico dat vrouwelijke babies een teveel aan mannelijke kenmerken vertonen                
Glycyrrhizza glabra - Zoethout                    
    Afgeraden omwille van de menstruatiebevorderende werking en de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende eigenschappen. Daarenboven kan het kruid vochtvasthoudend en bloeddrukverhogend werken. Matig gebruik als keukenkruid is wel toegestaan;          
Gossypium herbaceum - Katoenstruik                    
    Wordt omwille van zijn baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking best helemaal vermeden.                
Goudsbloem - Calendula officinalis                    
    Inwendig gebruik is af te raden omwille van de baarmoederstimulerende en de phyto-oestrogene werking en de aanwezigheid van alkaloïden. Het kruid kan na de bevalling wel erg nuttig zijn bij de verzorging van hechtingen en tepelkloven.          
Griekse Alant - Inula helenium                    
    Door de menstruatiebevorderende werking.                  
Hartgespan - Leonurus cardiaca                    
    Wordt bij voorkeur vermeden omwille van de menstruatiebevorderende en zwak baarmoederstimulerende werking. Kan om die reden eventueel wel vanaf de laatste zwangerschapsweken en tijdens de bevalling worden toegepast.          
Hedeoma pulegioides - Amerkikaanse Polei                    
    Sterk baarmoederstimulerend. Volledig te mijden, ook tijdens de borstvoeding.                  
Heermoes - Equisetum arvense                    
    Bevat een voor de foetus te hoog gehalte silicium. Kortdurend gebruik onder medische begeleiding is eventueel toegestaan.                
Herderstasje - Capsella bursa-pastoris                    
    Kan door de baarmoederstimulerende werking eventueel tot premature contracties leiden, daarom best helemaal vermijden. Kan wel tijdens en na de bevalling gebruikt worden.              
Hop - Humulus lupulus                    
    Omwille van het gehalte aan phyto-oestrogenen.                  
Humulus lupulus - Hop                    
    Omwille van het gehalte aan phyto-oestrogenen.                  
Hydrastis canadensis - Canadese Geelwortel                  
    Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan.          
Hyssopus officinalis - Hyssop                    
    Baarmoederstimulerend indien gebruikt in hoge doseringen. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is wel toegestaan.                
IJzerhard - Verbena officinalis                    
    In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling.              
Inula helenium - Griekse Alant                    
    Door de menstruatiebevorderende werking.                  
Jeneverbes - Juniperus communis                    
    Werkt baarmoederstimulerend door het gehalte aan etherische oliën en de bitterstoffen. Wordt daarom onder elke vorm vermeden, met uitzondering van een eventuele toepassing tijdens de bevalling.            
Juniperus communis - Jeneverbes                    
    Werkt baarmoederstimulerend door het gehalte aan etherische oliën en de bitterstoffen. Wordt daarom onder elke vorm vermeden, met uitzondering van een eventuele toepassing tijdens de bevalling.            
Kalmoes - Acorus calamus                    
    In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, mits spaarzaam.              
Karwij - Carum carvi                    
    Hoge doseringen moeten omwille van de baarmoederstimulerende werking vermeden worden. Kan wel spaarzaam worden toegepast als keukenkruid.              
Katoenstruik - Gossypium herbaceum                    
    Wordt omwille van zijn baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking best helemaal vermeden.                
Zure Kers - Prunus cerasus                    
    Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen.                  
Kinabast - Cinchona officinalis                    
    Wordt best helemaal vermeden omwille van de aanwezigheid van alkaloïden en de baarmoederstimulerende werking. Bovendien wordt vermoed dat een aantal inhoudstoffen potentieel toxisch zijn voor de foetus.            
Knoflook - Allium sativum                    
    Mag matig gedoseerd als keukenkruid worden gebruikt.                  
    Bevat echter prikkelende zwavelverbindingen, en hoge dosis moeten daarom vermeden worden, ook onder vorm van knoflookolie of knoflooksupplementen, en dit ook tijdens de borstvoeding.            
    Een gefermenteerd knoflookpreparaat met niet-prikkelende zwavelverbindingen is wel toegestaan.                
Koffie - Coffea sp.                    
    Wordt omwille van de aanwezige alkaloïden best zoveel mogelijk vermeden tijdens de zwangerschap. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap.            
Komkommerkruid, Bernagie - Borago officinalis                  
    Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking.                  
Kruidnagel - Eugenia aromatica                    
    Baarmoederstimulerend, best volledig te vermijden, tenzij eventueel tijdens de laatste zwangerschapsweken en de bevalling.                
Lavandula angustifolia - Lavendel                    
    Omwille van de aanwezigheid van etherische olie en bitterstoffen. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan.                
Lavas - Levisticum officinale                    
    Werkt in hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Kan nuttig zijn bij een moeizame en traag verlopende bevalling.              
Lavendel - Lavandula angustifolia                    
    Omwille van de aanwezigheid van etherische olie en bitterstoffen. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan.                
Leonuris cardiaca - Hartgespan                    
    Wordt bij voorkeur vermeden omwille van de menstruatiebevorderende en zwak baarmoederstimulerende werking. Kan om die reden eventueel wel vanaf de laatste zwangerschapsweken en tijdens de bevalling worden toegepast.          
Levisticum officinale - Lavas                    
    Werkt in hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Kan nuttig zijn bij een moeizame en traag verlopende bevalling.              
Lijnzaad - Linum ussitatissimum                    
    Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking.                  
Linum ussitatissimum - Lijnzaad                    
    Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking.                  
Maagdenpalm - Vinca minor                    
    Baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend.                  
Maretak - Viscum album                    
    In de eerste plaats omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking, maar ook omdat sommige toxische bestanddelen wellicht de placenta passeren. Bij voorkeur volledig te vermijden dus.            
Mariadistel - Silybum marianum                    
    Omwille van de menstruatiebevorderende werking.                  
Echte Marjolein - Origanum majorana                    
    Hoogstens spaarzaam gebruiken als keukenkruid, omwille van de baarmoederstimulerende werking.                
Wilde Marjolein, Oregano - Origanum vulgare                  
    Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid.                
Mentha pulegium - Polei, Poleimunt                    
    Absoluut te mijden omwille van de sterk baarmoederstimulerende tot abortieve werking. Ook te mijden tijdens de borstvoeding.                
Mierik(swortel) - Armoriaca rusticana                    
    Gebruik de verste wortel niet tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap (mosterdolie!). De gedroogde wortel hooguit zeer spaarzaam gebruiken.              
Mirre, Myrrhe - Commiphora molmol                    
    Hoge doseringen moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Lage doseringen zijn eventueel toegestaan, alsook gebruik tijdens de bevalling.            
Moederkruid - Tanacetum parthenium                    
    De anthrachinonen kunnen baarmoederstimulerend werken en premature contracties veroorzaken. Best volledig vermijden.                
Myristica fragrans - Nootmuskaat                    
    Kan de prostaglandinesynthese (en vandaar bv de bloedstolling) beïnvloeden, en de etherische olie bevat hallucinogenen die ook een invloed kunnen hebben op de foetus. Vermijd het kruid daarom, tenzij in minimale hoeveelheden en dit enkel gedurende de laatste weken van de zwangerschap.        
Nasturtium officinale - Waterkers                    
    Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan.                
Nootmuskaat - Myristica fragrans                    
    Kan de prostaglandinesynthese (en vandaar bv de bloedstolling), en de etherische olie bevat hallucinogenen die ook een invloed kunnen hebben op de foetus. Vermijd het kruid daarom, tenzij in minimale hoeveelheden en dit enkel gedurende de laatste weken van de zwangerschap.        
Ocimum basilicum - Basilicum                    
    De aanwezige etherische olie heeft een baarmoederstimulerende werking, daarom slechts spaarzaam gebruiken als keukenkruid. Kan wel tijdens de bevalling.              
Origanum majorana - Echte Marjolein                    
    Hoogstens spaarzaam gebruiken als keukenkruid, omwille van de baarmoederstimulerende werking.                
Origanum vulgare - Oregano, Wilde Marjolein                  
    Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid.                
Oregano, Wilde Marjolein - Origanum vulgare                  
    Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid.                
Paardekastanje - Aesculus hippocastanum                    
    Bevat hepatotoxische looistoffen, daarom inwendig gebruik vermijden... Uitwendige toepassing kan wel interessant zijn.                
Panax ginseng, P. Quinguefolius - Aziatische, Amerikaanse Ginseng                  
    Hoogstens kortdurend gebruiken, zoniet bestaat er een risico dat vrouwelijke babies een teveel aan mannelijke kenmerken vertonen                
Passiebloem - Passiflora incarnata                    
    Door de aanwezigheid van anthrachinonen en etherische olie is er een duidelijke baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Dit kruid daarom best volledig vermijden.            
Passiflora incarnata - Passiebloem                    
    Door de aanwezigheid van anthrachinonen en etherische olie is er een duidelijke baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Dit kruid daarom best volledig vermijden.            
Peterselie - Petroselinum crispum                    
    Door de apiol in de etherische olie zijn hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid kan wel, maar gebruik van het zaad en de wortel moet vermeden worden.            
Petroselinum crispum - Peterselie                    
    Door de apiol in de etherische olie zijn hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid kan wel, maar gebruik van het zaad en de wortel moet vermeden worden.            
Pimpinella anisum - Anijs                    
    Baarmoederstimulerend in hoge doses. Kan spaarzaam worden toegepast als keukenkruid.                
Polei, Poleimunt - Mentha pulegium                    
    Absoluut te mijden omwille van de sterk baarmoederstimulerende tot abortieve werking. Ook te mijden tijdens de borstvoeding.                
Amerkikaanse Polei - Hedeoma pulegioides                    
    Sterk baarmoederstimulerend. Volledig te mijden, ook tijdens de borstvoeding.                  
Prunus cerasus - Zure Kers                    
    Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen.                  
Chinese/Russische Rabarber - Rheum palmatum                  
    Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend.                
Rhamnus catharticus - Wegedoorn                    
    Te vermijden omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen.                  
Rhamnus purshianus - Cascara                    
    Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend.                
Rheum palmatum - Chinese/Russische Rabarber                  
    Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend.                
Roosmarijn - Rosmarinus officinalis                    
    Baarmoederstimulerend in hoge doses. Culinair gebruik is wel toegestaan.                  
Rosmarinus officinalis - Roosmarijn                    
    Baarmoederstimulerend in hoge doses. Culinair gebruik is wel toegestaan.                  
Rubus idaeus - Framboos(blad)                    
    Zeker gedurende het eerste zwangerschapstrimester te mijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. In de laatste zes tot acht weken wordt het kruid wel interessant.            
Rumex acetosa, Rumex patienta - Veldzuring, Spinaziezuring                  
    Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen.                  
Saffraan - Crocus sativus                    
    Hoge doses moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik is wel toegestaan.                
Salie - Salvia officinalis                    
    Het gebruik van hoge dosissen moet vermeden worden omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking, en omwille van het gehalte aan bitterstoffen. Kleine hoeveelheden mogen culinair gebruikt worden. Gebruik tijdens de bevalling is mogelijk, maar opnieuw vermijden tijdens borstvoeding.        
Salvia officinalis - Salie                    
    Het gebruik van hoge dosissen moet vermeden worden omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking, en omwille van het gehalte aan bitterstoffen. Kleine hoeveelheden mogen culinair gebruikt worden. Gebruik tijdens de bevalling is mogelijk, maar opnieuw vermijden tijdens borstvoeding.        
Sambucus nigra - Gewone Vlier                    
    Enkel het gebruik van schors en blad moet vermeden worden.                  
Selder - Apium graveolens                    
    De in de etherische olie aanwezig apiol heeft in hoge dosering een baarmoederstimulerende werking. Culinair gebruik is in bescheiden mate toegestaan, maar het zaad en ook seldersap moeten vermeden worden.            
Senna alexandrina - Senna                    
    Omwilee van de baarmoederprikkelende anthrachinonen en de menstruatiebevorderende werking. Ook vermijden tijdens het zogen (krampjes bij de baby!)              
Silybum marianum - Mariadistel                    
    Omwille van de menstruatiebevorderende werking.                  
Bittere Sinaasappel - Citrus aurantium                    
    Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie.                  
Spinaziezuring, Veldzuring - Rumex patienta, Rumex acetosa                  
    Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen.                  
Sporkehout, Vuilboom - Frangula alnus                    
    Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt.              
Stachys officinalis - Betonie                    
    Hoge doseringen moeten worden vermeden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kleine hoeveelheden voor culinair gebruik zijn toegestaan, net zoals gebruik tijdens de bevalling.            
Stinkende Gouwe - Chelidonium maius                    
    Door de aanwezigheid van alkaloïden en bitterstoffen sterk baarmoederstimulerend, en kan zelfs premature contracties veroorzaken. Daarom best volledig vermijden.              
Tanacetum parthenium - Moederkruid.                    
    De anthrachinonen kunnen baarmoederstimulerend werken en premature contracties veroorzaken. Best volledig vermijden.                
Echte Tijm, Wilde Tijm - Thymus vulgaris, Thymus serpyllum                  
    De aanwezige etherische olie is waarschijnlijk in hoge dosis baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan.              
Thymus vulgaris, Thymus serpyllum - Echte Tijm, Wilde Tijm                  
    De aanwezige etherische olie is waarschijnlijk in hoge dosis baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan.              
(groene) Thee - Camellia sinensis                    
    Beperk het gebruik tot maximaal twee kopjes per dag. Bevat alkaloïden, en kan leiden tot hartkloppingen en een versneld hartritme.                
Trigonella foenum-graecum - Fenegriek                    
    Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en phyto-oestrogene eigenschappen. Mag culinair in kleine hoeveelheden worden gebruikt.              
Uncaria tomentosa - Cat's Claw                    
    Best geheel vermijden.                    
Valeriana officinalis                    
    Best geheel vermijden.                    
Veldzuring, Spinaziezuring - Rumex patienta, Rumex acetosa                  
    Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen.                  
Venkel - Foeniculum vulgare                    
    In hoge dosering hebben de zaden een baarmoederstimulerende werking tgv de etherische olie. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan.                
Verbena officinalis -ijzerhard                    
    In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling.              
Vinca minor - Maagdenpalm                    
    Baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend.                  
Viscum album - Maretak                    
    In de eerste plaats omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking, maar ook omdat sommige toxische bestanddelen wellicht de placenta passeren. Bij voorkeur volledig te vermijden dus.            
Vlas (ic Lijnzaad) - Linum ussitatissimum                    
    Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking.                  
Vlier - Sambucus nigra                    
    Enkel het gebruik van schors en blad moet vermeden worden.                  
Vuilboom, Sporkehout - Frangula alnus                    
    Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt.              
Waterkers - Nasturtium officinale                    
    Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan.                
Wegedoorn - Rhamnus catharticus                    
    Te vermijden omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen.                  
Wierook - Boswelia carterii                    
    Omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking.                  
Wilde Yam - Dioscorea villosa                    
    door de baarmoederstimulerende werking best volledig te vermijden tijdens de zwangerschap, tenzij op voorschrift van een arts; mag eventueel wel gedurende de bevalling gebruikt worden.            
IJzerhard - Verbena officinalis                    
    In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling.              
Zilverkaars, Black Kohosh - Cimifuga racemosa                  
    Omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kan wel gebruikt worden in de laatste weken voor de zwangerschap en tijdens de bevalling.              
Zoethout - Glycyrrhizza glabra                    
    Afgeraden omwille van de menstruatiebevorderende werking en de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende eigenschappen. Daarenboven kan het kruid vochtvasthoudend en bloeddrukverhogend werken. Matig gebruik als keukenkruid is wel toegestaan;          
Zure Kers - Prunus cerasus                    
    Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen.                  
                     
Overzicht van niet toegestane kruiden                    
                     
Van onderstaande lijst van kruiden is de verkoop in voorgedoseerde vorm niet toegestaan. Toch komen ze soms nog voor in een gemengde kruidenthee of een ander gemengd kruidenpreparaat. Tijdens de zwangerschap is het gebruik ervan natuurlijk helemaal af te raden.        
                     
    * Alsem - Artemisia absinthum                    
    * Artemisia abrotanum - Citroenkruid                    
    * Artemisia absinthum - Alsem                    
    * Berberis vulgaris - zuurbes                    
    * Bloedwortel - Sanguinaria canadensis                    
    * Boerenwormkruid - Tanacetum vulgare                    
    * Brem - Cytisus scoparius                    
    * Caulophyllum thalictroides                    
    * Citroenkruid - Artemisia abrotanum                    
    * Colchicum autumnale - Herfsttijloos                    
    * Cytisus scoparius - Brem                    
    * Dryopterus felix-mas - Mannetjesvaren                    
    * Ephedra sinica - zeedruif                    
    * Glidkruid - Scutellaria galericulata                    
    * Groot Hoefblad - Petasites officinalis                    
    * Karmozijnbes - Phytolacca sp.                    
    * Klein Hoefblad - Tussilago farfara                    
    * Lobelia - Lobelia inflata                    
    * Lobelia inflata - Lobelia                    
    * Mannetjesvaren - Dryopteris felix-mas                    
    * Petasites officinalis - Groot hoefblad                    
    * Phytolacca sp. - Karmozijnbes                    
    * Podophyllum peltatum - Voetblad                    
    * Pulsatilla vulgaris - Wildemanskruid                    
    * Ricinus communis - Wonderboom                    
    * Sanguinaria canadensis - Bloedwortel                    
    * Sassafras officinalis - Sassafras                    
    * Scutelaria galericulata - Glidkruid                    
    * Smeerwortel - Symphytum officinalis, uitwendig gebruik is wel toegestaan.                  
    * Symphytum officinalis - Smeerwortel, uitwendig gebruik is wel toegestaan.                  
    * Ruta graveolens - Wijnruit                    
    * Tanacetum vulgare - Boerenwormkruid                    
    * Tussilago farfara - Klein Hoefblad                    
    * Urginea maritima - Zeeui                    
    * Voetblad - Podophyllum peltatum                    
    * Wildemanskruid - Pulsatilla vulgaris                    
    * Wijnruit - Ruta graveolens                    
    * Wonderboom - Ricinus communis                    
    * Zeedruif - Ephedra sinica                    
    * Zeeui - Urginaria maritima                    
    * Zuurbes - Berberis vulgaris                    
                     
                     
< Vorige                    
[ terug ]                    
http://www.annetanne.be/content/view/45/51/#a                  
                     
Zwangerschapskwaaltjes en kruidenremedies                  
Aambeien                    
                     
(gefermenteerde) Knoflook - Allium sativum                    
    Verbetert de bloedcirculatie in het algemeen.                  
Toverhazelaar - Hamamelis virginiana                    
    Op compressen of in anale zalven. Adstringerend.                  
Sint-Janskruid - Hypericum perforatum                    
    Sint-Jansolie of een zalf op basis van Sint-Janskruid lokaal aanbrengen tegen de pijn en de ontsteking (bij voorkeur gekoeld).                
Symphytum officinale - Smeerwortel, Duizendblad - Achillea millefolium                  
    Een zitbad in een aftreksel van deze kruiden in combinatie met zeezout. Niet inwendig gebruiken!                
Vlozaad - Plantago ovata                    
    Vlozaad is mild laxerend doordat het de massa van de stoelgang doet toenemen door zijn vochtopnemend vermogen. Hierdoor in de consistentie van de stoelgang ook zachter.              
                     
Daarnaast kan men lokaal eventueel een zalf toepassen op basis van Smeerwortel ( Symphytum officinale), Goudsbloem (Calendula officinalis), Paardekastanje ( Aesculus hippocastanum), Toverhazelaar ( Hamamelis virginiana), Duizendblad (Achillea millefolium) en / of Smalle weegbree ( Plantago lanceolata).        
Anemie                    
                     
Grote Brandnetel - Urtica dioica                    
Alfalfa, luzerne - Medicago sativa                    
    Omwille van het hoge gehalte aan ijzer (bloedarmoede tijdens de zwangerschap is meestal ijzergebreksanemie).                
                     
Beenkrampen                    
                     
Grote Brandnetel - Urtica dioica                    
Alfalfa, luzerne - Medicago sativa                    
    omwille van het gehalte aan Calcium                    
Gelderse Roos - Viburnum opulus                    
Sneeuwbal - Viburnum prunifolium                    
    Werken ontkrampend.                    
                     
Bloedarmoede                    
                     
Zie Anemie                    
Braakneigingen                    
                     
Zie misselijkheid                    
Constipatie                    
                     
Ispaghula/vlozaad - Plantago ovata                    
    bulklaxativum dat de darminhoud vergroot en zachter maakt.                  
Paardebloem - Taraxacum officinale, vnml. de wortel                  
    Stimuleert de leverfunctie en de spijsvertering.                  
Haverzemelen - Avena sativa                    
    bulklaxativum dat de darminhoud vergroot en zachter maakt.                  
                     
Diarree                    
                     
Tormentilwortel - Potentilla erecta                    
    Omwille van de samentrekkende werking.                    
Framboos - Rubus idaeus                    
    Enkel vanaf het tweede zwangerschapstrimester!!!                  
    Omwille van de samentrekkende werking                    
                     
Hoge Bloeddruk                    
                     
Steeds onder toezicht van een arts toepassen!                  
Zie ook de kruiden bij Oedeem                    
                     
Meidoorn - Crataegus monogyna                    
    Ondersteunt het hart en ontspant de bloedvaten.                  
(Gefermenteeerde knoflook                    
    Ondersteunt de circulatie                    
Paardebloem - Taraxacum officnalis                    
    Door de vochtafdrijvende werking.                    
                     
Hypertensie                    
                     
Zie: hoge bloeddruk                    
Keelpijn                    
                     
Gember - Zingiber officinalis, Echinacea en/of Vlier - Sambucus nigra (bloesem of bessen)                  
    Alles matig gedoseerd                    
Framboosblad - Rubus idaeus                    
    Spoelen, gorgelen... maar niet in het eerste trimester                  
                     
Leverproblemen, Leverondersteunend                    
                     
Kamille - Matricharia recutita                    
Pepermunt - Mentha piperita                    
Citroenmelisse - Melissa officinalis                    
    Een combinatie van de drie voorgaande, in matige dosis, niet te langdurig gebruiken                  
Gember - Zingiber officinalis                    
Moerasspirea - Filipendula ulmaria                    
                     
Miskraam, Abortus (voorkomen van...)                    
                     
Enkel op advies van arts!!!                    
                     
Gelderse roos - Viburnum opulus) en Sneeuwbal - Viburnum prunifolium                  
    Ontkrampen de baarmoeder                    
Framboosblad - Rubus idaeus                    
    Ontspant de baarmoeder                    
Grote brandnetel - Urtica diocia                    
    Ontkrampend door de rijkdom aan calcium .                  
Wilde Yam - Dioscorea villosa                    
    Enkel op advies van arts!!!                    
                     
Misselijkheid                    
                     
Gember - Zingiber officinalis                    
    Matig gedoseerd!                    
Kamille - Matricaria recutita, Pepermunt - Mentha piperita en Citroenmelisse - Melissa officinalis                
    In matige dosering, onderling gecombineerd of met gember.                  
Framboosblad - Rubus idaeus                    
    Enkel in tweede en derde trimester!                    
Pepermunt - Mentha piperata                    
    Enkele druppels e.o. op een zakdoek aanbrengen en regelmatig inhaleren                  
    Volgende etherische oliën kunnen eventueel verdampt worden. (Nooit inwendig gebruiken!): Lavendel ( Lavandula angustifolia), Kamille ( Matricaria recutita), Gember ( Zingiber officinale) of Sandelhout ( Santalum album)            
                     
Nervositeit                    
                     
Kamille - Matricaria recutita), Citroenmelisse - Melisse officinalis                  
    Matig doseren                    
Haver - Avena satova                    
IJzerhard - Verbena officinalis en Hartgespan - Leonurus cardiaca                  
    enkel gedurende de laatse weken; tegen angst en spanning rond de nakende bevalling en moederschap.                
Lavendel - Lavandula officinalis                    
    Etherische olie in het badwater                    
                     
Obstipatie                    
                     
Zie constipatie                    
Ochtendziekte                    
                     
Zie misselijkheid                    
Pre-eclampsie                    
                     
Zie: Hoge bloeddruk.                    
Steeds onder dokterstoezicht!                    
Rugpijn                    
                     
Gelderse Roos - Viburnum opulus                    
    Ontspant de spieren.                    
Moerasspirea - Filipendula ulmaria                    
    Pijnstillend                    
Lavendel - Lavandula angustifolia, Kamille - Matricharia recutita                  
Massage met de etherische olie van deze kruiden in een dragerolie.                  
                     
Schimmelinfectie (vaginaal)                    
                     
Kamille - Matricharia recutita, Tijm - Thymus vulgaris, Venkel - Foeniculum vulgare                  
    Spoelen met een aftreksel van gelijke delen van deze drie kruiden                  
Teatree - Melaleuca alternifolia                    
    Spoelen of compressen. 5 ml op een halve liter water.                  
                     
Slapeloosheid                    
                     
Kamille - Matricaria recutita, Citroenmelisse - Melissa officinalis                  
    Matig doseren.                    
Meidoorn - Crataegus monogyna / laevigata                    
    Als aftreksel                    
Lavendel - Lavandula angustifolia, Kamille - Matricharia recutita                  
    Etherische olie in lage dosis in het badwater, of met een concentratie van maximaal 5% in dragerolie voor massage.                
                     
Spanning                    
                     
Zie nervositeit                    
Spataderen                    
                     
Gefermenteerde knoflook - Allium sativum                    
    verbetert algemeen de bloedcirculatie.                    
Toverhazelaar - Hamamelis virgiana, Paardekastanje - Aesculus hippocastanum                  
    Compressen of zalf op basis van deze kruiden.                  
Cipres - Cupressus sempervirens                    
    Lage dosis etherische olie in het badwater.                  
                     
Spierkrampen                    
                     
Zie Beenkrampen                    
Spierpijn                    
                     
Zie rugpijn.                    
Stress                    
                     
Zie nervositeit                    
Striae                    
                     
Aloë vera-gel of 1/2 kop olijfolie gemengd met Alo¨ vera gel, met daarin 6 opengesneden capsules Vit E                
Smeerwortel - Symphytum officinale                    
    Als zalf                    
Etherische oliën                    
    na de eerste trimester : op een mengesel van 20 ml tarwekiemolie en 100 ml zoete amandelolie: 15 druppels e.o. van Lavendel ( lavandula angustifolia) en 5 druppels van e.o. van Mandarijn ( Citrus reticulata) of Oranjebloesem ( Citrus aurantium)          
    Goudsbloemolie - Calendula officinalis, met e.o. van lavendel - Lavandula angustifolia)                  
                     
Oedeem                    
                     
Zie: Vochtopstapeling                    
Verkoudheid                    
                     
Gember - Zingiber officinalis, Echinacea en/of Vlier - Sambucus nigra (bloesem of bessen)                  
    Alles matig gedoseerd                    
Framboosblad - Rubus idaeus                    
    Spoelen, gorgelen... maar niet in het eerste trimester                  
                     
Vermoeidheid                    
                     
Grote brandnetel - Urtica dioica                    
    mineralenrijk (Calcium, Ijzer, zwavel, kalium....), vitaminerijk (A, C, E, K) , chlorophyl (ontgiftend), urinedrijvend                
Paardebloem - Taraxacum officinale                    
    urinedrijvend, leverstimulerend, mineralenrijk, spijsverteringsbevorderend                  
    Alfalfa, Luzerne - Medicago sativa                    
mineralen-, vitaminen - en aminozurenrijk                    
                     
Verstopping                    
                     
Zie constipatie                    
Vochtopstapeling                    
                     
Raadpleeg steeds eerst een arts!                    
                     
Moerasspirea - Filipendula ulmaria                    
    urinedrijvend, ontgiftend                    
Paardebloem - Taraxacum officinale (vnml. het kruid)                  
    Urinedrijvend                    
Grote brandnetel - Urtica dioica                    
    vochtafdrijvend, ontgiftend                    
Articum lappa - Grote Klis (wortel)                    
    vochtafdrijvend, ontgiftend                    
                     
Weeën (vroegtijdig, vals)                    
                     
Steeds een arts raadplegen!!!                    
                     
Gelderse Roos - Viburnum opulus                    
                     
Winderigheid                    
                     
Kamille - Matricaria recutita, pepermunt - Mentha piperita en Citroenmelisse - Melissa officinalis                
    Matig doseren, en niet langdurig gebruiken...                  
                     
Zwangerschapsstriemen                    
                     
Zie: Striae                    
(Terug naar boven)                    
Kruiden voor gebruik vanaf het derde zwangerschapstrimester of vlak voor, tijdens en na de bevalling                
                     
Een aantal kruiden moet in het begin van de zwangerschap vermeden worden, maar kan later zeer goede diensten bewijzen. Verschillende van deze kruiden kunnen als 'baarmoederversterkend' beschouwd worden. Omwille van de aanwezige risico's geldt altijd: enkel op voorschrift van arts of therapeut.        
                     
Alchemilla vulgaris - Vrouwenmantel                    
    Tijdens de bevalling: weeënbevorderend.                    
    Toegediend na de bevalling zorgt het voor een herstel van de baarmoeder en een terugkeer naar het normale volume; voorkomt baarmoeder verzakking ( prolaps)              
Angelica sinensis - Chinese Engelwortel, Dong Quai                  
    Tijdens de bevalling ingenomen, zorgt het voor een regelmatige en gecoördineerde contracties                
    Na de bevalling ingenomen zorgt het voor sneller herstel van de baarmoeder, helpt postnatale depressie te voorkomen.                
Framboos(blad) - Rubus idaeus                    
    Tijdens het laatste zwangerschapstrimester werkt het kruid als een baarmoedertonicum (versterkt de baarmoeder), en versterkt het ook de bekkenbodemspieren. Het voorkomt premature contracties en bereid de baarmoeder op de bevalling voor. Framboosblad werkt ontspannend en rustgevend en vermindert beenkrampen, en bevat veel nuttige voedingsstoffen      
    Tijdens de bevalling zorgt het kruid voor meer efficiënte contracties met minder pijn, versnelt en vergemakkelijkt daardoor de bevalling en zorgt tevens voor een meer ontspannen bevalling            
    Door de versterkende invloed op de baarmoeder zal het kruid na de bevalling het bloedverlies kunnen verminderen. Het bevordert het herstel van baarmoeder en vagina na de geboorte en zorgt voor het herstel van een normale omvang van spanning in de baarmoeder.          
Cimifuga racemosa - Zilverkaars                    
    Kan worden gebruikt tijdens de bevalling en zal dan door een oxytocine-achtige werking de weeën bevorderen. De weeën worden effectiever, regelmatiger en minder pijnlijk.              
Dioscorea - Wilde Yam                    
    Enkel onder dokterstoezicht te gebruiken!                    
    Ontkrampend middel van de baarmoeder, interessant voor vrouwen die geregeld premature contracties hebben of al meerdere miskramen hadden.              
    Algemeen krampwerend, en verminderd ochtendziekte (die weliswaar zelden voorkomt na het eerste trimester)                
Eugenia aromatica - Kruidnagel                    
    Enkel onder dokterstoezicht!                    
    Tijdens de laatste week van de zwangerschap ingenomen werkt het versterkend en krampwerend in op de baarmoeder.                
Fenegriek - Trigonella foenum-graecum                    
    Tijdens de laatste zes weken van de zwangerschap ingenomen bevordert het de tonus en de elasticiteit van de baarmoeder                
Hartgespan - Leonurus cardiaca                    
    Toegediend in de laatste weken van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige en krachtige weeën; voorkomt ineffectieve, te krampachtige of pijnlijke weeën; zorgt tevens voor een ontspannen en rustig gevoel, helpt dus tegen angsten en spanningen rond de bevalling en het aanstaande moederschap.      
Kruidnagel - Eugenia aromatica                    
    Enkel onder dokterstoezicht!                    
    Tijdens de laatste week van de zwangerschap ingenomen werkt het versterkend en krampwerend in op de baarmoeder.                
Leonurus cardiaca - Hartgespan                    
    Toegediend in de laatste weken van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige en krachtige weeën; voorkomt ineffectieve, te krampachtige of pijnlijke wee¨n; zorgt tevens voor een ontspannen en rustig gevoel, helpt dus tegen angsten en spanningen rond de bevalling en het aanstaande moederschap.      
Rubus idaeus - Framboos(blad)                    
    Tijdens het laatste zwangerschapstrimester werkt het kruid als een baarmoedertonicum (versterkt de baarmoeder), en versterkt het ook de bekkenbodemspieren. Het voorkomt premature contracties en bereid de baarmoeder op de bevalling voor. Framboosblad werkt ontspannend en rustgevend en vermindert beenkrampen, en bevat veel nuttige voedingsstoffen      
    Tijdens de bevalling zorgt het kruid voor meer efficiënte contracties met minder pijn, versnelt en vergemakkelijkt daardoor de bevalling en zorgt tevens voor een meer ontspannen bevalling            
    Door de versterkende invloed op de baarmoeder zal het kruid na de bevalling het bloedverlies kunnen verminderen. Het bevordert het herstel van baarmoeder en vagina na de geboorte en zorgt voor het herstel van een normale omvang van spanning in de baarmoeder.          
Sneeuwbal - Viburnum prunifolium                    
    (Mag ook in het eerste trimester gegeven worden)                  
    Toegediend op het einde van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige normale weeën                
Trigonella foenum-graecum - Fenegriek                    
    Tijdens de laatste zes weken van de zwangerschap ingenomen bevordert het de tonus en de elasticiteit van de baarmoeder                
Viburnum prunifolium - Sneeuwbal                    
    (Mag ook in het eerste trimester gegeven worden)                  
    Toegediend op het einde van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige normale weeën                
Vrouwenmantel - Alchemilla vulgaris                    
    Tijdens de bevalling: weeënbevorderend.                    
    Toegediend na de bevalling zorgt het voor een herstel van de baarmoeder en een terugkeer naar het normale volume; voorkomt baarmoeder verzakking ( prolaps)              
Wilde Yam - Dioscorea                    
    Enkel onder dokterstoezicht te gebruiken!                    
    Ontkrampend middel van de baarmoeder, interessant voor vrouwen die geregeld premature contracties hebben of al meerdere miskramen hadden.              
    Algemeen krampwerend, en verminderd ochtendziekte (die weliswaar zelden voorkomt na het eerste trimester)                
Zilverkaars - Cimifuga racemosa                    
    Kan worden gebruikt tijdens de bevalling en zal dan door een oxytocine-achtige werking de weeën bevorderen. De weeën worden effectiver, regelmatiger en minder pijnlijk.              
                     
                     
Volgende >                    
[ terug ]                    
http://www.annetanne.be/index.php?option=com_content&task=view&id=46&Itemid=52                

                    

 

 

 

 

                                          (1)Caroteen Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Ga naar: navigatie, zoeken                     Caroteen is een oranje kleurstof die in veel groenten voorkomt, zoals peen en zoete aardappel. In tomaat is het lycopeen, dat tot de groep van de carotenen behoort. Ook in de bladeren komt caroteen voor, dat echter pas zichtbaar wordt in de herfst als het chlorofyl dat het blad de groene kleur geeft, afgebroken wordt.  Caroteen is belangrijk voor de fotosynthese, dat in het blad onder invloed van licht plaatsvindt. Caroteen geeft de opgevangen energie door aan het chlorofyl.                                                                               Caroteen is een anti-oxidant en behoort tot de terpenen.                           Er zijn twee verschillende vormen, die alleen aan het eind van de structuurformule verschillen:                               * alpha-caroteen     * beta-caroteen                           Rode palmolie is ongeraffineerd en heeft een hoog gehalte aan carotenen. Inhoud [verbergen]                               * 1 Bètacaroteen     * 2 Zie ook     * 3 Externe links     * 4 Bronnen, noten en/of referenties                       [bewerk] Bètacaroteen                       Bètacaroteen is een precursor voor vitamine A (Retinol) en wordt daarom ook wel provitamine A genoemd. Het komt onder andere voor in groenten en gele of oranje vruchten, waar het (deels) voor de kleur verantwoordelijk is. Het bètacaroteenmolecule bestaat, eenvoudig gezegd, uit twee retinolmoleculen die met de staart aan elkaar zitten. Wanneer dit molecule gesplitst wordt, ontstaan twee vitamine A (retinol) moleculen. Het kan in de lever opgeslagen worden vanwaaruit als het nodig is beschikbaar komt voor de aanmaak van vitamine A. Teveel aan vitamine A is schadelijk, dit in tegenstelling tot een overmaat aan caroteen.                       Tot voor kort werd er vanuit gegaan dat ongeveer een zesde deel van het in de voeding aanwezige bètacaroteen wordt omgezet in vitamine A. Onderzoek van de onderzoeksgroep van Clive West  aan de Universiteit Wageningen  heeft aangetoond dat carotenen uit de voeding veel minder goed worden opgenomen dan men aanvankelijk dacht[1], waardoor maar een klein deel van de in de voeding aanwezige caroteen uiteindelijk voor het lichaam bruikbare vitamine A levert. Op basis van dit onderzoek heeft de het Institute of Medicine de conversiefactor voor bètacaroteen naar vitamine A gehalveerd van 1:6 naar 1:12, een getal dat Clive West nog niet ver genoeg vond gaan.                       Caroteen wordt gebruikt als kleurstof in levensmiddelen en in vitaminepreparaten en heeft het nummer E 160.                           Caroteen wordt soms toegevoegd aan kippenvoer om het eidooier een donkere kleur te geven.                           Ook zit caroteen in sommige bruiningsmiddelen. beta-caroteen beta-caroteen alpha-caroteen alpha-caroteen                           [bewerk] Zie ook                           Bronnen http://www.vitamine-info.nl/ Mary G. Enig Feiten over vetten                                                     Inventaris Kruidhof Buitenpost                           De met een * aangegeven namen komen in de tekst bij de desbetreffende groep aan de orde. Staat er achter de naam een Romeins cijfer, dan wordt de plant bij de daarmee aangeduide groep nader besproken.                                                         Latijnse naam Nederlandse naam Friese naam zie ook bij groep: Groep I: Middelen, gebruikt bij aandoeningen van keel en ademwegen, verkoudheid, heesheid en astma 1 Althaea officinalis* Heemst Theewoartel 2 Alcea rosea* Stokroos Stokroas 3 Asarum europaeum* Mansoor   4 Atropa bella-donna Wolfskers Belladonna IV 5 Baptisia australis Indigo   6 Cydonia oblonga Kwee Kweepar 7 Datura stramonium* Doornappel Stikelbei 8 Drosera rotundifolia* Ronde zonnedauw Rûnblêd miggefangerke 9 Rudbeckia purpurea Purperen rudbeckia   10 Equisetum arvense Heermoes Rugebal VII 11 Eupatorium cannabinum* Koninginnekruid Leverkrûd 12 Foeniculum vulgare Venkel Finkel IV 13 Glycyrrhiza glabra* Zoethout Prikswiethout 14 Hyoscyamus niger* Bilzekruid Bilzekrûd 15 Ilex aquifolium* Hulst Hulst 16 Lactuca virosa Gifsla Giftich slaad 17 Linum usitatissimu Vlas Flaaks VlI 18 Lobelia inflata* Lobelia Lobelia 19 Malva neglecta* Klein kaasjeskruid Lyts tsyske 20 Malva sylvestris* Groot kaasjeskruid Tsyskeblom 21 Matricaria recutita Echte kamille Kamelle II 22 Melissa officinalis Citroenmelisse   IV 23 Mentha piperita Pepermunt Pipermunt IV 24 Pimpinella major Grote bevernel Wyld anys 25 Pimpinella saxifraga Kleine bevernel Lyts wyld anys 26 Plantago lanceolata* Smalle weegbree Hûnetonge 27 Plantago major* Grote weegbree Weversblêd 28 Polygala amara* Bittere vleugeltjesbloem Bittere wjukjeblom 29 Primula veris Echte sleutelbloem Peaskeblom 30 Prunus laurocerasus* Laurierkers Laurierkers 31 Pulmonaria officinalis Breed longkruid Longkrûd 32 Rubus fruticosus Braam Toarnbei 33 Salvia officinalis , Veldsalie Sealje IV 34 Sambucus nigra* Vlier Flear 35 Teucrium scordium Moerasgamander   36 Teucrium scorodonia Valse salie Loaze sealje 37 Thymus serpyllum* Wilde tijm Wylde time 38 Thymus vulgaris* Echte tijm Time 39 Trigonella foenum-graecum* Fenegriek   40 Tussilago farfara* Klein hoefblad Lyts hoefblêd 41 Veratrum album Nieswortel   XXIV 42 Verbascum phiomoides Keizerskaars Wolkrûd 43 Veronica officinalis Mannetjes ereprijs Sân-blaublomke XVIII 44 Viola odorata* Maarts viooltje Blaufioeltsje Groep II: Middelen, gebruikt bij mond- en tandvleesontsteking/aandoening, kiespijn 1 Agrimonia eupatoria* Gewone agrimonie Fakkel 2 Anthemis nobilis Roomse kamille   IV 3 Aquilegia vulgaris Wilde akelei Akkelei 4 Armoracia rusticana* Mierik Piperwoartel 5 Arnica montana Wolverlei Wylde goudsjeblom XXII 6 Arum maculatum* ' Gevlekte aronskelk Wylde aronstsjelk 7 Baptisia tinctoria (Indigo)   8 Carum carvi Karwij Karwei 9 Cochlearia danica* Deens lepelblad Deensk leppelblêd 10 Cochlearia officinalis* Echt lepelblad Leppelblêd 11 Daphne mezereum Peperboompje Piperbeamke III 12 Geranium robertianum Robertskruid Sweltsjeblom VIII 13 Juglans regia Okkernoot Nutebeam IX 14 Matricaria recutita* Echte kamille Kamelle 15 Mentha aquatica Watermunt Wylde balsem IV 16 Mentha longifolia Hertsmunt   17 Mentha piperita Pepermunt Pipermunt IV 18 Mentha niliaca Wollige munt   IV 19 Mentha spicata Groene munt *   IV 20 Nasturtium officinale Echte waterkers Wyt wetterleppeltsje III 21 Plantago media Ruige weegbree Rûch weversblêd 22 Polygonum aviculare Varkensgras Bargegers 23 Potentilla erecta* Tormentil Weewoartel IX 24 Pulegium vulgare Polei   25 Rubus fruticosus Braam Toambei 26 Salvia officinalis Echte salie Sealje IV 27 Sanicula europaea Heelkruid   XVIII 28 Vaccinium myrtillus Blauwe bosbes Blauwe blebberbei 29 Viburnum opulus* Gelderse roos Krúshoutbeam 30 Viburnum prunifolium Amerikaanse sneeuwbal   31 Vinca minor Kleine maagdenpalm Frisselgrien Groep III: Huidmiddelen (zie ook wondmiddelen XVIII) 1 Achillea millefolium Gewoon duizendblad Skieppegerf XVIII 2 Aesculus hippocastanum Wilde paardenkastanje Kastanje VIII 3 Arctium lappa* Grote klis Grutte kladde 4 Amoracia rusticana Mierikswortel Piperwoartel II 5 Arnica montana Wolverlei Wylde goudsjeblom XXII 6 Anthemis nobilis Roomse kamille   IV 7 Avena sativa Haver Hjouwer 8 Betula sp. Berk Bjirk XXV 9 Brassica nigra Zwarte mosterd Swarte keik 10 Capsicum annuum Spaanse peper Piper XXII 11 Cistus canadensis Cistus   12 Daphne mezereum* Peperboompje Piperbeamke 13 Galium aparine* Kleefkruid Klevers 14 Galium verum* Echt walstro Giel slyt 15 Gratiola officinalis* Genadekruid Genedekrûd 16 Geum urbanum* Gewoon nagelkruid Nagelkrûd 17 Hamamelis virginiana* Virginische toverhazelaar   18 Herniaria glabra Breukkruid   19 Malva neglecta Klein kaasjeskruid Lyts tsyske I 20 Malva sylvestris Groot kaasjeskruid Tsyskeblom I 21 Mahonia aquifolium Mahonia   22 Nasturtium officinale Echte waterkers Wyt wetterleppeltsje 23 Paeonia officinalis Pioen Pioenroas 24 Pinus sylvestris Grove den Dinnebeam 25 Polygonum hydropiper Waterpeper Bitterbled II 26 Potentilla anserina Zilverschoon Sulverblêd XI 27 Potentilla reptans Vijfvingerkruid Hantsjebled XVIII 28 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel XI 29 Pulsatilla vulgaris* Wildemanskruid   30 Rudbeckia purpurea Purperen rudbeckia   31 Scrophularia nodosa Knopig helmkruid Helmkrud IV 32 Sedum acre* Muurpeper Oerfloed 33 Solanum dulcamara* Bitterzoet Hunebeistal 34 Urtica dioica Grote brandnetel Grutte brannetel Vl 35 Viola tricolor* Driekleurig viooltje Trijekleurfioeltsje Groep IV: Kruiden, gebruikt bij maagklachten en eetlustopwekkende middelen 1 Achillea millefolium Gewoon duizendblad Skieppegerf XVIII 2 Acorus calamus* Kalmoes Kalmuswoartel 3 Allium ursinum* Daslook Blêdlok 4 Anethum graveolens Dille Dille 5 Angelica archangelica* Grote engelwortel Grutte ingelwoartel 6 Anthemis nobilis* Roomse kamille   7 Armoracia rusticana Mierik Piperwoartel II 8 Artemisia abrotanum* Citroenkruid Rûkersbeamke 9 Artemisia absinthium* Absint-alsem Aalst 10 Artemisia dracunculus* Dragon   11 Artemisia vulgaris* Bijvoet Blanke Aalst 12 Atropa bella-donna* Wolfskers Belladonna 13 Avena sativa Haver Hjouwer 14 Calendula officinalis* Goudsbloem Goudsjeblom 15 Carum carvi Karwij Karwei 16 Centaurium erythraea* Duizendguldenkruid Haverine 17 Chelidonum majus Stinkende gouwe Helersblêd XIV 18 Cnicus benedictus* Gezegende distel Karbendiks 19 Datura stramonium Doornappel Stikelbei I 20 Ferula asa foetida Asa foetida Duveldrek 21 Foeniculum vulgare var. dulce* Venkel Pinkel 22 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke 23 Gentiana lutea* Gele gentiaan   24 Geum urbanum Gewoon nagelkruid Nagelkrûd III 25 Glycyrrhiza glabra Zoethout Prikswiethout I 26 Humulus lupulus Hop Hopwynsels XX 27 Hyssopus otficinalis Hyssop   28 Inula helenium Griekse alant   29 Marrubium vulgare* Malrove   30 Matricaria recutita Echte kamille Kamelle II 31 Melissa officinalis* Citroenmelisse   32 Mentha crispa* Kruizemunt Kruzemunt 33 Mentha piperita* Pepermunt Pipermunt 34 Mentha spicata* Groene munt   35 Menyanthes trifoliata* Waterdrieblad Trijeblêd 36 Ocimum basilicum* Bazielkruid   37 Petroselinum crispum Peterselie Peterseelje XXV 38 Peucedanum ostruthium     39 Polygala amara Bittere vleugeltjesbloem Bittere wjukjeblom I 40 Potentilla anserina Zilverschoon Sulverblêd XI 41 Potentilla reptans Vijfvingerkruid Hantsjeblêd XVIII 42 Pulsatilla vulgaris Wildemanskruid   III 43 Robinia pseudo-acacia Witte acacia Wite akasia 44 Ruta graveolens* Wijnruit   45 Salvia officinalis* Echte salie Sealje 46 Teucrium chamaedrys* Echte gamander   47 Trigonella foenum-graecum Fenegriek   I Groep V: Endocrine stoornissen 1 Galega officinalis* Galega   2 Lycopus europaeus* Wolfspoot Wolvenettel 3 Morus nigra* Zwarte moerbei Moerbeibeam 4 Phaseolus nanus Boon   5 Taraxacum officinale Paardebloem Hynsteblom XIV 6 Vaccinium myrtillus Blauwe bosbes Blauwe blebberbei XI Groep VI: Middelen, gebruikt bij stofwisselingsziekten (jicht, vetzucht) 1 Apium graveolens Selderij Selderij 2 Arctium lappa Grote klis Grutte kladde III 3 Berberis vulgaris Zuurbes Soerbei 4 Colchicum autumnale* Herfststijloos Libbene deade 5 Erica tetralix Dopheide Skrobberheide 6 Physalis alkekengi Kleine lampionplant Lampionplant 7 Primula veris Echte sleutelbloem Peaskeblom 8 Rhodondendron ferrugineum* Alpenroosje   9 Symphytum officinale* Smeerwortel Skuorwoartel 10 Urtica urens* Kleine brandnetel Lytse brannettel Groep VII: Middelen, gebruikt bij ziekten van nieren en urinewegen (ook blaas) 1 Elytrigia repens Kweek Fiter 2 Apium graveolens Selderij Selderij 3 Arctostaphylos uva-ursi* Beredruif Bearedrûf 4 Asparagus officinalis Asperge Asperzje 5 Berberis vulgaris Zuurbes Soerbei 6 Betula pendula Ruwe berk Bjirk XXV 7 Cannabis sativa* Hennep Himp 8 Chimaphila umbellata     9 Erigeron canadensis Canadese fijnstraal Fyn tongersied 10 Eqisetum arvense* Heermoes Rûebal 11 Fraxinus excelsior* Gewone es Esk 12 Galium verum Echt walstro Gielslyt III 13 Genista tinctoria Verfbrem Dûnbrem 14 Geranium robertianum* Robertskruid Sweltsjeblom 15 Helleborus niger* Kerstroos Krystroas 16 Herniaria glabra Breukkruid   17 Juniperus communis* Jeneverbes Jeneverstrûk 18 Lactuca virosa Gifsla Giftich slaad 19 Levisticum officinale Lavas Lobbestrûk XXV 20 Linum usitatissimum* Vlas Flaaks 21 Ononis spinosa* Kattedoorn Katteneil 22 Petroselium crispum Peterselie Peterseelje XXV 23 Plantage major Brede weegbree Weversblêd I 24 Polygonum hydropiper Waterpeper Bitterblêd II 25 Populus tremula Ratelpopulier Esp 26 Frangula alnus Sporkehout Sprakelhout XII 27 Rhododendron ferrugineum Alpenroosje   VI 28 Rubia tinctorum* Meekrap Miede 29 Sambucus ebulus Kruidvlier Krûdflear 30 Solanum dulcamara* Bitterzoet Hûnebeistal III 31 Solidago virgaurea* Guldenroede Goudgjirde 32 Urtica dioica Grote brandnetel Grutte brannetel VI 33 Vaccinium vitis-idaea* Rode bosbes Reade blebberbei 34 Viola tricolor Driekleurig viooltje Trijekleurfioeltsje III Groep VIII: Middelen, gebruikt bij hart- en vaatgebreken 1 Adonis vernalis* Voorjaarsadonis   2 Aesculus hippocastanum* Witte paardekastanje Kastanje 3 Allium sativum Knoflook Knyflok XXIV 4 Allium ursinum Daslook Blêdlok IV 5 Apocynum cannabinum     6 Arnica montana* Wolverlei Wylde goudsjeblom XXII 7 Capsicum annuum Spaanse peper Piper XXII 8 Capsella bursa-pastoris Herderstasje Leppeltsjedief IX 9 Silybum marianum Mariadistel   XIV 10 Colchium autumnale Herfststijloos Libbene deade VI 11 Convallaria majalis* Lelietje-der-dalen Maaieklokje 12 Crataegus monogyna* Eenstijlige meidoorn Hagedoarn 13 Digitalis lanata Wollig vingerhoedskruid   14 Digitalis purpurea* Echt vingerhoedskruid Dopkeblom 15 Helleborus viridus Wrangwortel Wrangwoartel VII 16 Hypericum perforatum St-Janskruid St.-Janskrûd XVII 17 Ilex aquifolium Hulst Hulst I 18 Kalmia latifolia Breedbladige lepelboom   19 Lycopus europaeus Wolfspoot Wolvenettel 20 Sedum acre Muurpeper Oerfloed III 21 Sarothamnus scoparius Brem Bremerheide 22 Valeriana officinalis Echte valeriaan Grutte faleriaan XX 23 Valeriana viride     Groep IX: Bloedstelpende en bloedsamenstelling beïnvloedende middelen 1 Aesculus hippocastanum Witte paardekastanje Kastanje VIII 2 Arctium lappa Grote klis Grutte kladde III 3 Arnica montana Wolverlei Wylde goudsjeblom XXII 4 Artemisia abrotanum Citroenkruid Rûkersbeamke IV 5 Equisetum arvense Heermoes Rûgebal VII 6 Erigeron canadensis Canadese fijnstraal Fyn tongersied 7 Galeopsis speciosa Dauwnetel Daunettel 8 Hamamelis virginiana Virginische toverhazelaar   III 9 Hydrastis canadensis     10 Juglans regia* Okkernoot Nutebeam 11 Melilotus altissimus Gele honingklaver Giele hunichklaver 12 Capsella bursa-pastoris Herderstasje Leppeltsjedief 13 Melilotus officinalis Akkerhoningklaver Hunichklaver 14 Nasturtium officinale Echte waterkers Wyt wetterleppeltsje III 15 Polygonum aviculare Varkensgras Bargegers II 16 Polygonum hydropiper Waterpeper Bitterblêd II 17 Potentilla anserina Zilverschoon Sulverblêd XI 18 Potentilla erecta* Tormentil Weewoartel 19 Prunus spinosa Sleedoorn Krikelbeam 20 Quercus robur Zomereik Iik XI 21 Secale cereale* Rogge Rogge 22 Ulmus minor Gladde iep Iperenbeam 23 Viburnum opulus Gelderse roos Krûshoutbeam II 24 Senecio jacobaea* Jacobskruiskruid Jabikskrûswoartel Groep X: Koortswerende middelen 1 Aconitum napellus Blauwe monnikskap Blaumûtske XIX 2 Baptisia tinctoria (Indigo)   3 Filipendula ulmaria* Moerasspirea Wyld geiteburd 4 Geum urbanum Gewoon nagelkruid Nagelkrûd II 5 Menyanthes trifoliata Waterdrieblad Trijeblêd IV 6 Rudbeckia purpurea Purperen rudbeckia   7 Salix alba* Schietwilg Wylch 8 Sambucus nigra Vlier Flear I 9 Tilia cordata Kleinbladige linde Linebeam Groep XI: Stopmiddelen 1 Agrimonia eupatoria Gewone agrimonie Fakkel II 2 Alchemilla alpina     3 Alchemilla vulgaris Vrouwenmantel Grutte liuweprint 4 Allium sativum Knoflook Knyflok XXIV 5 Antennaria dioica Rozenkransje Roazekranske 6 Artemisia abrotanum Citroenkruid Rûkersbeamke IV 7 Crocus sativus* Saffraancrocus Saffraankrookje 8 Geum urbanum Gewoon nagelkruid Nagelkrûd II 9 Gnaphalium norvegicum     10 Gnaphaliiim sylvaticum Bosdroogbloem Bosksulverskier 11 Hordeum vulgare Gerst Koarn 12 Iris florentina* Florentijnse lis   13 Lythrum salicaria* Gewone kattestaart Kattesturt 14 Origanum vulgare* Wilde marjolein Wylde marjolein 15 Polygonum bistorta* Adderwortel Njirrewoartel 16 Potentilla anserina* Zilverschoon Sulverblêd 17 Potentilla aurea     18 Potentilla reptans Vijfvingerkruid Hantsjeblêd XVIII 19 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel IX 20 Prunus padus Vogelkers Wylde sering 21 Quercus robur* Zomereik Iik 22 Salix alba Schietwilg Wylch X 23 Sanguisorba ofticinalis* Grote pimpernel Grutte pimpernel 24 Satureja hortensis Bonekruid Hofkom 25 Teucrium chamaedrys Echte gamander   26 Teucrium scorodonia Valse salie Loaze sealje 27 Ulmus minor Gladde iep Iperenbeam 28 Vaccinium myrtillus* Blauwe bosbes Blauwe blebberbei Groep XII: Laxantia 1 Aloë Aloë   2 Euphorbia lathyrus* Kruisbladige wolfsmelk Kochelbeane 3 Frangula alnus* Sporkehout Sprakelhout 4 Gratiola officinalis Genadekruid Genedekrûd III 5 Linum usitatissimum Vlas Flaaks Vl 6 Podophyllum peltatum Alruin   XIV 7 Prunus spinosa Sleedoorn Krikelbeam IX 8 Rhamnus catharticus* Wegedoorn Stikelhout 9 Rheum palmatum* Russische rabarber   10 Ricinus communis* Wonderboom Wûnderbeam   11 Rumex alpinus Alpenzuring   12 Rumex rugosis Tuinzuring   Groep XIII: Middelen, gebruikt bij miltaandoeningen 1 Chelidonium majus Stinkende gouwe Helersblêd XIV 2 Galeopsis Hennepnetel Himpnettel 3 Trigonella foenum-graecum Fenegriek   I Groep XIV: Middelen, gebruikt bij leveraandoeningen 1 Berberis vulgaris Zuurbes Soerbei 2 Cnicus benedictus Gezegende distel Karbendiks IV 3 Silybum marianum* Mariadistel   4 Chelidonium majus* Stinkende gouwe Helersblêd 5 Cichorum intybus* Wilde cichorei Sûkerei 6 Frangula alnus Sporkehout Sprakelhout XII 7 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV 8 Hepatica triloba* Leverbloempje   9 Leptandra virginica     10 Marrubium vulgare Malrove   IV 11 Podophyllum peltatum* Alruin of Mandragora   12 Taraxacum officinale* Paardebloem Hynsteblom Groep XV: Middelen, gebruikt bij oor aandoeningen 1 Allium cepa Ui Sipel 2 Cannabis sativa Hennep Himp VII 3 Cimicifuga corditolium     4 Lamium album* Witte dovenetel Sûchnettel 5 Prunus dulcis Amandel Mangels 4 Euphrasia stricta* Ogentroost Eachkrûd 5 Foeniculum vulgare Venkel Pinkel IV 6 Rosa centifolia* Provence-roos Roas 7 Ruta graveolens Wijnruit   IV Groep XVII: Tonica (lever-, gal- en ingewandstonica) (maagtonica vermeld onder IV) 1 Agrimonia eupatoria Gewone agrimonie Fakkel II 2 Armoracia rusticana Mierik Piperwoartel II 3 Borago officinalis* Bemagie Blaubekje 4 Calendula officinalis Goudsbloem Goudsjeblom IV 5 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV 6 Geum urbanum Gewoon nagelkruid Nagelkrûd III 7 Hypericum perforatum* St. Janskruid St. Janskrûd   8 Majorana hortensis* Wilde marjolein Marjolein 9 Taraxacum palustre Paardebloem Hynsteblom XIV   Groep XVI: Middelen bij oogaandoeningen 1 Althaea officinalis Heemst Theewoartel I 2 Atropa bella-donna Wolfskers Belladonna IV 3 Daphne mezereum Peperboompje Piperbeamke III Groep XVIII: Wondmiddelen (zie ook huidmiddelen III) 1 Achillea millefolium* Gewoon duizendblad Skieppegerf 2 Agrostemma githago* Bolderik Reade roggeblom 3 Alchemilla vulgaris Vrouwenmantal Grutte liuweprint 4 Anthyllis vulneraria* Wondklaver Wûnklaver 5 Calendula officinalis Goudsbloem Goudsjeblom IV 6 Geranium robertianum Robertskruid Sweltsjeblom VII 7 Hypericum pertoratum St. Janskruid St. Janskrûd XVII 8 Lamium album Witte dovenetel Sûchnettel XV 9 Linum usitadssimum Vlas Flaaks VII 10 Matricaria recudta Echte kamille Kamelle II 11 Origanum vulgare Wilde marjolein Wylde marjolein XI 12 Pimpinella major Grote bevernel Wyld anys 13 Pimpinella saxifraga Kleine bevernel Lyts wyld anys 14 Potentilla reptans* Vijfvingerkruid Hantsjeblêd 15 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel IX 16 Rosmarinus officinalis* Rozemarijn   17 Sanicula europaea* Heelkruid   18 Solidago virgaurea Guldenroede Goudgjirde VII 19 Thymus serpyllum • Wilde tijm Wylde time I 20 Tussilago fartara Klein hoefblad Lyts hoefblêd I 21 Veronica officinalis* Mannetjes ereprijs San-blaublomke Groep XIX: Pijnstillende middelen 1 Aconitum napellus* Blauwe monnikskap Blaumûtskes 2 Atropa bella-donna Wolfskers Belladonna IV 3 Chelidonium majus Stinkende gouwe Helersblêd XIV 4 Corydalis bulbosa* Holwortel Holwoartel 5 Fumaria officinalis Gewone duivekervel Remke IV 6 Hyoscyamus niger Bilzekruid Bilzekrûd I 7 Lactuca virosa Gifsla Giftich slaad 8 Papaver sommferum* Slaapbol Moankop Groep XX: Kalmerende middelen 1 Humulus lupulus Hop Hopwynsels 2 Valeriana ofticinalis Echte valeriaan Grutte faleriaan Groep XXI: Smaak- en reukstoffen 1 Crocus sativus Saffraancrocus Saffraankrookje XI 2 Iris florentina Florentijnse lis   XI 3 Iris germanica Duitse lis   4 Lavandula augustitolia Lavendel   XX 5 Melilotus officinalis Akkerhoningklaver Hunichklaver 6 Rosa centifolia Provence-roos Roas XVI Groep XXII: Middelen, gebruikt bij aandoeningen van het bewegingsapparaat (rheumatiekmiddelen, middelen gebruikt bij spierpijnen, enz.) 1 Aconitum napellus Blauwe monninkskap Blaumûtskes XIX 2 Arnica montana* Wolverlei Wylde goudsjeblom 3 Borago otficinalis Bernagie Blaubekje XVII 4 Colchicum autumnale Herfsttijloos Libbene deade VI 5 Ilex aquifolium Hulst Hulst I 6 Lavandula angustitolia* Lavendel   XX 7 Lavandula ladfolia* Lavendel   8 Ledum palustre Moerasrozemarijn   9 Rosmarinus officinalis* Rozemarijn   10 Salix alba Schietwilg Wylch X 11 Sambucus nigra Vlier Flear I 12 Rubia tinctoria Meekrap Miede VII Groep XXIII: Legende planten (Folkloristische gewassen) 1 Achillea ptarmica Wilde bertram Knopkes 2 Aconitum lycoctonum spp. vulparia Gele monnikskap   3 Aesculus hippocastanum Witte paardekastanje Kastanje VIII 4 Agrostemma githago* Bolderik Reade roggeblom XVIII 5 Alchemilla vulgaris Vrouwenmantel Grutte liuweprint 6 Alliaria petiolata Look-zonder-look Sipelkrûd 7 Alnus glutinosa Zwarte els Els 8 Anchusa officinalis Gewone ossetong Skiere kowetonee 9 Angelica sylvestris Gewone engelwortel Ingelwoartel 10 Anthyllis vulneraria Wondklaver Wûnklaver XVIII 11 Aquilegia vulgaris Wilde akelei Akkelei 12 Armeria maritima Engels gras Seegers 13 Athyrium filix-femina Wijfjesvaren Wyfkefear 14 Atriplex hortensis var. purpureus Tuinmelde Tûnmelt 15 Bellis perennis Madeliefje Koweblomke 16 Buxus sempervirens Palmboompje Palmbeamke 17 Calla palustris Slangewortel Slangewoartel 18 Castanea sativa Tamme kastanje Nuete kastanje 19 Centaurea cyanus Korenbloem Roggeblom 20 Chrysanthemum leucanthemum Margriet Wylde margryt 21 Convallaria majalis Lelietje-der-dalen Delleelje 22 Cornus mas Gele kornoelje Giele komelle 23 Corylus avellana Hazelaar Hazzenût 24 Dipsacus fullonum Wilde kaardebol Kaarde 25 Eupatorium cannabinum Koninginnekruid Leverkrûd 26 Galega officinalis Galega   V 27 Galium verum Echt walstro Giel slyt III 28 Geranium robertianum Robertskruid Sweltsjeblom VIII 29 Glaucium flavum Gele hoornpapaver Gielkrûd 30 Hedera helix Klimop Klimmerblêd 31 Ilex aquifolium Hulst Hulst   I 32 Impatiens noli-tangere Groot springzaad Springsied 33 Juniperus communis Jeneverbes Jeneverstrûk VII 34 Knautia arvensis Beemdkroon   35 Lamium maculatum Gevlekte dovenetel Bûnte nettel 36 Lilium candidum Witte lelie Witte leelje 37 Linaria vulgaris Vlasbekje Flaaksliuwebekje 38 Lithospermum officinale Glad parelzaad   39 Lunaria annua Judaspenning Judaspeinje 40 Lycium barbarum Gewone boksdoom   41 Lysimachia numinularia Penningkruid Peinjekrûd 42 Mentha aquatica Watermunt Wylde balsum 43 Mentha longifolia Hertsmunt   44 Menta rotundifolia Wollige munt Wite balsum 45 Myrtus communis     46 Nepeta cataria Kattekruid   47 Nymphaea alba Waterlelie Swanneblom 48 Osmunda regalis Koningsvaren Plûmfear 49 Paeonia officinalis Pioen Pioenroas 50 Pastinaca sativa Pastinaak Bierwoartel 51 Petasites hybridus Groot hoefblad Grut hoefblêd 52 Picea abies Fijnspar Spjirre 53 Plantage lanceolata Smalle weegbree Hûnetonge 54 Plantago major Brede weegbree Weversblêd 55 Plantago media Ruige weegbree Rûch weversbled 56 Polygonum persicaria Perzikkruid Tûnreadskonk II 57 Polypodium vulgare Gewone eikvaren Iikfear 58 Potentilla reptans Vijfvingerkruid Hantsjeblêd XVIII 59 Potentilla erecta Tormentil Weewoartel IX 60 Primula veris Echte sleutelbloem Peaskeblom 61 Prunus padus Vogelkers Wylde sering 62 Pteridium aquilinum Adelaarsvaren Njirrekrûd 63 Quercus robur Zomereik Iik XI 64 Rosa canina Hondsroos Kantsjeroas 65 Salvia pratensis Veldsalie Wylde sealje 66 Sambucus ebulus Kruidvlier Krûdflear 67 Sambucus nigra Vlier Flear I 68 Sedum telephium ssp. telephium Gewone hemelsleutel Himellof 69 Sempervivum tectorum Huislook Hûslok 70 Sisymbrium officinale Gewone raket Raket 71 Sorbus aucuparia Lijsterbes Koetsebeibeam 72 Stachys officinalis Betonie   73 Taxus baccata Taxus Taksis 74 Viburnum opulus Gelderse roos Krûshoutbeam II Groep XXIV: Wormmiddelen en insecticiden 1 Allium sativum* Knoflook Knyflok 2 Artemisia maritima* Zee-alsem See-alsem 3 Chenopodium bonus-henricus Brave Hendrik   4 Cucurbita pepo Sierpompoen Klabats 5 Delphinium staphisagria Ridderspoor Ridderspoar 6 Dryopteris filix-mas* Mannetjesvaren Mantsjefear 7 Gentiana lutea Gele gentiaan   IV 8 Helianthus annuus* Zonnebloem Sinneblom 9 juglans regia Okkernoot Nutebeam IX 10 Pyrethrum cinerariaefolium* Pyrethrum   11 Tanacetum vulgare* Boerenwormkruid Wjirmkrûd 12 Thymus vulgaris Echte tijm Time I 13 Veratrum album Nieswortel   Groep XXV: Urine-drijvende middelen (zie ook VII) 1 Anthriscus sylvestris Flukekruid Piipkrûd 2 Betula pendula* Ruwe berk Bjirk 3 Filipendula ulmaria Moerasspirea Wyld geiteburd X 4 Fraxiniis excelsior Gewone es Esk VII 5 Gradola officinalis Genadekruid Genedekrûd II 6 Levisticum officinale* Lavas Lobbestrûk 7 Petroselinum crispum* Peterselie Peterseelje 8 Polygonum hydropiper Waterpeper Bitterblêd II 9 Saponaria officinalis Zeepkruid Sjippekrûd 10 Taraxacum palustre Paardebloem Hynsteblom XIV   N.B. Bloedsuikerspiegelverlagende geneeskruiden 1 Galega oftcinalis Galega   V 2 Phaseolus vulgaris Boon Beane 3 Urtica dioica Grote brandnetel Grutte brannettel VI   http://home.wanadoo.nl/m.bourgonjen/Apotheek/kruidhof.htm       Giftige planten: kamerplanten en snijbloemen       * Allamanda: waarschijnlijk gehele plant giftig     * Anemoon: meeste soorten giftig, vooral het sap     * Anthurium: vooral zeer jonge bladen en kolven giftig     * Asclepias: waarschijnlijk gehele plant giftig     * Azalea: gehele plant zeer giftig     * Christusdoorn: gehele plant giftig vanwege giftig melksap     * Clerodendrum: gehele plant giftig     * Clivia: gehele plant giftig, met name wortelstok en bladen giftig     * Croton: melksap matig giftig     * Dieffenbachia: gehele plant giftig     * Gatenplant: bladen en stengels giftig     * Gloriosa: gehele plant zeer giftig, met name de knollen     * Herfststijloos: gehele plant zeer giftig     * Hoya: gehele plant in meer of mindere mate giftig     * Hyacint: vooral bollen en zaad giftig     * Iris/Lis: gehele plant giftig     * Kamerbrem: gehele plant giftig     * Kegelsleutelbloem: gehele plant giftig     * Kerstroos: gehele plant giftig     * Kerstster/Poinsettia: gehele plant giftig vanwege giftig melksap     * Klimop: bessen en bladen giftig     * Lathyrus: vooral zaden giftig     * Lelietjes-van-dalen: gehele plant zeer giftig, met name bloemen en bessen     * Narcis: gehele plant giftig, met name de bol en het bloemenwater     * Oleander: gehele plant giftig, vooral de bladeren, zeer giftig     * Oranjeboompje: oranje-rode appeltjes matig giftig     * Philodendron: gehele plant giftig     * Sierpeper: vruchten mogelijk giftig, zeer scherp smakend     * Sneeuwklokje: gehele plant giftig     * Vinca: gehele plant zeer giftig, met name wortels     * Maretak: gehele plant giftig     * Zantedeschia: gehele plant giftig   TERUG MENU Giftige planten: tuinplanten en natuurplanten       * Akelei: gehele plant giftig, met name zaden     * Akeleiruit: gehele plant giftig     * Amerikaanse vogelkers: gehele plant giftig, met name schors en zaden     * Anemoon: meeste soorten giftig, vooral het sap     * Bastaardridderspoor: gehele plant zeer giftig, vooral blad en zaad     * Bergvlier: bladen, onrijpe bessen en schors zeer giftig     * Bilzekruid: gehele plant zeer giftig, met name wortels en zaden     * Bitterzoet: gehele plant zeer giftig, met name onrijpe bessen     * Blauwe regen: gehele plant giftig, vooral takken, peulen en zaden     * Blazenstruik: zaden en bladeren giftig     * Bolderik: gehele plant zeer giftig, vooral de zaden     * Boterbloem: gehele plant giftig     * Brem: gehele plant giftig     * Cimicifuga: gehele plant giftig     * Cotoneaster: gehele plant giftig, met name de bessen     * Doornappel: gehele plant zeer giftig, met name de wortels en zaden     * Erwtenstruik: zaden giftig, evenals waarschijnlijk de gehele plant     * Gevlekte aronskelk: gehele plant zeer giftig     * Gevlekte scheerling: gehele plant zeer giftig     * Gewone vogelmelk: gehele plant giftig     * Goudenregen: gehele plant zeer giftig, vooral de rijpe zaden     * Grootbloemige clematis: gehele plant giftig     * Heggerank: gehele plant giftig, vooral bessen en wortels     * Heksenmelk: gehele plant giftig, met name melksap en zaden     * Herftstijloos: gehele plant zeer giftig     * Hondspeterselie: gehele plant zeer giftig     * Hulst: bladeren en bessen giftig     * Hyacint: vooral bollen en zaden giftig     * Kardinaalsmuts: zaden, bladen en bast giftig, bladen zijn 's zomers giftiger dan in de herfst     * Karmozijnbes: gehele plant zeer giftig, met name wortels en onrijpe bessen     * Kijzerkroon: gehele plant, vooral de bol giftig     * Kerstroos: gehele plant giftig     * Kievitsbloem: gehele plant, vooral de bol giftig     * Klein kruiskruid: gehele plant giftig     * keurige wolfsmelk: melksap en zaden giftig     * Klimop: bessen en bladen giftig     * Lathyrus: vooral zaden giftig     * Laurierkers: gehele plant giftig     * Lelietje-van-dalen: gehele plant zeer giftig, met name bloemen en bessen     * Lupine: gehele plant giftig, vooral de zaden     * Maagdenpalm: gehele plant giftig     * Monnikskap: gehele plant zeer giftig, vooral de knollen     * Narcis: gehele plant giftig, met name de bol en het bloemenwater     * Overblijvend bingelkruid: vooral zaden en wortels giftig     * Paardebloem: melksap enigszins giftig     * Paardekastanje: bast, blad en vruchten giftig     * Pachysandra: gehele plant giftig     * Palmboompje: bladen en vruchten giftig     * Peperboompje: gehele plant zeer giftig, met name de bessen en de schors     * Reuzenberenklauw: sap kan ernstige huidontstekingen veroorzaken     * Rhododendron/Azalea: gehele plant is giftig     * Salomonszegel: vooral bessen giftig     * Slaapbol/blauwmaanzaad: gehele plant giftig, alleen zaden niet giftig     * Sneeuwklokje: bol en blad giftig     * Stinkende gouw: gehele plant zeer giftig, vooral het oranje-gele melksap     * Tabak: gehele plant giftig, behalve de rijpe zaden     * Taxus: gehele plant zeer giftig, alleen de zaadmantel niet     * Thuja: gehele plant zeer giftig     * Trollius: gehele plant giftig     * Vingerhoedskruid: gehele plant zeer giftig     * Voorjaarsadonis: gehele plant giftig     * Voorjaarszonnebloem: gehele plant giftig     * Waterscheerling: gehele plant zeer giftig, met name stengel en wortelstok     * Wegedoorn: gehele plant zeer giftig, onrijpe vruchten giftiger dan rijpe     * Wilde liguster: bast, bladen en bessen giftig     * Wildemanskruid: gehele plant giftig, vooral het sap     * Witte acacia: vooral bast en peulen giftig, de bloemen niet     * Wolfskers: gehele plant, vooral de bessen, zeer giftig, opname van gif door huid mogelijk     * Wonderboom: vooral zaden zeer giftig     * Zevenboom: gehele plant zeer giftig, met name de twijgjes     * Zomerklokje: bol en bladen giftig     * Zwarte nachtschade: gehele plant zeer giftig, vooral de onrijpe bessen   TERUG MENU Monitored by BelStat - Your Site Counts   http://users.skynet.be/avroonen/giftplanten.html   huidvriendelijke oliën Een groot aantal oliën is bijzonder huidvriendelijk. Bij normale toepassing zijn allergische reacties of irritaties uiterst zelden, maar ook niet geheel uit te sluiten. Daarom in twijfelgevallen altijd eerst testen. Enige van deze oliën kunnen bij de meeste mensen zelfs puur op de huid aangebracht worden.   Aniba rosaeodora Rozenhout Anethum graveolens Dille (hele kruid) Anthemis nobilis Roomse Kamille * Boswellia carterii Wierook Bursera delpechiana Linaloe Cananga odorata Ylang Ylang Cedrus atlantica Atlasceder Cinnamomum camphora Ho-Blad Citrus aurantium Neroli Commiphora myrrha/molmol Mirre Cupressus sempervirens Cipres Daucus carota Wortelzaad Elletaria cardamomum Kardamom Hyssopus officinalis Hysop   Iris germanica Iris Lavandula hybrida Lavandin Lavandula officinalis Lavendel Leptospermum scoparium Manuka Matricaria chamomilla Blauwe Kamille * Melaleuca viridiflora Niaouli Origanum majorana Marjolein Pelargonium graveolens Geranium Pogostemon patchouli Patchouli Rosa damaszena Roos Salvia sclarea Scharlei Santalum album Sandelhout Vetiveria zizanoides Vetiver * alleen verdund huidvriendelijk       oliën met fototoxische eigenschappen Dit zijn oliën of essencen die de werking van ultraviolette stralen op de huid versterken. Essentiële oliën die cumarinen bevatten werken bijv. sensibiliserend wat betekent dat deze moleculen zich aan de melaninecellen van de huid kunnen binden. De melaninecellen versterken hierdoor de absorbatie van het ultraviolette licht waardoor, afhankelijk van het huidtype, meer of minder sterke verbrandingen kunnen ontstaan. Cumarinen bevinden zich hoofdzakelijk in oliën die door persing worden gewonnen.   Er wordt geadviseerd geen Citrusoliën op de huid te gebruiken en indien wel de onderstaande verdunningen niet te overschreiden. Ook bij het gebruik van deze mengsels dient de huid 12 uur niet aan de ultraviolette stralen van zon of solarium blootgesteld te worden.   Angelica archangelica Engelwortel 0,78% Citrus bergamia Bergamot 0,4% Citrus aurantifolia Limoen 0,7% Citrus aurantium Pommerans 1,4% Citrus limon Citroen 2% Citrus paradisi Pompelmoes 4% Cuminum cyminum Komijn 0,4%   Lavandula officinalis Lavendel Levisticum officinale Lavas Lippia citriodora Citroenverbena Petrosellinum sativum Peterselie Ruta graveolens Wijnruit 0,78% Tagetes tenuifolia Afrikaantje 0,05%   Meerdere tests hebben aangetoond dat Sinaasappel, Citrus sinensis, en Mandarijn, Citrus reticulata, geen fototoxische werking bezitten, dit geldt eveneens voor de gedestilleerde Limoen, Citrus aurantifolia       voor kinderen geschikte oliën Gebruikook  bij kinderen uitsluitend de allerbeste kwaliteit oliën en neem oliën die vers zijn, afhankelijk van de soort olie max. 1 jaar oud. Overschrijd de in het recept aangegegeven hoeveelheid niet e n pas alleen sterke verdunningen toe, maximaal 1,5% in een basisolie. Ook kunt u uw neus als tester gebruiken, als de geur nog net waar te nemen is, is deze voor het kind sterk genoeg want kinderen hebben een veel betere reukzin dan volwassenen. U kunt natuurlijk ook uw kind zelf laten oordelen en verschillende oliën of mengsels laten proberen. Let wel op: de flesjes horen niet in handen van kinderen. De volgende oliën worden door de meeste kleintjes aangenaam gevonden.   Amyris, Amyris balsamifera Benzoe, Styrax tonkinensis Bergamot, Citrus bergamia Cajeput, Melaleuca leucadendra Ceder, Cedrus atlantica Citroen, Citrus limon Citroen Eucalyptus, Eucalyptus citriodora Citronella, Cymbopogon nardus/winterianus Cipres, Cupressus sempervirens Engelwortel, Angelika archangelica Hysop, Hyssopus decumbens Iriswortel, Iris pallida * Kamille blauw, Matricaria chamomilla Kamille Rooms, Anthemis nobilis Kaneel, Cinnamomum verum ** Komijn, Carum carvi ** Koriander, Coriandrum sativum   Lavendel, Lavandula officinalis Lemongrass, Cymbopogon flexuosus Linaloe, Bursdera delpechiana Mandarijn, Citrus reticulata * Manuka, Leptospermum scoparium Neroli, Citrus aurantium flos * Petitgrain, Citrus aurantium fol. Pomerans, Citrus aurantium Roos, Rosa damaszena/centifolia * Rozenhout, Aniba rosaeodora Sandelhout, Santalum album * Schwarzkümmel, Nigella sativa Strobloem, Helicrysum italicum ** Styrax, Liquidamber orientalis Tea Tree, Melaleuca alternifolia * Tijm, Thymus vulgaris ct. Linalool Venkel, Foeniculum vulgare ** Zilverspar, Abies alba     * niet bij baby`s onder 2 maanden / ** alleen onder deskundig toezicht gebruiken       huid-irriterende oliën Vooral fenol bevattende oliën kunnen bij gevoelige mensen de huid irriteren. Als de olie toch toegepast wordt, bijv. tijdens griep of verkoudheid, kan deze het beste op de robuuste huid van de voetzolen aangebracht worden. De verdunning mag ook in dit geval de 3% niet overschrijden.                                 Cinnamomum cassia Kassia Cinnamomum verum Kaneel schors en blad Syzygium aromaticum Kruidnagel Origanum vulgaris Oregano                                 Satureja hortensis/montana Bonenkruid   Thymus vulgaris Tijm Ct. thymol & Ct. carvacrol Myroxylon balsamum Perubalsam Oliën die rijk aan aldehyden zijn kunnen een gevoelige huid ook irriteren. Mengen met pineen- of limoneen- bevattende oliën kan de kans op irritatie verminderen. Kaneel aldehyde kan zeer irriterend werken en Citrusoliën moeten bij een warm bad voorzichtig gedoseerd worden, 10 druppels kunnen afhankelijk van de watertemperatuur en huidgevoeligheid al teveel zijn. Niet iedere zichbare reactie (rode vlekken) van de huid duidt op een allergie het kan een eenvoudige irritatie zijn die snel weer verdwijnt. Voordat een olie of één van zijn bestanddelen door het lichaam als allergeen gezien wordt moet het eerst door de huid opgenomen worden.  Bij de ontstane reactie wordt histamine gevormd wat kan lijden tot jeuk of een huiduitslag. Bij gevoelige personen dient een olie eerst getest te worden: neem daartoe de dubbele concentratie als die later gebruikt zal worden. Meng deze met basisolie, breng dit aan op de binnenkant van de onderarm en laat het 48 uur inwerken zonder de plek te wassen of te wrijven. Ontstaat een rode plek, jeuk, zwelling of zelfs blaasjes dan kan de betreffende olie niet toegepast worden. Perubalsem, overigens geen etherische olie maar een resinoide, is bekend als een zeer sterk allergeen.                                                                   oliën die de bloeddruk kunnen beinvloeden Mensen die last hebben van een te hoge bloeddruk dienen bij langdurig gebruik van oliën van lipbloemigen, behalve Lavendel of Melisse, regelmatig hun bloeddruk laten controleren daar deze oliën stimulerend werken.                                 kunnen licht bloeddrukverhogend werken   Hyssopus officinalis Hyssop Rosmarinus officinalis Rozemarijn Salvia officinalis Salie Thymus vulgaris Tijm     kunnen bloeddrukverlagend werken   Cananga odorata Ylang-Ylang Daucus carota Wortelzaad Santalum album Sandelhout Tagetes tenuifolia Afrikaantje         oliën die de oogdruk kunnen verhogen Cymbopogon flexuosus Lemongras Litsea cubeba Litsea Melissa officinalis Melisse           voorzichtig bij epilepsie met: Cinnamomum camphora Kamfer Foeniculum vulgare Venkel Hyssopus officinalis Hysop Mentha pulegium Poleimunt Myristica fragrans Nootmuskaat Petrosellinum sativum Peterselie   Pimpinella anisum Groene Anijs Rosmarinis officinalis Rozemarijn Salvia officinalis Salie Salvia sclarea Scharlei Thuja occidentalis Thuja Juniperus virginiana Ceder virginiana       niet gebruiken bij borstkanker Angelica archangelica Engelwortel Carum carvi Komijn Cupressus sempervirens Cipres Foeniculum vulgare Venkel   Pimpinella anisum Groen Anijs Salvia officinalis Salie Salvia sclarea Scharlei Vetiveria zizanoides Vetiver       oliën met hallucinerende werking Myristica fragrans Nootmuskaat Pimpinella anisum Anis Salvia sclarea Scharlei           oliën met mogelijke carcinome eigenschappen Acorus calamus Kalmoes Betula lenta Berk Juniperus oxycedrus Cade   Sassafras albidum Sassafras Thuja occidentalis Thuja           gebruik etherische oliën tijdens zwangerschap Over het gebruik van etherische oliën tijdens de zwangerschap bestaan veel tegenstrijdige berichten. Vast staat echter dat vrouwen het gebruik van alle emmenagoge (menstruatie stimulerende) oliën vooral in de eerste drie-vier maanden van de zwangerschap moeten vermijden Dit geldt in het bijzonder voor vrouwen die problemen tijdens eerdere zwangerschappen gehad hebben. Het embryo is in de eerste drie tot vier maanden bijzonder gevoelig en reageert op alle mogelijke storingen. Later kunnen "problematische" oliën indien gewenst wel gebruikt worden het liefst onder toezicht van bijv. een arts.                                 Gesteld kan worden dat alle oliën die bij de zwangerschap beter niet gebruikt kunnen worden ook bij baby`s en kleine kinderen niet toegepast mogen worden                                 Zwangere vrouwen hebben bijna altijd een zeer gevoelige reukzin zodat ze alle krachtige en penetrante geuren mijden. Ze kunnen er soms misselijk van worden. Dit beschermersinstinct kan bij de keuze van etherische olië goed van pas komen. Dus uitsluitend oliën gebruiken die werkelijk een fijn gevoel geven.                                 emmenagoge oliën Achillea millefolium Duizendblad Cinnamomum zeylandicum Kaneel Foeniculum vulgare var. dulce Venkel Melaleuca viridiflora Niaouli Myristica fragrans Nootmuskaat Pimpinella anisum Anijs Salvia officinalis Salie     mogelijk menstruatiecyclus stimulerend Artemisia dracunculus Dragon Chamomilla recutita Blauwe Kamille Commiphora molmol Mirre Cedrus atlantica Atlasceder Juniperus communis Jeneverbes Levisticum officinale Lavas Lippia citriodora Verveine Melaleuca leucadendron Cajeputi Mentha x piperita Pepermunt Ocimum basilicum Basilicum Origanum majorana Marjolein Rosa damaszena & centifolia Roos Rosmarinus officinalis Rozemarijn Salvia sclarea Scharlei Vetiveria zizanoides Vetiver   Enige aromatherapeuten zien Mirre en Roos niet als stimulerende oliën maar menen dat deze oliën hormoonregulerend werken. Tot door onderzoek hier meer zekerheid over verkregen is, adviseren wij deze oliën desondanks niet te gebruiken. Als uterotonisch (baarmoeder versterkend) en weeën stimulerend worden de onderstaande oliën gezien. Deze mogen slechts kort voor de geboorte gebruikt worden, uiteraard in overleg met arts of vroedvrouw.   Cymbopogon martini Palmarosa Foeniculum vulgare var. dulce Venkel Lippia citriodora Verveine Mentha x piperita Pepermunt Myristica fragrans Nootmuskaat Pimenta dioica Bay St. Thomas   Pimpinella anisum Anis Syzygium aromaticum Kruidnagel Thymus vulgaris ct. geraniol Tijm Bij voortijdige weeën kan Marjolein, Origanum majorana, een goede ondersteuning zijn, raadpleeg ook hier eerst een arts of vroedvrouw.   http://www.anthemis.nl/aromagevaar.htm   Alfabetisch overzicht van tijdens de zwangerschap te mijden kruiden                                   De meeste kruiden worden hier twee maal genoemd, éénmaal met de officiële Nederlandse naam, éénmaal met hun botanische naam, tenzij deze zeer sterk op elkaar lijken en alfabetisch vlak bij elkaar liggen...                                   Dit overzicht omvat de kruiden die terug te vinden zijn die terug te vinden zijn op de lijst die de kruiden omvat waarvan de verkoop in voorgedoseerde vorm door de Belgische wetgeving is toegestaan. Het zijn dus om kruiden waarvan het gebruik onder deskundige begeleiding over het algemeen weinig risico's inhoudt, doch die tijdens de zwangerschap toch dienen te worden vermeden. Hierna volgt ook nog een lijst van kruiden waarvan de verkoop in voorgedoseerde vorm niet is toegestaan, maar die nu en dan toch in theemengsels en dergelijke voorkomen.                                   Onderstaande lijst noemt de kruiden waarvan het gebruik onder vorm van thee, tinctuur, in tabletten of capsules afgeraden wordt. Houdt er rekening mee dat etherische olën in elk geval af te raden zijn - tenzij onder zeer gekwalificeerde begeleiding - dus ook van kruiden die hieronder niet vermeld worden.                                   Achillea millefolium - Duizendblad     In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, en ook de toepassing in de laatste weken van de zwangerschap. Acorus calamus - Kalmoes     In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, mits spaarzaam. Aesculus hippocastanum - Paardekastanje     Bevat hepatotoxische (= giftig voor de lever) looistoffen, daarom inwendig gebruik vermijden... Uitwendige toepassing kan wel interessant zijn. Griekse Alant - Inula helenium     Door de menstruatiebevorderende werking. Allium sativum - Knoflook     Mag matig gedoseerd als keukenkruid worden gebruikt.     Bevat echter prikkelende zwavelverbindingen, en hoge dosis moeten daarom vermeden worden, ook onder vorm van knoflookolie of knoflooksupplementen, en dit ook tijdens de borstvoeding.     Een gefermenteerd knoflookpreparaat met niet-prikkelende zwavelverbindingen is wel toegestaan. Aloë vera, Aloë ferox - Echte Aloë     Bevat anthrachinonen, en moet om die reden volledig vermeden worden. Een anthrochinon-vrij preparaat kan wel gebruikt worden (Aloe-Juice ®). Angelica archangelica - Engelwortel     Baarmoederprikkelend, en daarom te mijden in hogere dosering. Culinaire toepassing mag. Angelica sinensis - Chinese Engelwortel     Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling. Anijs - Pimpinella anisum     Baarmoederstimulerend in hoge doses. Kan spaarzaam worden toegepast als keukenkruid. Apium graveolens - Selder     De in de etherische olie aanwezig apiol heeft in hoge dosering een baarmoederstimulerende werking. Culinair gebruik is in bescheiden mate toegestaan, maar het zaad en ook seldersap moeten vermeden worden. Arctostaphylos uva-ursi - Beredruif     Ook te mijden tijdens borstvoeding. Armoriaca rusticana - Mierik(swortel)     Gebruik de verse wortel niet tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap (mosterdolie!). De gedroogde wortel hooguit zeer spaarzaam gebruiken. Basilicum - Ocimum basilicum     De aanwezige etherische olie heeft een baarmoederstimulerende werking, daarom slechts spaarzaam gebruiken als keukenkruid. Kan wel tijdens de bevalling. Bernagie, Komkommerkruid - Borago officinalis     Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Beredruit - Arctostaphylos uva-ursi     Ook te mijden tijdens borstvoeding. Betonie - Stachys officinalis     Hoge doseringen moeten worden vermeden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kleine hoeveelheden voor culinair gebruik zijn toegestaan, net zoals gebruik tijdens de bevalling. Bittere Sinaasappel - Citrus aurantium     Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie. Blaaswier - Fucus vesiculosus     Wordt omwille van het hoge jodiumgehalte en de daaruit eventueel voortvloeiende schildklierstimulerende werking best volledig vermeden. Borago officinalis - Bernagie, Komkommerkruid     Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Boswelia carterii - Wierook     Omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Calendula officinalis - Goudsbloem     Inwendig gebruik is af te raden omwille van de baarmoederstimulerende en de phyto-oestrogene werking en de aanwezigheid van alkaloïden. Het kruid kan na de bevalling wel erg nuttig zijn bij de verzorging van hechtingen en tepelkloven. Camellia sinensis - (groene) Thee     Beperk het gebruik tot maximaal twee kopjes per dag. Bevat alkaloïden, en kan leiden tot hartkloppingen en een versneld hartritme. Capsella bursa-pastoris - Herderstasje     Kan door de baarmoederstimulerende werking eventueel tot premature contracties leiden, daarom best helemaal vermijden. Kan wel tijdens en na de bevalling gebruikt worden. Capsicum annuum - Cayennepeper     De aanwezige etherische oliën hebben een baarmoederstimulerende werking. Bovendien kan het gebruik van het kruid een branderig gevoel in de slokdarm veroorzaken. Mag weliswaar in beperkte mate als keukenkruid worden toegepast, maar wordt onder deze vorm tijdens de borstvoeding toch best vermeden. Carum carvi - Karwij     Hoge doseringen moeten omwille van de baarmoederstimulerende werking vermeden worden. Kan wel spaarzaam worden toegepast als keukenkruid. Cascara - Rhamnus purshianus     Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend. Cayennepeper - Capsicum annuum     De aanwezige etherische oliën hebben een baarmoederstimulerende werking. Bovendien kan het gebruik van het kruid een branderig gevoel in de slokdarm veroorzaken. Mag weliswaar in beperkte mate als keukenkruid worden toegepast, maar wordt onder deze vorm tijdens de borstvoeding toch best vermeden. Chelidonium maius - Stinkende Gouwe     Door de aanwezigheid van alkaloïden en bitterstoffen sterk baarmoederstimulerend, en kan zelfs premature contracties veroorzaken. Daarom best volledig vermijden. Chinese Engelwortel - Angelica sinensis     Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling. Chicorium intybus - Chicorei     Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap. Cimifuga racemosa - Zilverkaars, Black Kohosh     Omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kan wel gebruikt worden in de laatste weken voor de zwangerschap en tijdens de bevalling. Cinamonum verum - Kaneel     Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik kan wel worden toegestaan, en ook gebruik tijdens de bevalling is mogelijk. Cinchona officinalis - Kinabast     Wordt best helemaal vermeden omwille van de aanwezigheid van alkaloïden en de baarmoederstimulerende werking. Bovendien wordt vermoed dat een aantal inhoudstoffen potentieel toxisch zijn voor de foetus. Citrus aurantium - bittere Sinaasappel     Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie. Cnicus benedictus - Gezegende Distel     Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken van de zwangerschap. Coffea sp. - Koffie     Wordt omwille van de aanwezige alkaloïden best zoveel mogelijk vermeden tijdens de zwangerschap. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap. Commiphora molmol - Mirre, Myrrhe     Hoge doseringen moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Lage doseringen zijn eventueel toegestaan, alsook gebruik tijdens de bevalling. Crocus sativus - Saffraan     Hoge doses moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik is wel toegestaan. Dioscorea villosa - Wilde Yam     door de baarmoederstimulerende werking best volledig te vermijden tijdens de zwangerschap, tenzij op voorschrift van een arts; mag eventueel wel gedurende de bevalling gebruikt worden. Gezegende Distel - Cnicus benedictus     Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken van de zwangerschap. Duizendblad - Achillea millefolium     In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, en ook de toepassing in de laatste weken van de zwangerschap. Engelwortel - Angelica archangelica     Baarmoederprikkelend, en daarom te mijden in hogere dosering. Culinaire toepassing mag. Fenegriek - Trigonella foenum-graecum     Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en phyto-oestrogene eigenschappen. Mag culinair in kleine hoeveelheden worden gebruikt. Framboos(blad) - Rubus idaeus     Zeker gedurende het eerste zwangerschapstrimester te mijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. In de laatste zes tot acht weken wordt het kruid wel interessant. Canadese Geelwortel - Hydrastis canadensis     Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan. Cat's Claw - Uncaria tomentosa     Best geheel vermijden. Chinese Engelwortel - Angelica sinensis     Vanwege de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking niet toegestaan. Kan eventueel wel zinvol zijn na de bevalling. Eugenia aromatica - Kruidnagel     Baarmoederstimulerend, best volledig te vermijden, tenzij eventueel tijdens de laatste zwangerschapsweken en de bevalling. Equisetum arvense - Heermoes     Bevat een voor de foetus te hoog gehalte silicium. Kortdurend gebruik onder medische begeleiding is eventueel toegestaan. Foeniculum vulgare - Venkel     In hoge dosering hebben de zaden een baarmoederstimulerende werking tgv de etherische olie. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan. Frangula alnus - Vuilboom, Sporkehout     Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt. Fucus vesiculosus - Blaaswier     Wordt omwille van het hoge jodiumgehalte en de daaruit eventueel voortvloeiende schildklierstimulerende werking best volledig vermeden. Canadese Geelwortel - Hydrastis canadensis     Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan. Gezegende Distel - Cnicus benedictus     Heeft een menstruatiebevorderende werking. Mag eventueel wel worden gebruikt tijdens de laatste weken v an de zwangerschap. Ginseng (Aziatische, Amerikaanse)- Panax ginseng, P. Quinguefolius     Hoogstens kortdurend gebruiken, zoniet bestaat er een risico dat vrouwelijke babies een teveel aan mannelijke kenmerken vertonen Glycyrrhizza glabra - Zoethout     Afgeraden omwille van de menstruatiebevorderende werking en de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende eigenschappen. Daarenboven kan het kruid vochtvasthoudend en bloeddrukverhogend werken. Matig gebruik als keukenkruid is wel toegestaan; Gossypium herbaceum - Katoenstruik     Wordt omwille van zijn baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking best helemaal vermeden. Goudsbloem - Calendula officinalis     Inwendig gebruik is af te raden omwille van de baarmoederstimulerende en de phyto-oestrogene werking en de aanwezigheid van alkaloïden. Het kruid kan na de bevalling wel erg nuttig zijn bij de verzorging van hechtingen en tepelkloven. Griekse Alant - Inula helenium     Door de menstruatiebevorderende werking. Hartgespan - Leonurus cardiaca     Wordt bij voorkeur vermeden omwille van de menstruatiebevorderende en zwak baarmoederstimulerende werking. Kan om die reden eventueel wel vanaf de laatste zwangerschapsweken en tijdens de bevalling worden toegepast. Hedeoma pulegioides - Amerkikaanse Polei     Sterk baarmoederstimulerend. Volledig te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Heermoes - Equisetum arvense     Bevat een voor de foetus te hoog gehalte silicium. Kortdurend gebruik onder medische begeleiding is eventueel toegestaan. Herderstasje - Capsella bursa-pastoris     Kan door de baarmoederstimulerende werking eventueel tot premature contracties leiden, daarom best helemaal vermijden. Kan wel tijdens en na de bevalling gebruikt worden. Hop - Humulus lupulus     Omwille van het gehalte aan phyto-oestrogenen. Humulus lupulus - Hop     Omwille van het gehalte aan phyto-oestrogenen. Hydrastis canadensis - Canadese Geelwortel     Werkt door de aanwezigheid van bitterstoffen en alkaloïden baarmoederstimulerend, en kan eventueel zelfs tot premature contracties leiden. Best helemaal te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Tijdens de bevalling zelf is het gebruik eventueel toegestaan. Hyssopus officinalis - Hyssop     Baarmoederstimulerend indien gebruikt in hoge doseringen. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is wel toegestaan. IJzerhard - Verbena officinalis     In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling. Inula helenium - Griekse Alant     Door de menstruatiebevorderende werking. Jeneverbes - Juniperus communis     Werkt baarmoederstimulerend door het gehalte aan etherische oliën en de bitterstoffen. Wordt daarom onder elke vorm vermeden, met uitzondering van een eventuele toepassing tijdens de bevalling. Juniperus communis - Jeneverbes     Werkt baarmoederstimulerend door het gehalte aan etherische oliën en de bitterstoffen. Wordt daarom onder elke vorm vermeden, met uitzondering van een eventuele toepassing tijdens de bevalling. Kalmoes - Acorus calamus     In hoge dosering is het kruid baarmoederstimulerend, dit door de aanwezigheid van etherische oliën en bitterstoffen. Culinair gebruik is wel toegestaan, mits spaarzaam. Karwij - Carum carvi     Hoge doseringen moeten omwille van de baarmoederstimulerende werking vermeden worden. Kan wel spaarzaam worden toegepast als keukenkruid. Katoenstruik - Gossypium herbaceum     Wordt omwille van zijn baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking best helemaal vermeden. Zure Kers - Prunus cerasus     Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen. Kinabast - Cinchona officinalis     Wordt best helemaal vermeden omwille van de aanwezigheid van alkaloïden en de baarmoederstimulerende werking. Bovendien wordt vermoed dat een aantal inhoudstoffen potentieel toxisch zijn voor de foetus. Knoflook - Allium sativum     Mag matig gedoseerd als keukenkruid worden gebruikt.     Bevat echter prikkelende zwavelverbindingen, en hoge dosis moeten daarom vermeden worden, ook onder vorm van knoflookolie of knoflooksupplementen, en dit ook tijdens de borstvoeding.     Een gefermenteerd knoflookpreparaat met niet-prikkelende zwavelverbindingen is wel toegestaan. Koffie - Coffea sp.     Wordt omwille van de aanwezige alkaloïden best zoveel mogelijk vermeden tijdens de zwangerschap. Lees ook: AnneTannes Kruidenklets over Koffie en Cichorei tijdens de zwangerschap. Komkommerkruid, Bernagie - Borago officinalis     Te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kruidnagel - Eugenia aromatica     Baarmoederstimulerend, best volledig te vermijden, tenzij eventueel tijdens de laatste zwangerschapsweken en de bevalling. Lavandula angustifolia - Lavendel     Omwille van de aanwezigheid van etherische olie en bitterstoffen. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan. Lavas - Levisticum officinale     Werkt in hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Kan nuttig zijn bij een moeizame en traag verlopende bevalling. Lavendel - Lavandula angustifolia     Omwille van de aanwezigheid van etherische olie en bitterstoffen. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan. Leonuris cardiaca - Hartgespan     Wordt bij voorkeur vermeden omwille van de menstruatiebevorderende en zwak baarmoederstimulerende werking. Kan om die reden eventueel wel vanaf de laatste zwangerschapsweken en tijdens de bevalling worden toegepast. Levisticum officinale - Lavas     Werkt in hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Kan nuttig zijn bij een moeizame en traag verlopende bevalling. Lijnzaad - Linum ussitatissimum     Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking. Linum ussitatissimum - Lijnzaad     Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking. Maagdenpalm - Vinca minor     Baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Maretak - Viscum album     In de eerste plaats omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking, maar ook omdat sommige toxische bestanddelen wellicht de placenta passeren. Bij voorkeur volledig te vermijden dus. Mariadistel - Silybum marianum     Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Echte Marjolein - Origanum majorana     Hoogstens spaarzaam gebruiken als keukenkruid, omwille van de baarmoederstimulerende werking. Wilde Marjolein, Oregano - Origanum vulgare     Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid. Mentha pulegium - Polei, Poleimunt     Absoluut te mijden omwille van de sterk baarmoederstimulerende tot abortieve werking. Ook te mijden tijdens de borstvoeding. Mierik(swortel) - Armoriaca rusticana     Gebruik de verste wortel niet tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap (mosterdolie!). De gedroogde wortel hooguit zeer spaarzaam gebruiken. Mirre, Myrrhe - Commiphora molmol     Hoge doseringen moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Lage doseringen zijn eventueel toegestaan, alsook gebruik tijdens de bevalling. Moederkruid - Tanacetum parthenium     De anthrachinonen kunnen baarmoederstimulerend werken en premature contracties veroorzaken. Best volledig vermijden. Myristica fragrans - Nootmuskaat     Kan de prostaglandinesynthese (en vandaar bv de bloedstolling) beïnvloeden, en de etherische olie bevat hallucinogenen die ook een invloed kunnen hebben op de foetus. Vermijd het kruid daarom, tenzij in minimale hoeveelheden en dit enkel gedurende de laatste weken van de zwangerschap. Nasturtium officinale - Waterkers     Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Nootmuskaat - Myristica fragrans     Kan de prostaglandinesynthese (en vandaar bv de bloedstolling), en de etherische olie bevat hallucinogenen die ook een invloed kunnen hebben op de foetus. Vermijd het kruid daarom, tenzij in minimale hoeveelheden en dit enkel gedurende de laatste weken van de zwangerschap. Ocimum basilicum - Basilicum     De aanwezige etherische olie heeft een baarmoederstimulerende werking, daarom slechts spaarzaam gebruiken als keukenkruid. Kan wel tijdens de bevalling. Origanum majorana - Echte Marjolein     Hoogstens spaarzaam gebruiken als keukenkruid, omwille van de baarmoederstimulerende werking. Origanum vulgare - Oregano, Wilde Marjolein     Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid. Oregano, Wilde Marjolein - Origanum vulgare     Baarmoederstimulerend in hoge dosering. Hoogstens spaarzaam doseren als keukenkruid. Paardekastanje - Aesculus hippocastanum     Bevat hepatotoxische looistoffen, daarom inwendig gebruik vermijden... Uitwendige toepassing kan wel interessant zijn. Panax ginseng, P. Quinguefolius - Aziatische, Amerikaanse Ginseng     Hoogstens kortdurend gebruiken, zoniet bestaat er een risico dat vrouwelijke babies een teveel aan mannelijke kenmerken vertonen Passiebloem - Passiflora incarnata     Door de aanwezigheid van anthrachinonen en etherische olie is er een duidelijke baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Dit kruid daarom best volledig vermijden. Passiflora incarnata - Passiebloem     Door de aanwezigheid van anthrachinonen en etherische olie is er een duidelijke baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Dit kruid daarom best volledig vermijden. Peterselie - Petroselinum crispum     Door de apiol in de etherische olie zijn hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid kan wel, maar gebruik van het zaad en de wortel moet vermeden worden. Petroselinum crispum - Peterselie     Door de apiol in de etherische olie zijn hoge doseringen baarmoederstimulerend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid kan wel, maar gebruik van het zaad en de wortel moet vermeden worden. Pimpinella anisum - Anijs     Baarmoederstimulerend in hoge doses. Kan spaarzaam worden toegepast als keukenkruid. Polei, Poleimunt - Mentha pulegium     Absoluut te mijden omwille van de sterk baarmoederstimulerende tot abortieve werking. Ook te mijden tijdens de borstvoeding. Amerkikaanse Polei - Hedeoma pulegioides     Sterk baarmoederstimulerend. Volledig te mijden, ook tijdens de borstvoeding. Prunus cerasus - Zure Kers     Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen. Chinese/Russische Rabarber - Rheum palmatum     Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend. Rhamnus catharticus - Wegedoorn     Te vermijden omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen. Rhamnus purshianus - Cascara     Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend. Rheum palmatum - Chinese/Russische Rabarber     Bevat anthrachinonen en alkaloïden en is daardoor baarmoederprikkelend en menstruatiebevorderend. Roosmarijn - Rosmarinus officinalis     Baarmoederstimulerend in hoge doses. Culinair gebruik is wel toegestaan. Rosmarinus officinalis - Roosmarijn     Baarmoederstimulerend in hoge doses. Culinair gebruik is wel toegestaan. Rubus idaeus - Framboos(blad)     Zeker gedurende het eerste zwangerschapstrimester te mijden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. In de laatste zes tot acht weken wordt het kruid wel interessant. Rumex acetosa, Rumex patienta - Veldzuring, Spinaziezuring     Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen. Saffraan - Crocus sativus     Hoge doses moeten vermeden worden omwille van de baarmoederstimulerende eigenschappen. Culinair gebruik is wel toegestaan. Salie - Salvia officinalis     Het gebruik van hoge dosissen moet vermeden worden omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking, en omwille van het gehalte aan bitterstoffen. Kleine hoeveelheden mogen culinair gebruikt worden. Gebruik tijdens de bevalling is mogelijk, maar opnieuw vermijden tijdens borstvoeding. Salvia officinalis - Salie     Het gebruik van hoge dosissen moet vermeden worden omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking, en omwille van het gehalte aan bitterstoffen. Kleine hoeveelheden mogen culinair gebruikt worden. Gebruik tijdens de bevalling is mogelijk, maar opnieuw vermijden tijdens borstvoeding. Sambucus nigra - Gewone Vlier     Enkel het gebruik van schors en blad moet vermeden worden. Selder - Apium graveolens     De in de etherische olie aanwezig apiol heeft in hoge dosering een baarmoederstimulerende werking. Culinair gebruik is in bescheiden mate toegestaan, maar het zaad en ook seldersap moeten vermeden worden. Senna alexandrina - Senna     Omwilee van de baarmoederprikkelende anthrachinonen en de menstruatiebevorderende werking. Ook vermijden tijdens het zogen (krampjes bij de baby!) Silybum marianum - Mariadistel     Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Bittere Sinaasappel - Citrus aurantium     Omwille van de bitterstoffen en de etherische olie. Spinaziezuring, Veldzuring - Rumex patienta, Rumex acetosa     Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen. Sporkehout, Vuilboom - Frangula alnus     Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt. Stachys officinalis - Betonie     Hoge doseringen moeten worden vermeden omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kleine hoeveelheden voor culinair gebruik zijn toegestaan, net zoals gebruik tijdens de bevalling. Stinkende Gouwe - Chelidonium maius     Door de aanwezigheid van alkaloïden en bitterstoffen sterk baarmoederstimulerend, en kan zelfs premature contracties veroorzaken. Daarom best volledig vermijden. Tanacetum parthenium - Moederkruid.     De anthrachinonen kunnen baarmoederstimulerend werken en premature contracties veroorzaken. Best volledig vermijden. Echte Tijm, Wilde Tijm - Thymus vulgaris, Thymus serpyllum     De aanwezige etherische olie is waarschijnlijk in hoge dosis baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Thymus vulgaris, Thymus serpyllum - Echte Tijm, Wilde Tijm     De aanwezige etherische olie is waarschijnlijk in hoge dosis baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. (groene) Thee - Camellia sinensis     Beperk het gebruik tot maximaal twee kopjes per dag. Bevat alkaloïden, en kan leiden tot hartkloppingen en een versneld hartritme. Trigonella foenum-graecum - Fenegriek     Hoge doseringen vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en phyto-oestrogene eigenschappen. Mag culinair in kleine hoeveelheden worden gebruikt. Uncaria tomentosa - Cat's Claw     Best geheel vermijden. Valeriana officinalis     Best geheel vermijden. Veldzuring, Spinaziezuring - Rumex patienta, Rumex acetosa     Omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen. Venkel - Foeniculum vulgare     In hoge dosering hebben de zaden een baarmoederstimulerende werking tgv de etherische olie. Spaarzaam culinair gebruik is toegestaan. Verbena officinalis -ijzerhard     In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling. Vinca minor - Maagdenpalm     Baarmoederstimulerend en menstruatiebevorderend. Viscum album - Maretak     In de eerste plaats omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking, maar ook omdat sommige toxische bestanddelen wellicht de placenta passeren. Bij voorkeur volledig te vermijden dus. Vlas (ic Lijnzaad) - Linum ussitatissimum     Omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende werking. Vlier - Sambucus nigra     Enkel het gebruik van schors en blad moet vermeden worden. Vuilboom, Sporkehout - Frangula alnus     Door de eventueel baarmoederprikkelende anthrachinonen; mag volgens bepaalde auteurs wel in bescheiden hoeveelheid en niet te langdurig gebruikt wordt. Waterkers - Nasturtium officinale     Omwille van de menstruatiebevorderende werking. Spaarzaam gebruik als keukenkruid is toegestaan. Wegedoorn - Rhamnus catharticus     Te vermijden omwille van de aanwezigheid van baarmoederprikkelende anthrachinonen. Wierook - Boswelia carterii     Omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende werking. Wilde Yam - Dioscorea villosa     door de baarmoederstimulerende werking best volledig te vermijden tijdens de zwangerschap, tenzij op voorschrift van een arts; mag eventueel wel gedurende de bevalling gebruikt worden. IJzerhard - Verbena officinalis     In hoge doses te vermijden omwille van de baarmoederstimulerende en menstruatiebevorderende eigenschappen. Kan wel van pas komen tijdens de bevalling. Zilverkaars, Black Kohosh - Cimifuga racemosa     Omwille van de baarmoederstimulerende werking. Kan wel gebruikt worden in de laatste weken voor de zwangerschap en tijdens de bevalling. Zoethout - Glycyrrhizza glabra     Afgeraden omwille van de menstruatiebevorderende werking en de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende eigenschappen. Daarenboven kan het kruid vochtvasthoudend en bloeddrukverhogend werken. Matig gebruik als keukenkruid is wel toegestaan; Zure Kers - Prunus cerasus     Baarmoederstimulerend door de aanwezigheid van bitterstoffen.                                   Overzicht van niet toegestane kruiden                                   Van onderstaande lijst van kruiden is de verkoop in voorgedoseerde vorm niet toegestaan. Toch komen ze soms nog voor in een gemengde kruidenthee of een ander gemengd kruidenpreparaat. Tijdens de zwangerschap is het gebruik ervan natuurlijk helemaal af te raden.                                       * Alsem - Artemisia absinthum     * Artemisia abrotanum - Citroenkruid     * Artemisia absinthum - Alsem     * Berberis vulgaris - zuurbes     * Bloedwortel - Sanguinaria canadensis     * Boerenwormkruid - Tanacetum vulgare     * Brem - Cytisus scoparius     * Caulophyllum thalictroides     * Citroenkruid - Artemisia abrotanum     * Colchicum autumnale - Herfsttijloos     * Cytisus scoparius - Brem     * Dryopterus felix-mas - Mannetjesvaren     * Ephedra sinica - zeedruif     * Glidkruid - Scutellaria galericulata     * Groot Hoefblad - Petasites officinalis     * Karmozijnbes - Phytolacca sp.     * Klein Hoefblad - Tussilago farfara     * Lobelia - Lobelia inflata     * Lobelia inflata - Lobelia     * Mannetjesvaren - Dryopteris felix-mas     * Petasites officinalis - Groot hoefblad     * Phytolacca sp. - Karmozijnbes     * Podophyllum peltatum - Voetblad     * Pulsatilla vulgaris - Wildemanskruid     * Ricinus communis - Wonderboom     * Sanguinaria canadensis - Bloedwortel     * Sassafras officinalis - Sassafras     * Scutelaria galericulata - Glidkruid     * Smeerwortel - Symphytum officinalis, uitwendig gebruik is wel toegestaan.     * Symphytum officinalis - Smeerwortel, uitwendig gebruik is wel toegestaan.     * Ruta graveolens - Wijnruit     * Tanacetum vulgare - Boerenwormkruid     * Tussilago farfara - Klein Hoefblad     * Urginea maritima - Zeeui     * Voetblad - Podophyllum peltatum     * Wildemanskruid - Pulsatilla vulgaris     * Wijnruit - Ruta graveolens     * Wonderboom - Ricinus communis     * Zeedruif - Ephedra sinica     * Zeeui - Urginaria maritima     * Zuurbes - Berberis vulgaris                                     < Vorige [ terug ] http://www.annetanne.be/content/view/45/51/#a                                   Zwangerschapskwaaltjes en kruidenremedies Aambeien                                   (gefermenteerde) Knoflook - Allium sativum     Verbetert de bloedcirculatie in het algemeen. Toverhazelaar - Hamamelis virginiana     Op compressen of in anale zalven. Adstringerend. Sint-Janskruid - Hypericum perforatum     Sint-Jansolie of een zalf op basis van Sint-Janskruid lokaal aanbrengen tegen de pijn en de ontsteking (bij voorkeur gekoeld). Symphytum officinale - Smeerwortel, Duizendblad - Achillea millefolium     Een zitbad in een aftreksel van deze kruiden in combinatie met zeezout. Niet inwendig gebruiken! Vlozaad - Plantago ovata     Vlozaad is mild laxerend doordat het de massa van de stoelgang doet toenemen door zijn vochtopnemend vermogen. Hierdoor in de consistentie van de stoelgang ook zachter.                                   Daarnaast kan men lokaal eventueel een zalf toepassen op basis van Smeerwortel ( Symphytum officinale), Goudsbloem (Calendula officinalis), Paardekastanje ( Aesculus hippocastanum), Toverhazelaar ( Hamamelis virginiana), Duizendblad (Achillea millefolium) en / of Smalle weegbree ( Plantago lanceolata). Anemie                                   Grote Brandnetel - Urtica dioica Alfalfa, luzerne - Medicago sativa     Omwille van het hoge gehalte aan ijzer (bloedarmoede tijdens de zwangerschap is meestal ijzergebreksanemie).                                   Beenkrampen                                   Grote Brandnetel - Urtica dioica Alfalfa, luzerne - Medicago sativa     omwille van het gehalte aan Calcium Gelderse Roos - Viburnum opulus Sneeuwbal - Viburnum prunifolium     Werken ontkrampend.                                   Bloedarmoede                                   Zie Anemie Braakneigingen                                   Zie misselijkheid Constipatie                                   Ispaghula/vlozaad - Plantago ovata     bulklaxativum dat de darminhoud vergroot en zachter maakt. Paardebloem - Taraxacum officinale, vnml. de wortel     Stimuleert de leverfunctie en de spijsvertering. Haverzemelen - Avena sativa     bulklaxativum dat de darminhoud vergroot en zachter maakt.                                   Diarree                                   Tormentilwortel - Potentilla erecta     Omwille van de samentrekkende werking. Framboos - Rubus idaeus     Enkel vanaf het tweede zwangerschapstrimester!!!     Omwille van de samentrekkende werking                                   Hoge Bloeddruk                                   Steeds onder toezicht van een arts toepassen! Zie ook de kruiden bij Oedeem                                   Meidoorn - Crataegus monogyna     Ondersteunt het hart en ontspant de bloedvaten. (Gefermenteeerde knoflook     Ondersteunt de circulatie Paardebloem - Taraxacum officnalis     Door de vochtafdrijvende werking.                                   Hypertensie                                   Zie: hoge bloeddruk Keelpijn                                   Gember - Zingiber officinalis, Echinacea en/of Vlier - Sambucus nigra (bloesem of bessen)     Alles matig gedoseerd Framboosblad - Rubus idaeus     Spoelen, gorgelen... maar niet in het eerste trimester                                   Leverproblemen, Leverondersteunend                                   Kamille - Matricharia recutita Pepermunt - Mentha piperita Citroenmelisse - Melissa officinalis     Een combinatie van de drie voorgaande, in matige dosis, niet te langdurig gebruiken Gember - Zingiber officinalis Moerasspirea - Filipendula ulmaria                                   Miskraam, Abortus (voorkomen van...)                                   Enkel op advies van arts!!!                                   Gelderse roos - Viburnum opulus) en Sneeuwbal - Viburnum prunifolium     Ontkrampen de baarmoeder Framboosblad - Rubus idaeus     Ontspant de baarmoeder Grote brandnetel - Urtica diocia     Ontkrampend door de rijkdom aan calcium . Wilde Yam - Dioscorea villosa     Enkel op advies van arts!!!                                   Misselijkheid                                   Gember - Zingiber officinalis     Matig gedoseerd! Kamille - Matricaria recutita, Pepermunt - Mentha piperita en Citroenmelisse - Melissa officinalis     In matige dosering, onderling gecombineerd of met gember. Framboosblad - Rubus idaeus     Enkel in tweede en derde trimester! Pepermunt - Mentha piperata     Enkele druppels e.o. op een zakdoek aanbrengen en regelmatig inhaleren     Volgende etherische oliën kunnen eventueel verdampt worden. (Nooit inwendig gebruiken!): Lavendel ( Lavandula angustifolia), Kamille ( Matricaria recutita), Gember ( Zingiber officinale) of Sandelhout ( Santalum album)                                   Nervositeit                                   Kamille - Matricaria recutita), Citroenmelisse - Melisse officinalis     Matig doseren Haver - Avena satova IJzerhard - Verbena officinalis en Hartgespan - Leonurus cardiaca     enkel gedurende de laatse weken; tegen angst en spanning rond de nakende bevalling en moederschap. Lavendel - Lavandula officinalis     Etherische olie in het badwater                                   Obstipatie                                   Zie constipatie Ochtendziekte                                   Zie misselijkheid Pre-eclampsie                                   Zie: Hoge bloeddruk. Steeds onder dokterstoezicht! Rugpijn                                   Gelderse Roos - Viburnum opulus     Ontspant de spieren. Moerasspirea - Filipendula ulmaria     Pijnstillend Lavendel - Lavandula angustifolia, Kamille - Matricharia recutita Massage met de etherische olie van deze kruiden in een dragerolie.                                   Schimmelinfectie (vaginaal)                                   Kamille - Matricharia recutita, Tijm - Thymus vulgaris, Venkel - Foeniculum vulgare     Spoelen met een aftreksel van gelijke delen van deze drie kruiden Teatree - Melaleuca alternifolia     Spoelen of compressen. 5 ml op een halve liter water.                                   Slapeloosheid                                   Kamille - Matricaria recutita, Citroenmelisse - Melissa officinalis     Matig doseren. Meidoorn - Crataegus monogyna / laevigata     Als aftreksel Lavendel - Lavandula angustifolia, Kamille - Matricharia recutita     Etherische olie in lage dosis in het badwater, of met een concentratie van maximaal 5% in dragerolie voor massage.                                   Spanning                                   Zie nervositeit Spataderen                                   Gefermenteerde knoflook - Allium sativum     verbetert algemeen de bloedcirculatie. Toverhazelaar - Hamamelis virgiana, Paardekastanje - Aesculus hippocastanum     Compressen of zalf op basis van deze kruiden. Cipres - Cupressus sempervirens     Lage dosis etherische olie in het badwater.                                   Spierkrampen                                   Zie Beenkrampen Spierpijn                                   Zie rugpijn. Stress                                   Zie nervositeit Striae                                   Aloë vera-gel of 1/2 kop olijfolie gemengd met Alo¨ vera gel, met daarin 6 opengesneden capsules Vit E Smeerwortel - Symphytum officinale     Als zalf Etherische oliën     na de eerste trimester : op een mengesel van 20 ml tarwekiemolie en 100 ml zoete amandelolie: 15 druppels e.o. van Lavendel ( lavandula angustifolia) en 5 druppels van e.o. van Mandarijn ( Citrus reticulata) of Oranjebloesem ( Citrus aurantium)     Goudsbloemolie - Calendula officinalis, met e.o. van lavendel - Lavandula angustifolia)                                   Oedeem                                   Zie: Vochtopstapeling Verkoudheid                                   Gember - Zingiber officinalis, Echinacea en/of Vlier - Sambucus nigra (bloesem of bessen)     Alles matig gedoseerd Framboosblad - Rubus idaeus     Spoelen, gorgelen... maar niet in het eerste trimester                                   Vermoeidheid                                   Grote brandnetel - Urtica dioica     mineralenrijk (Calcium, Ijzer, zwavel, kalium....), vitaminerijk (A, C, E, K) , chlorophyl (ontgiftend), urinedrijvend Paardebloem - Taraxacum officinale     urinedrijvend, leverstimulerend, mineralenrijk, spijsverteringsbevorderend     Alfalfa, Luzerne - Medicago sativa mineralen-, vitaminen - en aminozurenrijk                                   Verstopping                                   Zie constipatie Vochtopstapeling                                   Raadpleeg steeds eerst een arts!                                   Moerasspirea - Filipendula ulmaria     urinedrijvend, ontgiftend Paardebloem - Taraxacum officinale (vnml. het kruid)     Urinedrijvend Grote brandnetel - Urtica dioica     vochtafdrijvend, ontgiftend Articum lappa - Grote Klis (wortel)     vochtafdrijvend, ontgiftend                                   Weeën (vroegtijdig, vals)                                   Steeds een arts raadplegen!!!                                   Gelderse Roos - Viburnum opulus                                   Winderigheid                                   Kamille - Matricaria recutita, pepermunt - Mentha piperita en Citroenmelisse - Melissa officinalis     Matig doseren, en niet langdurig gebruiken...                                   Zwangerschapsstriemen                                   Zie: Striae (Terug naar boven) Kruiden voor gebruik vanaf het derde zwangerschapstrimester of vlak voor, tijdens en na de bevalling                                   Een aantal kruiden moet in het begin van de zwangerschap vermeden worden, maar kan later zeer goede diensten bewijzen. Verschillende van deze kruiden kunnen als 'baarmoederversterkend' beschouwd worden. Omwille van de aanwezige risico's geldt altijd: enkel op voorschrift van arts of therapeut.                                   Alchemilla vulgaris - Vrouwenmantel     Tijdens de bevalling: weeënbevorderend.     Toegediend na de bevalling zorgt het voor een herstel van de baarmoeder en een terugkeer naar het normale volume; voorkomt baarmoeder verzakking ( prolaps) Angelica sinensis - Chinese Engelwortel, Dong Quai     Tijdens de bevalling ingenomen, zorgt het voor een regelmatige en gecoördineerde contracties     Na de bevalling ingenomen zorgt het voor sneller herstel van de baarmoeder, helpt postnatale depressie te voorkomen. Framboos(blad) - Rubus idaeus     Tijdens het laatste zwangerschapstrimester werkt het kruid als een baarmoedertonicum (versterkt de baarmoeder), en versterkt het ook de bekkenbodemspieren. Het voorkomt premature contracties en bereid de baarmoeder op de bevalling voor. Framboosblad werkt ontspannend en rustgevend en vermindert beenkrampen, en bevat veel nuttige voedingsstoffen     Tijdens de bevalling zorgt het kruid voor meer efficiënte contracties met minder pijn, versnelt en vergemakkelijkt daardoor de bevalling en zorgt tevens voor een meer ontspannen bevalling     Door de versterkende invloed op de baarmoeder zal het kruid na de bevalling het bloedverlies kunnen verminderen. Het bevordert het herstel van baarmoeder en vagina na de geboorte en zorgt voor het herstel van een normale omvang van spanning in de baarmoeder. Cimifuga racemosa - Zilverkaars     Kan worden gebruikt tijdens de bevalling en zal dan door een oxytocine-achtige werking de weeën bevorderen. De weeën worden effectiever, regelmatiger en minder pijnlijk. Dioscorea - Wilde Yam     Enkel onder dokterstoezicht te gebruiken!     Ontkrampend middel van de baarmoeder, interessant voor vrouwen die geregeld premature contracties hebben of al meerdere miskramen hadden.     Algemeen krampwerend, en verminderd ochtendziekte (die weliswaar zelden voorkomt na het eerste trimester) Eugenia aromatica - Kruidnagel     Enkel onder dokterstoezicht!     Tijdens de laatste week van de zwangerschap ingenomen werkt het versterkend en krampwerend in op de baarmoeder. Fenegriek - Trigonella foenum-graecum     Tijdens de laatste zes weken van de zwangerschap ingenomen bevordert het de tonus en de elasticiteit van de baarmoeder Hartgespan - Leonurus cardiaca     Toegediend in de laatste weken van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige en krachtige weeën; voorkomt ineffectieve, te krampachtige of pijnlijke weeën; zorgt tevens voor een ontspannen en rustig gevoel, helpt dus tegen angsten en spanningen rond de bevalling en het aanstaande moederschap. Kruidnagel - Eugenia aromatica     Enkel onder dokterstoezicht!     Tijdens de laatste week van de zwangerschap ingenomen werkt het versterkend en krampwerend in op de baarmoeder. Leonurus cardiaca - Hartgespan     Toegediend in de laatste weken van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige en krachtige weeën; voorkomt ineffectieve, te krampachtige of pijnlijke wee¨n; zorgt tevens voor een ontspannen en rustig gevoel, helpt dus tegen angsten en spanningen rond de bevalling en het aanstaande moederschap. Rubus idaeus - Framboos(blad)     Tijdens het laatste zwangerschapstrimester werkt het kruid als een baarmoedertonicum (versterkt de baarmoeder), en versterkt het ook de bekkenbodemspieren. Het voorkomt premature contracties en bereid de baarmoeder op de bevalling voor. Framboosblad werkt ontspannend en rustgevend en vermindert beenkrampen, en bevat veel nuttige voedingsstoffen     Tijdens de bevalling zorgt het kruid voor meer efficiënte contracties met minder pijn, versnelt en vergemakkelijkt daardoor de bevalling en zorgt tevens voor een meer ontspannen bevalling     Door de versterkende invloed op de baarmoeder zal het kruid na de bevalling het bloedverlies kunnen verminderen. Het bevordert het herstel van baarmoeder en vagina na de geboorte en zorgt voor het herstel van een normale omvang van spanning in de baarmoeder. Sneeuwbal - Viburnum prunifolium     (Mag ook in het eerste trimester gegeven worden)     Toegediend op het einde van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige normale weeën Trigonella foenum-graecum - Fenegriek     Tijdens de laatste zes weken van de zwangerschap ingenomen bevordert het de tonus en de elasticiteit van de baarmoeder Viburnum prunifolium - Sneeuwbal     (Mag ook in het eerste trimester gegeven worden)     Toegediend op het einde van de zwangerschap en tijdens de bevalling zorgt het voor regelmatige normale weeën Vrouwenmantel - Alchemilla vulgaris     Tijdens de bevalling: weeënbevorderend.     Toegediend na de bevalling zorgt het voor een herstel van de baarmoeder en een terugkeer naar het normale volume; voorkomt baarmoeder verzakking ( prolaps) Wilde Yam - Dioscorea     Enkel onder dokterstoezicht te gebruiken!     Ontkrampend middel van de baarmoeder, interessant voor vrouwen die geregeld premature contracties hebben of al meerdere miskramen hadden.     Algemeen krampwerend, en verminderd ochtendziekte (die weliswaar zelden voorkomt na het eerste trimester) Zilverkaars - Cimifuga racemosa     Kan worden gebruikt tijdens de bevalling en zal dan door een oxytocine-achtige werking de weeën bevorderen. De weeën worden effectiver, regelmatiger en minder pijnlijk.                                     Volgende > [ terug ] http://www.annetanne.be/index.php?option=com_content&task=view&id=46&Itemid=52                                                                                                                 

Links | G4dv en Geraffineerdesuikergevoeligheid Inhoudsopgave | Wie ben ik? Who am I? | Gewoon Genietend Gifvrij Gezond dieet en verzorging (G4dv) | Naturally, Happily, Healthily, Toxin Free Diet and Care (e4dc) | Voorwoord en Inleiding Geraffineerdesuikergevoeligheid, en contactgegevens Scentses | | Wat is geraffineerdesuikergevoeligheid en Waarom worden bij geraffineerdesuikergevoeligheid sommige suikers wel en andere niet verdragen? | Wat is suiker? Bouw van suikers/koolhydraten | Snelle en langzame suikers | Bloedsuikerspiegel en hormonen | Wat is het verschil tussen tot nu toe omschreven hypoglykemie en geraffineerdesuikergevoeligheid? | Het verschil tussen hypo's en hypers bij suikerziekte , bij hypoglykemie en die bij geraffineerdesuikergevoeligheid. Waarom blijft de adrenaline reactie aanhouden?Hoe is het mogelijk dat er zo snel na geraffineerdesuiker inname al een reactie plaat | Verschillende soorten hypoglykemie en andere hormoongebonden complicaties bij geraffineerde koolhydraten vertering/opname en bloedsuiker instandhouding Overeenkomsten en Verschillen tussen Geraffineerdesuikergevoeligheid en ADHD | Kunstmatige suikers | Gifvrij dieet en Gifvrije verzorging | Geraffineerdesuikergevoeligheid in de praktijk | Waarom is de informatievoorziening over E-nummers en plotselinge extreme humeurigheid na inname van geraffineerde suiker zo gebrekkig?Misinformatie en schijnonderzoeken over plotselinge extreme humeurigheid na inname van geraffineerde suikerInformatieve | Informatievervuiling: Onwetendheid, Slordigheid, of Opzettelijke Misleiding? | Conclusie | Bronverwijzingen | Bijlagen 1 t/m 7monosachariden, 2. Disachariden, 3 polyol, 4 producten met aspartaam, 5 Giftige E nummers in degelijk lijkende produkten, 6 Safety card Natronloog of te wel E524, toevoeging van sommige cacao merken!, 7 Soja, | Bijlage 8 Vitaminen, Mineralen, Sporenelementen, Eiwitten, Vetten, Koolhydraten in Voedingsmiddelen, Kruiden | Bijlagen 9 t/13 Himalayazout, 10 Giffen in verzorgingsproducten, 11 Bijwerkingen Methylfenitdraten (Ritalin), 12.Aspartaam, Zwart schaap of Zondebok?, 13.Hypoglykemie engels | Bijlage 14 Budwig | Bijlage 14a Geitenmelk: waarom het lichter verteerbaar is dan koemelk | Bijlage 15 E nummers | Bijlage 16 Cadeaus om te vermijden | Bijlage 17: Dieetmaatregelen tegen kanker | Bijlage 18 "Hoe tanden in elkaar zitten." | Bijlage 19 kankercellen uitroeien door suikers te vervangen door gezonde vetten | bijlage 20 meer over kankergenezing | bijlage 21 Zuurzak Soursop | Bijlage 22 Crisis en oplossingen: roggker=recht op gezondheid, geluk, kennis en rechtvaardigheid | Bijlage 23 Milieuschandalen (hier stond eerst de G4dv, die is verplaatst naar de beginpagina) | Bijlage 24 Het Echte Nieuws over gif in het milieu | Bijlage 25 vooronderzoek G4dieet | Bijlage 26 Vooronderzoek TVtandpasta | Bijlage 27 Voorbeelden van de denkfout in de Westerse Medische Wetenschap, waardoor ze steeds de plank misslaan als het aankomt op bepalen wat gezonde voeding is: Calcium en beta caroteen | Bijlage 28 Kruiden | Bijlage 29 Vitamines, Mineralen, eiwitten, vetten em koolhydraten | Bijlage 30 Gevaar van magnetron en vooral van in voedsel in plasticbakken verwarmen | bijlage 31 Schema voedingsmiddelen:vitamines, mineralen, eiwitten, vetten en koolhydratenNieuwe pagina | Bijlage 32 Schema Bedenkelijke stoffen, E-nummers, toevoegingen, giffen | Bijlage 33 kankerbestrijding | bijlage 34 Het gevaar van pinda's | Bijlage 35 Proteïnen in yoghurt | Bijlage 36 Eten uit de natuur | Bijlage 37 Superfoods: a.Aloë Vera, b.Omega 3-6-9 olie, c.Kefir, d.Kombucha, e.Yoghurt, f.Cranberrysap,g. Gember, h.walnoten, i. zonnebloempitten, j. bosbessen, k.zeewier, l.wortelsap, m.ginkgobiloba,n. guldenroede, o.peu dárco, p. driekleurig | Bijlage 38 The Problem with Wheat | Bijlage 39 Himalaya Zout vs De rotzooi die voor zout doorgaat | Bijlage 40 Benefits of Goats milk over Cows milk | Bijlage 41 The problem with most vegetable oils and margarine | bijlage 42 for healthy bones calcium, vitamin D, vitamine k2, magnesium, trace elements | Bijlage 43 The dangers of acrylamide (carbohydrates baked above 210 degrees Celcius) | Bijlage 44 Gevaren van plastic, aluminium en andere verpakkingsmaterialen | bijlage 45 Dangers of Fishoil and better sources for omega 3 | bijlage 46 fruit tegen kanker (aardbeien, cranberries etc) | bijlage 47 Hoog tijd voor een nieuwe schijf van 5 | bijlage 48 Uitleg hoe inentingen autisme veroorzaken door glutamaat productie in de hersenen te stimuleren wat schadelijk is voor de hersenen en voor de hersen ontwikkeling | bijlage 49 Korte Geschiedenis van Monsanto, pagina van Dr Mercola± In Amerika vechten ze voor wat hier heel gewoon is±etiketten waar op staat wat er in voedsel zit. | Bijlage 50 Nep ADHD diagnoses | Bijlage 51 Vrouw vertelt over uitgelekt NASA document over oorlog tegen de mensheid | bijlage 52 Bij medicijn dat zogenaamd cholesterol verlaagd juist 52$ hogere kans op plak in de aderen rondom het hart/ 52@ higher chance of heart plaque when tajking certain cholesterol lowering medicines. | Bijlage 53 Welke oliën zijn veilig om te verhitten? | Bijlage 54 Dr Mercola over Genetisch Gemanipuleerd voedsel"de tekenen dat de hegemonie van Monsanto begint te tanen | bijlage 55 Dr Mercola: genetisch gemanipuleerd voedsel: ontworpen om insecten te doden, maar het maakt ook onze cellen kapot. | Bijlage 56 Dr Mercola Alzeheimer detectie methode, en g4dv ook preventief voor Alzheimer | Bijlage 57 Het einde van het antibiotisch tijdperk aangebroken door toenemend aantal antibiotica resistente bacteriën, Ook hierop is de g4dv een antwoord. | Bijlage 58 Vaccinaties gaan om geld, niet om ziektebestrijding | Bijlage 59 Artikel Dr. Mercola over kankerverwekkende zaken in persoonlijke verzorgings- en huishoud producten | Bijlage 60 Dr. Mercola: Pesticiden kunnen neurologische schade aanrichten, gebruik liever etherische olie voor huisdieren en plant liever goudsbloem in de tuin | Bijlage 61 5 miljoen chronisch zieken in Nederland, zorg VS ook waardeloos | Bijlage 62 Gevaar vaccinaties | Bijlage 63: Gevaren antibiotica in vlees (artikel va Dr. Mercola) | Bijlage 64: Gevaren Testosteron behandeling | Bijlage 65 transvetten zijn de boosdoeners, verzadigde vetten zijn juist goed! (Dr Mercola) | Bijlage 66: Hippocrates Health Institute | Bijlage 67:Boetes voor het zeggen dat iets buiten de farmaceutische industrie gunstig voor de gezondheid is | Bijlage 68:NVWA hoge boetes voor gezondheidsclaims | Bijlage 69: Voor een gezond hart heb je gezonde vetten nodig | Bijlage 70 Eieren moet je bewaren op kamer temeratuur, niet in de koelkast! | Bijlage 71: Gevaren van niet gefilterd water | Bijlage 72 Vitamine D bronnen | Bijlage 73 Chiazaad voedingsinformatie | Bijlage 74: Voordelen van gefermenteerd voedsel | Bijlage 75 9 voedingsmiddelen die je nooit moet eten | Bijlage 76 Top 10 artiekelen vn Dr. Mercola van 2013 | Bijlage 77: Dr Mercola: De beste wapens tegen griep. | bijlage 78 The secret of longevity | bijlage 79 Het Grote Vaccinatie Debat 15 december 2013 | Bijlage 80 Lead Developer Of HPV Vaccines Comes Clean, Warns Parents & Young Girls It?s All A Giant Deadly Scam | Biijlage 81 How Grazing Cows Can Save the Planet, and Other Surprising Ways of Healing the Earth | Bijlage 82 De Verborgen Gevaren van Vaccinaties | Bijlage 83 CDC Admits as Many as 30 Million Americans Could be at Risk for Cancer Due to Polio Vaccine | Bijlage 84 We hebben 100 keer meer microben dan cellen in ons lichaam. De meeste helpen ons. Zullen we hun ook helpen? | Bijlage 85 Belang van licht en slaap | Bijlage 86 Artikel Dr Mercola over vergissingen in voeding die tot voedings tekorten leiden. | Bijlage 87 In Amerika beïnvloedt Junkfoodindustrie diëtistenopleidingen | bijlage 88 Dr Coldwell: Elke kanker kan in 2 tot 16 weken genezen worden | Bijlage 89: Want to Know over Tetanus | Bijlage 90: Dr. Russel Blaylock over vaccinaties | Bijlage 91 Wat zijn opvliegers? | Bijlage 92, Dr Mercola: One in 25 Patients End Up with Hospital-Acquired Infections, CDC Warns | Bijlage 93 Dr Mercola Toxic Combo of Roundup and Fertilizers Blamed for Tens of Thousands of Deaths | Bijlqge 94 New Studies Show Optimizing Vitamin D Levels May Double Chances of Surviving Breast Cancer, Lower LDL Cholesterol, and Helps Prevent Autism | Bijlage 95, Dr.Mercola: How Vitamin D Performance Testing Can Help Optimize Your Health | Bijlage 96: Be Wary About This Food - It Can Wreck Your Ability to Walk, Talk, and Think | Bijlage 97 Gevaren van Vaccinaties (Mercola) | Bijlage 98: Ouders moeten geïnformeerd worden over de gevaren van vaacineren om een goede keus te kunnen maken | Bijlag 99: Zonnebrandmiddelen gevaarlijker dan zon als het gaat om huidkanker | Bijlage 100 Ignoring This Inflammatory Early Warning Signal Could Cost Your Life | Bijlage 101 Mijd Giffen, Niet Voedingsmiddelen! | Bijlage 102 Mentale rust

Laatste wijziging op: 04-05-2013 17:35